Όσο κρατάει ένας καφές με τον ηθοποιό - σκηνοθέτη Στέφανο Κακαβούλη

«Δεν έχει σημασία τι ξέρεις, αλλά ποιον ξέρεις» εξομολογείται ο Στέφανος Κακαβούλης λίγο πριν ανέβει στη σκηνή του Θεάτρου 104 και δώσει πνοή στα καταραμένα ποιήματα του Μποντλέρ.

Αντώνης Μποσκοΐτης 29/09/2021 | 13:35

Ο Μποντλέρ ήταν η αιτία που βρεθήκαμε με τον Στέφανο Κακαβούλη ή το ότι «η τέχνη είναι πορνεία», σύμφωνα με τον ίδιο. Ή, σωστότερα, σύμφωνα με τον Μποντλέρ, εφόσον συνήθιζε να γράφει τη συγκεκριμένη φράση στα ημερολόγια του. Πάντως, την παράσταση για τον καταραμένο ποιητή, ο Κακαβούλης την ετοίμαζε τα τελευταία δύο χρόνια, αλλά πήγε πίσω εξ αιτίας της πανδημίας. Σήμερα, μεθαύριο για την ακρίβεια, η παράσταση θα κάνει πρεμιέρα επιτέλους στο «Θέατρο 104» στο Γκάζι.

Ο Κακαβούλης μετράει αισίως 17 χρόνια παρουσίας στα καλλιτεχνικά πράγματα. Γεννημένος στην Αυστραλία από γονείς μετανάστες, μεγάλωσε στην Αθήνα, μαζί με την κατά δύο χρόνια μεγαλύτερη αδερφή του. «Καμία σχέση με τις τέχνες οι δικοί μου», τον ακούω να μου λέει, «αν και αδερφή του παππού μου ήταν η Ειρήνη Κακαβούλη, ηθοποιός στο θέατρο και την τηλεόραση επί σειρά ετών, συνεργάτιδα επίσης της Βουγιουκλάκη στα μιούζικαλ της». Η Κακαβούλη έφυγε νωρίς από καρκίνο, ούτε 60 ετών δεν ήταν, αλλά ο Στέφανος την πρόλαβε και την είδε στο θέατρο, στο έργο «Οχτώ γυναίκες κατηγορούνται», σε σκηνοθεσία Μανουσάκη, που ήταν και η τελευταία της παράσταση. Βέβαια μπορεί να τη βλέπει σήμερα ακόμη στα πολλά τηλεοπτικά σήριαλ που εμφανιζόταν μέχρι και τη δεκαετία του 1990.

«Έζησα πρόβες και καμαρίνια κι ίσως από κει μου μπήκε το μικρόβιο» εξομολογείται ο Κακαβούλης, «όπως και απ' τις ταινίες που έβλεπα και μάθαινα απ' έξω ολόκληρες σκηνές τους». Σε μεγάλη σχετικά ηλικία, αφότου τελείωσε το στρατιωτικό, αποφάσισε ν' ασχοληθεί με το θέατρο. «Το ήθελα από πιο πριν, αλλά δεν είχα την άδεια του πατέρα μου» κι εδώ δε λέει κάτι πρωτότυπο. Μου εξηγεί, ωστόσο, πως η στάση του πατέρα του οφειλόταν στην ταλαιπωρία που έβλεπε να περνάει η θεία του, η Ειρήνη. Πριν το στρατιωτικό του, ο Κακαβούλης είχε σπουδάσει σκηνοθεσία κινηματογράφου, επομένως δεν ήταν δύσκολη η μετάβαση του στη δραματική σχολή του Αρμένη.

Μου μιλάει για έναν άνθρωπο που τον καθόρισε και τον μύησε στην ουσία της ανάγνωσης και της τέχνης. Αναφέρεται στον Ερρίκο Μπελιέ ως μέντορα του που τον συγκλόνισε ο θάνατος του. «Δεν περίμενα ότι θα έφευγε, γιατί είχε ανταποκριθεί καλά στη θεραπεία το 2010. Έξι χρόνια μετά, όμως, η αρρώστια ξαναεμφανίστηκε». Δυσκολεύεται να μιλήσει κι άλλο για τον Μπελιέ, οπότε η κουβέντα πηγαίνει πάλι στους γονείς του. Είναι περήφανοι που ο γιος τους εργάζεται πια σ' αυτό που αγαπάει, αλλά υπάρχει κι η ανασφάλεια, καθώς βλέπουν τον αγώνα του για επιβίωση.

Τον ρωτάω πως και δεν ασχολήθηκε με τον κινηματογράφο περισσότερο. Αναμενόμενη η απάντηση: «Είναι πιο μεγάλη μου αγάπη ο κινηματογράφος, αλλά πιο εύκολο είναι να στήσεις μια παράσταση από το να κάνεις μία ταινία». Επιπλέον, μπήκε με τα μπούνια στην τέχνη της γραφής και, συγκεκριμένα, της θεατρικής συγγραφής. Ξεκίνησε να γράφει από τα χρόνια στου Αρμένη με την ενθάρρυνση του Μπελιέ. Μέχρι στιγμής έχει γράψει δώδεκα θεατρικά έργα με τα οχτώ να έχουν ήδη ανέβει στο θεατρικό σανίδι. Σκηνοθετεί ο ίδιος, αλλά και άλλοι, σαν τον Παλούμπη και τον Μενέλα Τζαβέλλα. Του ζητάω να μείνουμε στον κινηματογράφο, γιατί υπήρξε πρωταγωνιστής στην τελευταία ταινία του Βασίλη Μαζωμένου: «Κουβάλησα μια ολόκληρη ταινία με τη σιωπή μου. Μια ταινία, όλη πάνω μου, χωρίς να μιλάω κι έπρεπε όλα να βγουν απ' τις εκφράσεις και τις κινήσεις μου». Κάνανε τρεις μήνες πρόβες με τον Μαζωμένο γι' αυτή την ταινία, «σαν να ήταν παράσταση». Τον ρωτάω ακόμη αν είχε επίγνωση πως δεν θα έπαιζε σε μία εμπορική ταινία, μια και είναι γνωστό πως ο Μαζωμένος κάνει τις δικές του ταινίες, αμιγώς καλλιτεχνικές και που δεν στοχεύουν στο ταμείο. «Το γνώριζα γιατί είχα δει ταινίες του Βασίλη», μου απαντάει, «αλλά μου άρεσε πολύ το σενάριο και οι συμβολισμοί που μετέφερε. Επιπλέον ο Βασίλης μου έδειξε μεγάλη εμπιστοσύνη και πάντα θα τον ευχαριστώ». Με ενημερώνει πως θα εμφανιστεί και στο «Καθαρτήριο», την επόμενη ταινία του Μαζωμένου. Για την ακρίβεια, το τρίτο μέρος της τριλογίας που'χε ξεκινήσει με το «Lines» και συνεχιστεί με την «Εξορία». Μαθαίνω πως θα έχει έναν μικρό και ενδιαφέροντα ρόλο.

Ο Κακαβούλης δεν διστάζει να μου πει πως συνεχώς ζηλεύει ρόλους στο σινεμά και στην τηλεόραση. Παραδόξως δεν έχει κάνει καθόλου τηλεόραση, αν και πολύ θα τό'θελε. «Για βιοποριστικούς λόγους;» τον ρωτάω και μου απαντάει: «Δεν είναι τόσο βιοποριστικό το θέμα, γιατί η τηλεόραση δεν δίνει πια τόσα χρήματα. Με ενδιαφέρει το κομμάτι της αναγνώρισης, γιατί- κακά τα ψέματα- η τηλεόραση σου ανοίγει πόρτες και στο θέατρο και γενικά σε ευκαιρίες». Του θυμίζω πως κάποτε ήταν απαγορευτικό για έναν θεατράνθρωπο να εμφανιστεί στον κινηματογράφο, ούτε καν στην τηλεόραση. Το πιστεύει, γιατί όλοι δεν είναι για όλα, όπως έχει ακούσει να λέγεται. «Δυστυχώς η εποχή μας πάει να επιβάλλει το ''όλοι για όλα''. Όχι. Επειδή απλά έπαιξες σ' ένα σήριαλ και σε ξέρει κάποιος κόσμος, δεν σημαίνει ότι μπορείς να παίξεις και στην Επίδαυρο». Εγώ συμφωνώ και επαυξάνω, αλλά πως ακριβώς μεταφράζεται η «αναγνωρισιμότητα», για την οποία μίλησε πριν, αναφορικά με την τηλεόραση; «Με πολλούς τρόπους μεταφράζεται» τον ακούω να μου λέει. «Με το να σε καλέσουν πιο εύκολα για μία συνέντευξη ή σε μία εκπομπή, να ''χτυπήσεις'' πιο εμπορικές σκηνές και να έχεις τις δικές σου δυνάμεις». Με αναγκάζει να του πω ότι αποφαίνεται φιλόδοξος, κάτι που δεν είναι απαραιτήτως μομφή. Το παραδέχεται: «Φιλοδοξία υπάρχει, αλλά η πορεία μου φανερώνει πως δεν ακολούθησα τα σωστά βήματα. Μάλλον το αντίθετο έχω κάνει, αντιεμπορικά πράγματα. Ας μείνει τουλάχιστον ένα στίγμα μου, όποιο κι αν είναι αυτό». Τον συγχαίρω για την ειλικρίνεια του.

Τονίζει πως δεν έχει επιχορηγηθεί ποτέ και από πουθενά. Νιώθει την ανάγκη να το πει, επειδή ενδεχομένως κάποιοι τον βλέπουν να κάνει συνεχώς πράγματα. Θεωρεί πως τον πρώτο ρόλο παίζουν οι γνωριμίες σ' αυτή τη δουλειά. «Και μετά όλα τα άλλα. Ακόμη και το λεγόμενο ταλέντο, ότι και νά'ναι αυτό, έρχεται πολύ τελευταίο. Όλα είναι δημόσιες σχέσεις, δεν έχει σημασία τι ξέρεις, αλλά ποιον ξέρεις»...Θυμώνει - λέει - όταν συμμετέχει σε συζητήσεις και οι άλλοι γνωρίζουν μόνο ηθοποιούς από την τηλεόραση. Τους συμβουλεύει να ψάξουν να βρουν κι αλλού καλούς ηθοποιούς. «Η τέχνη πρέπει να ψάχνεται, δεν θα έρθει ποτέ στο σαλόνι σου μέσω της τηλεόρασης».

Αναφέρεται και σ' άλλους καλλιτέχνες που τον καθόρισαν, σαν τη Μαριάννα Τόλη, τη δεύτερη μεγάλη απώλεια της ζωής του. «Τη θαύμαζα, γιατί ήταν ένας άνθρωπος που με τις δικές της δυνάμεις, τις οποίες είχε βέβαια, επένδυσε πολύ στη μοναχική της τέχνη. Μέχρι και ολόκληρο θέατρο πήρε και το ανακαίνισε, το ''Θέατρο Βασιλάκου''. Μια κούκλα τό'κανε, αλλά δεν πρόλαβε να παίξει εκεί και να το χαρεί». Άλλους φίλους, με την έννοια του καλού φίλου, δεν έχει από το χώρο. Υπάρχουν πολλοί που εκτιμά, που θα βγουν για ένα κρασί, θα τιμήσει ο ένας τον άλλον στις παραστάσεις τους, αλλά μέχρι εκεί. «Δεν έχει υπάρξει φίλος στα δύσκολα και δεν το λέω με παράπονο, μα υπάρχει μια θλίψη. Άλλοι μπορεί να έχουν, βλέπω κολλητιλίκια μέσα στο χώρο και δεν ξέρω πόσο αληθινά μπορεί να είναι».

Πάμε πάλι στον Μποντλέρ! Το έργο που θα παρουσιάσει δεν είναι δικό του, αφού έκανε για την ακρίβεια ένα κολάζ ποιημάτων του από την πιο διάσημη συλλογή του, τα «Άνθη του Κακού». Εξασφάλισε άδεια από τις εκδόσεις Γκοβόστη, αφού χρησιμοποίησε τη δική τους μετάφραση. «Έχω αγάπη για την ποίηση, έχω εκδώσει ήδη δύο προσωπικές ποιητικές συλλογές κι ας με λένε ελιτιστή, που τη θεωρώ την ύψιστη των τεχνών. Δεν είναι τυχαίο που όποτε βλέπουμε κάτι αισθητικά άρτιο, λέμε ''Μα είναι ποίημα''». Ο Μποντλέρ, πάντως, δεν ήταν ένας όποιος κι όποιος ποιητής, δεν τον ενδιέφερε μάλλον η αρτιότητα της γραφής. Τι ήταν αυτό που τράβηξε τον Κακαβούλη να κόψει μερικά από τα «Άνθη του Κακού» του; «Όλη η γενιά των καταραμένων Γάλλων, τα πάθη τους, η αρρώστια τους, το ότι είχαν τα πάντα και τα έχασαν, με συναρπάζει και με γοητεύει». Κι όταν τον ρωτάω πως η «αρρώστια και τα πάθη» ελκύουν έναν άνθρωπο, που δεν έχει ζήσει παρόμοιες καταστάσεις, μου απαντάει καταλλήλως: «Υπάρχει κι ένα δικό μου σκοτάδι που ταυτίζεται μ' αυτό του Μποντλέρ. Ίσως στο πλαίσιο μιας μελαγχολίας, ματαιότητας, ακόμη και κατάθλιψης».

Στην παράσταση θα απαγγέλλει ο ίδιος την ποίηση του Μποντλέρ, θεωρεί συμπρωταγωνιστή του εξίσου όμως τον μουσικό Μάνο Σαββάκη, ο οποίος θα παίζει ηλεκτρική κιθάρα επί σκηνής, ενώ έχει μελοποιήσει και δύο ποιήματα του Γάλλου ποιητή με τη φωνή της Πωλίνας. Εννοείται πως η Πωλίνα δεν θα'ναι στην παράσταση, θ' ακούγεται όμως η φωνή της! Ο Κακαβούλης χαίρεται γιατί κατά βάθος γι' αυτά είναι η φωνή της Πωλίνας. Καμία αντίρρηση, άλλωστε η Πωλίνα ξεκίνησε στα τέλη του 1970 μέσα από ελληνικά ροκ συγκροτήματα. Επί σκηνής, λοιπόν, θα συνομιλούν ο ηθοποιός Κακαβούλης και ο μουσικός Σαββάκης, ο ένας με το λόγο του κι ο άλλος με τις νότες του, με το σκηνοθετικό εύρημα του να υπάρχει διαφορετικός ήχος και φωτισμός σε καθένα ποίημα. Το δε κοστούμι εποχής το έραψε ο Γιάννης Μετζικόφ ειδικά για την παράσταση.

* Η παράσταση «Μποντλέρ - Η τέχνη είναι πορνεία» σε σύλληψη - σκηνοθεσία Στέφανου Κακαβούλη παίζεται στο Θέατρο 104 (Ευμολπιδών, Γκάζι) τα δύο πρώτα παρασκευοσαββατοκύριακα του Οκτώβρη 1-2-3 και 8 -9-10/10. Είσοδος: 10 ευρώ. Μόνο για εμβολιασμένους θεατές.

** Εξασφαλίστε το εισιτήριο σας από το viva.gr:

https://www.viva.gr/tickets/theater/theatro-104/i-tehni-einai-porneia/?…