Οι ΗΠΑ πιέζουν το ΝΑΤΟ για διάλυση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου

Οι ΗΠΑ επιχείρησαν να κινητοποιήσουν τους συμμάχους τους στο ΝΑΤΟ σε μια εκστρατεία για τη «συστηματική διάλυση» του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ICC), επιβαρύνοντας περαιτέρω τις ήδη τεταμένες διατλαντικές σχέσεις.

Κατά τη διάρκεια κεκλεισμένων των θυρών συνάντησης των 32 πρέσβεων του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, στα μέσα Ιουλίου, ο Αμερικανός απεσταλμένος Μάθιου Γουίτακερ ζήτησε από τις χώρες του ΝΑΤΟ να βοηθήσουν στη διάλυση του διεθνούς οργανισμού και τις παρότρυνε να αποχωρήσουν από το ιδρυτικό του κείμενο, το Καταστατικό της Ρώμης, σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες του ΝΑΤΟ που μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας.

Ο Γουίτακερ ολοκλήρωσε την παρέμβασή του λέγοντας: «Θα παρακολουθούμε στενά ποιος στέκεται στο πλευρό της Αμερικής», σύμφωνα με τους τρεις διπλωμάτες.

Η πίεση προς τους συμμάχους να αποχωρήσουν από το Δικαστήριο — η οποία οφείλεται στην ανησυχία των ΗΠΑ ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωποι με διώξεις για εγκλήματα πολέμου — αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας της κυβέρνησης Τραμπ κατά διεθνών θεσμών και κανόνων που θεωρεί ότι περιορίζουν την ελευθερία δράσης των ΗΠΑ.

Ο Λευκός Οίκος έχει προχωρήσει στην αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, έχει αποσύρει τη χώρα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έχει τερματίσει τη συμμετοχή των ΗΠΑ στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ και έχει ασκήσει πιέσεις σε εταιρείες να μποϊκοτάρουν τη διαστημική σύνοδο που πραγματοποιείται αυτή την εβδομάδα στο Παρίσι, ενώ παράλληλα έχει ξεκινήσει μια σειρά εμπορικών πολέμων.

Παράλληλα με τις δηλώσεις του Γουίτακερ, η αμερικανική αποστολή απέστειλε στις αντιπροσωπείες του ΝΑΤΟ έγγραφο στο οποίο αναφέρεται: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διαλύσουν συστηματικά τις δυνατότητες του ICC… ζητούμε κατηγορηματικά από εσάς να λάβετε άμεσα μέτρα για την αποχώρησή σας», σύμφωνα με στοιχεία του εγγράφου που περιήλθαν σε γνώση του POLITICO.

Το Διεθνές Δικαστήριο ως «απειλεί» και «παρωδία»

Οι ΗΠΑ κάλεσαν επίσης τους συμμάχους να «εξετάσουν την απειλή» που συνιστά το ICC για τις ίδιες τις χώρες τους, να «καταδικάσουν δημόσια» την «υπέρβαση των αρμοδιοτήτων» του και να «σταματήσουν… άμεσα» κάθε υλική υποστήριξη προς το Δικαστήριο.

«Ας τελειώσουμε μια για πάντα με αυτή την παρωδία του ICC», αναφέρει το έγγραφο.

Παρότι το ΝΑΤΟ δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στο Δικαστήριο, όλα τα κράτη-μέλη της Συμμαχίας, με εξαίρεση την Τουρκία και τις ΗΠΑ, ανήκουν σε αυτό.

Η εκστρατεία κατά του ICC ξεκίνησε αυτό το καλοκαίρι από τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος έχει κατηγορήσει το Δικαστήριο ότι παραβιάζει την αμερικανική κυριαρχία.

«Το ICC και οι φίλοι του διεξάγουν έναν πόλεμο εναντίον της χώρας μας όχι με σφαίρες ή πυραύλους, αλλά με καταστατικά, συμφωνίες και τη δύναμη του λεγόμενου διεθνούς δικαίου», δήλωσε ο Ρούμπιο στις 13 Ιουλίου. «Αν πιστεύουν ότι μπορούν να μας στερήσουν την κυριαρχία μας, θα τους διδάξουμε το πλήρες νόημα της αμερικανικής αποφασιστικότητας».

Το Δικαστήριο ιδρύθηκε το 2002 με σκοπό να διώκει άτομα που κατηγορούνται για τα σοβαρότερα διεθνή εγκλήματα, συμπεριλαμβανομένης της γενοκτονίας και των εγκλημάτων πολέμου, με χαρακτηριστική περίπτωση αυτή του Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Το ICC διερεύνησε για τελευταία φορά καταγγελίες κατά Αμερικανών αξιωματούχων το 2020, όταν ξεκίνησε έρευνα για φερόμενα εγκλήματα πολέμου από Αμερικανούς στρατιώτες στο Αφγανιστάν, προτού υποβαθμίσει την προτεραιότητα της έρευνας το επόμενο έτος. Έκτοτε, όμως, έχουν υπάρξει εκκλήσεις για τη διερεύνηση αμερικανικών επιθέσεων κατά σκαφών στην Καραϊβική που συνδέονται με την καταπολέμηση των ναρκωτικών.

Ευρωπαϊκή «ασπίδα»

Η εκστρατεία πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη στιγμή για το ΝΑΤΟ. Η Συμμαχία έχει δεχθεί έντονες πιέσεις, καθώς πολλές ευρωπαϊκές χώρες αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στον πόλεμο των ΗΠΑ στο Ιράν, προκαλώντας την οργή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Νωρίτερα φέτος, η Ουάσινγκτον έφερε επίσης τη Συμμαχία στα πρόθυρα διάλυσης, λόγω των απειλών του Τραμπ να προσαρτήσει τη Γροιλανδία, αυτοδιοικούμενο έδαφος της Δανίας, η οποία είναι μέλος του ΝΑΤΟ.

Η Συμμαχία κατάφερε σε μεγάλο βαθμό να καλύψει αυτές τις ρωγμές κατά την ετήσια σύνοδο των ηγετών της στην Άγκυρα τον Ιούλιο. Ωστόσο, μέσα σε λίγες ημέρες προέκυψαν νέες εντάσεις, με την απαίτηση των ΗΠΑ να αποχωρήσουν οι σύμμαχοι από το ICC.

Τα σχόλια ήταν «αρκετά σοκαριστικά», δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες του ΝΑΤΟ. Ένας δεύτερος τα χαρακτήρισε «απογοητευτικά».

Σε απάντηση στις δηλώσεις του Γουίτακερ, οι οποίες τέθηκαν ως δευτερεύον θέμα στην ημερήσια διάταξη μιας κατά τα άλλα τακτικής συνάντησης, η Γαλλία και η Ολλανδία υπερασπίστηκαν το ICC και εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην αμερικανική πρωτοβουλία, σύμφωνα με τους διπλωμάτες.

Η αμερικανική αντιπροσωπεία στο ΝΑΤΟ δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο. Η γαλλική αντιπροσωπεία αρνήθηκε να σχολιάσει, επισημαίνοντας ωστόσο τη «σταθερή υποστήριξη της Γαλλίας προς το ICC». Η ολλανδική αντιπροσωπεία παρέπεμψε σε δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών της χώρας, Τομ Μπέρεντσεν, ο οποίος δήλωσε ότι η Ολλανδία «υποστηρίζει πλήρως» το ICC.

Τον περασμένο μήνα, η Ουάσινγκτον επέβαλε κυρώσεις σε κορυφαίους αξιωματούχους του Δικαστηρίου, μεταξύ των οποίων και στην πρόεδρό του, Τομόκο Ακάνε.

Εκπρόσωπος του ICC δήλωσε: «Το Δικαστήριο παραμένει προσηλωμένο στην εκπλήρωση της αποστολής του με αμεροληψία και ανεξαρτησία, σύμφωνα με το Καταστατικό της Ρώμης, προς όφελος των θυμάτων και προς το συμφέρον της δικαιοσύνης. Απέναντι στις προσπάθειες παρεμπόδισης του έργου του, το ICC παραμένει σταθερό και ανθεκτικό».

Αμερικανοί απεσταλμένοι έχουν θέσει επίσης το ζήτημα σε διμερείς επαφές με ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με δύο από τους διπλωμάτες. Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών έχει δεσμευτεί για «αυξημένο έλεγχο των χωρών που αρνούνται να απορρίψουν την ψευδή δικαιοδοσία του ICC, ενώ παράλληλα βασίζονται στην αμερικανική βοήθεια».

Τεταμένη συμμαχία

Η εκστρατεία πραγματοποιείται στο πλαίσιο μιας αμερικανικής προσπάθειας, γνωστής ως «NATO 3.0», με στόχο την ανάληψη μεγαλύτερης ευθύνης από την Ευρώπη και τον Καναδά για τη δική τους άμυνα, καθώς η Ουάσινγκτον επαναπροσδιορίζει την ιστορικά δυσανάλογη συνεισφορά της στις δυνατότητες και τις δαπάνες της Συμμαχίας.

Ένα ερωτηματολόγιο που στάλθηκε τον περασμένο μήνα στις χώρες του ΝΑΤΟ και ζητούσε τις απόψεις τους για την αμερικανική εξωτερική πολιτική, μεταξύ άλλων και για τη Μέση Ανατολή, θεωρήθηκε από ορισμένους ως προσπάθεια άσκησης πίεσης, ώστε να ευθυγραμμιστούν με την Ουάσινγκτον με αντάλλαγμα την αμερικανική προστασία.

Ωστόσο, είναι απίθανο η Ουάσινγκτον να επιδίωκε να εξαναγκάσει με τον ίδιο τρόπο τους συμμάχους μέσω της απαίτησης για το ICC, καθώς το ζήτημα τέθηκε ως δευτερεύον θέμα σε μια ευρύτερη συζήτηση, ανέφεραν οι δύο διπλωμάτες του ΝΑΤΟ. Αναγνώρισαν, πάντως, ότι η ανάδειξη του ζητήματος στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ είναι πολύ πιο ευαίσθητη από ό,τι σε άλλα διπλωματικά φόρουμ, λόγω του γεγονότος ότι οι ΗΠΑ αποτελούν τον de facto ηγέτη της Συμμαχίας.

Διαβάστε επίσης:

Τραμπ: «Γελοίο που ξοδεύουμε περισσότερα χρήματα από κάθε άλλη χώρα στο ΝΑΤΟ»

Ο Τραμπ επιτίθεται ξανά στο ΝΑΤΟ, λίγες μέρες πριν τη σύνοδο της Άγκυρας: «Δεν ήταν εκεί για μας»

ΗΠΑ: Ο Τραμπ… δικάζει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο – Επέβαλε κυρώσεις

Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο: Εντάλματα σύλληψης για Νετανιάχου, Γκάλαντ και Ντέιφ

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr