«Οι αξίες του ποδοσφαίρου αλλάζουν τα παιδιά»

Οι φετινές βραβεύσεις του Πανελλήνιου Συνδέσμου Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών ήταν ξεχωριστές. Ο πρόεδρος, Γιώργος Μπαντής έδειξε από την αρχή τη διαφορετική αντίληψη του συνδέσμου, εκφράζοντας το τι πρεσβεύει. Αλληλεγγύη, Ενότητα, Ισονομία, Ομαδικότητα, Ομόνοια, Πολυφωνία. Στο πλαίσιο αυτό, λοιπόν, στην ετήσια εκδήλωση που έχει επίκεντρο τον ποδοσφαιριστή οι ειδικές βραβεύσεις είχαν ξεχωριστό χαρακτήρα. Ανάμεσά τους ήταν και η Θωμαή Βαρδαλή με τον διεθνή πρώην ποδοσφαιριστή Δημήτρη Παπαδόπουλο, οι οποίοι είναι πρεσβευτές του Beyond Goals και βραβεύτηκαν για την κοινωνική τους προσφορά.

Το εν λόγω πρόγραμμα, το  οποίο υλοποιήθηκε στην Ελλάδα μέσω της Action Aid και με την βοήθεια του UEFAFoundationforChildren, δημιούργησε μια ομάδα διαφορετική από τις άλλες. Σε αυτή συμμετέχουν αγόρια και κορίτσια 12 έως 18 ετών από τον Κολωνό, μια δύσκολη περιοχή του κέντρου της Αθήνας. Τα παιδιά, μέσω του ποδοσφαίρου, μαθαίνουν να σέβονται την διαφορετικότητα, να μιλούν για τα προβλήματά τους και να αγωνίζονται για να πετύχουν την βελτίωση που ζητούν. Η μεθοδολογία football3, που βρίσκεται πίσω από το πρότζεκτ μαθαίνει τα παιδιά να λειτουργούν διαφορετικά. Βάζουν τα ίδια τους κανόνες, οι οποίοι δεν είναι μόνο αθλητικοί, αλλά και κοινωνικοί. Για παράδειγμα, για να μετρήσει ένα γκολ, η μπάλα πρέπει να περάσει από τα κορίτσια. Όταν ένα παιδί πέσει, τα υπόλοιπα πρέπει να το βοηθήσουν να σηκωθεί. Με την μπάλα λοιπόν ως όχημα, τα παιδιά μαθαίνουν τη συνεργασία, την αλληλεγγύη, γκρεμίζουν τις διακρίσεις και τον κοινωνικό αποκλεισμό και αποδεικνύουν στην πράξη πως το ποδόσφαιρο εκτός από μοναδικά συναισθήματα, γεννά και αξίες. 

«Η γυναίκα μπορεί να παίξει ποδόσφαιρο»

Η Θωμαή Βαρδαλή, η οποία παρέλαβε το βραβείο του ΠΣΑΠ μαζί με τον Δημήτρη Παπαδόπουλο, είναι αρχηγός της γυναικείας ομάδας του ΠΑΟΚ και βασικό στέλεχος της Εθνικής Ελλάδας. Σπούδασε με αθλητική υποτροφία Φυσική Αγωγή και έπαιξε ποδόσφαιρο στην Αμερική και συγκεκριμένα στο East Tennessee State. Στο πρόγραμμα Beyond Goals έχει ρόλο πρεσβευτή και φροντίζει να συμμετέχει όσο το δυνατόν περισσότερο. «Το πρότζεκτ ξεκίνησε ως μια ιδέα της συζύγου του Δημήτρη Παπαδόπουλου, της Αμαλίας Κυπαρίσση. Μαζί με τον Δημήτρη το υλοποίησαν μέσω της Action Aid. Ο Δημήτρης μου έδωσε τη δυνατότητα να είμαι κι εγώ πρεσβευτής του, καθώς αναζητούσαν μια γυναίκα ποδοσφαιριστή. Είναι μεγάλη μου χαρά, γιατί βλέπω στην ομάδα τα κορίτσια να αντιμετωπίζουν τα πράγματα διαφορετικά από ό,τι στην αρχή. Παίρνουν παράδειγμα κι από μένα, βλέπουν ότι και η γυναίκα μπορεί να παίξει ποδόσφαιρο και αυτό προσπαθώ να περάσω τόσο στις ίδιες, όσο και στα αγόρια. Να σέβονται τα κορίτσια. Φορά με τη φορά, όλο και περισσότερο. Κατεβαίνω συχνά στην Αθήνα, τους βλέπω και αντιλαμβάνομαι ότι από την αρχή του προγράμματος μέχρι τώρα υπάρχει μεγάλη αλλαγή τόσο στα κορίτσια, όσο και στη συμπεριφορά των αγοριών απέναντί τους. Βλέπω ότι τα υπολογίζουν στο παιχνίδι τους, γίνονται όλοι μια ομάδα κι έτσι τα κορίτσια αποκτούν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, κάνουν όνειρα για να παίξουν σε μια ομάδα αργότερα», λέει στο Κουτί της Πανδώρας.

Πόσο εύκολο είναι για μια γυναίκα να κάνει καριέρα στο ποδόσφαιρο στην Ελλάδα; «Στην αρχή δεν ήταν καθόλου εύκολο», απαντά η Θωμαή. «Ξεκίνησα από τα αγόρια, έπαιζα για χρόνια σε ομάδα αγοριών και όταν έγινε η πρώτη προπόνηση στη γυναικεία ακαδημία πήγα εκεί, συνεχίζοντας να είμαι παράλληλα και στα αγόρια. Και στο σχολείο και γενικότερα με αντιμετώπιζαν σαν “αγοροκόριτσο”, δεν ήταν συνηθισμένοι να βλέπουν κορίτσια να παίζουν ποδόσφαιρο. Τώρα, ακόμα και στην Ελλάδα, αυτό έχει αλλάξει. Υπάρχουν πολλές ακαδημίες, νέες ομάδες και κατηγορίες και προφανώς έχει πολύ μέλλον το γυναικείο ποδόσφαιρο. Δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται πουθενά ως ταμπού. Στην Ευρώπη και στον κόσμο γενικότερα βλέπουμε ότι το ποδόσφαιρο γυναικών γεμίζει τα γήπεδα με 50-60 χιλιάδες κόσμο. Εμείς έχουμε μείνει λίγο πίσω και εύχομαι να αλλάξει αυτό σύντομα, γιατί αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει το κατάλληλο πρωτάθλημα κι η κατάλληλη στήριξη των ομάδων προς τις αντίστοιχες γυναικείες. Από ό,τι γνωρίζω η ανάπτυξή του είναι στόχος της UEFA και πιστεύω τα επόμενα χρόνια θα προχωρήσουμε, δεν μπορεί να γίνει αλλιώς».

«Σεβασμός, αλληλεγγύη, αυτοπεποίθηση…»

Το πέρασμά από τις ΗΠΑ έπαιξε σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωσή της. «Τελειώνοντας το σχολείο πήρα μια υποτροφία για να σπουδάσω και να παίξω σε κολεγιακή ομάδα. Ένας προπονητής με είδε με την εθνική νεανίδων και τότε ουσιαστικά ήρθε η πρόταση, χωρίς να το περιμένω. Δεν θα μπορούσα να πω όχι, ήταν το όνειρό μου να παίξω στο εξωτερικό, πόσω μάλλον στην Αμερική που τα πράγματα είναι διαφορετικά και είναι το νούμερο ένα στον κόσμο. Σίγουρα η νοοτροπία παίζει ρόλο. Οι Αμερικανοί γενικά έχουν μια πολύ ενδιαφέρουσα αθλητική νοοτροπία. Στηρίζουν γενικά όλα τα αθλήματα από το κολεγιακό μέχρι το επαγγελματικό, υποστηρίζουν πολύ τις γυναίκες και ίσως σε αυτό παίζει ρόλο και το ότι το αντρικό ποδόσφαιρο δεν είναι τόσο διαδεδομένο όπως στην Ευρώπη. Το παρακολουθούν, αλλά όχι όπως στην Ευρώπη. Λειτουργούν επαγγελματικά και ακόμα και σε μικρότερα κολέγια απ’ αυτό που βρέθηκα εγώ είναι σαν να είσαι επαγγελματίας. Οι συνθήκες δε διαφέρουν σε τίποτα από μια επαγγελματική ομάδα της Ευρώπης, ενώ υπάρχει και η ακαδημαϊκή στήριξη, γιατί στην Ευρώπη είναι λίγο δύσκολο να πετύχεις και τα δύο και να συνδυάσεις ένα πτυχίο Πανεπιστημίου με το επαγγελματικό ποδόσφαιρο. Εκεί το έχουν ρυθμίσει έτσι, ώστε ακόμα και μαθήματα να χάνεις λόγω κάποιων αγωνιστικών υποχρεώσεων φροντίζουν να σε βοηθήσουν, οι καθηγητές είναι σε συνεννόηση με τους προπονητές και λειτουργούν όλα άριστα για να μπορέσεις να σπουδάσεις και να παίξεις ποδόσφαιρο».

Όσον αφορά το Beyond Goals και την κοινωνική διάσταση του ποδοσφαίρου; Η Θωμαή βλέπει στην πράξη την αλλαγή που μπορεί να επιφέρει το «όμορφο παιχνίδι» στη ζωή ενός παιδιού. «Εννοείται ότι είναι πολύ σημαντικό. Μέσα από το ποδόσφαιρο μαθαίνεις πολλές αξίες, πιστεύω πως αντιμετωπίζουμε διαφορετικά τα πράγματα. Γιατί βλέπω και εγώ μέσα από τον αθλητισμό και το ποδόσφαιρο ότι αντιμετωπίζω διαφορετικά τις καταστάσεις από ό,τι άλλα κορίτσια. Μου έχει διδάξει πολλά πράγματα το ποδόσφαιρο. Τον σεβασμό, την αλληλεγγύη, μου έχει δώσει αυτοπεποίθηση και με έχει κάνει δυνατή για να αντιμετωπίζω τις δυσκολίες και στην προσωπική μου ζωή. Πιστεύω ότι σου κάνει πολύ καλό, γιατί μέσα από τις χαρές και τις λύπες που προσφέρει παίρνεις πράγματα που θα τα χρησιμοποιήσεις αργότερα στη ζωή σου. Τα περισσότερα παιδιά έχουν τη δική τους ιστορία στην ομάδα. Βλέπω παιδιά μεταναστών που έχουν μια ευκαιρία στο όνειρο μέσα από αυτό το πρόγραμμα. Βλέπουν ότι διασκεδάζουν και χαίρομαι ιδιαίτερα γι’ αυτά τα παιδιά, αλλά και για τα ελληνόπουλα που τα αντιμετωπίζουν χωρίς διακρίσεις και αυτό με ικανοποιεί ιδιαίτερα, γιατί αυτές τις αξίες που προσπαθούμε να περάσουμε μέσα από το πρόγραμμα. Επίσης υπάρχουν παιδιά με αυτισμό και μου δίνει επίσης ιδιαίτερη χαρά να τα βλέπω να συμμετέχουν επί ίσοις όροις και να χαίρονται το ποδόσφαιρο».

Κλείνοντας την συζήτηση με το Κουτί της Πανδώρας, η διεθνής παίκτρια του ΠΑΟΚ αναφέρθηκε στο βραβείο του ΠΣΑΠ. «Πραγματικά είναι ένα πολύ ξεχωριστό βραβείο, από τα ομορφότερα που έχω λάβει. Κι αυτό γιατί ο σκοπός του είναι ξεχωριστός. Εμείς αισθανόμαστε πολύ χαρούμενοι που μπορούμε να δώσουμε χαρά στα παιδιά και προσπαθούμε να είμαστε όσο πιο κοντά τους μπορούμε. Βάζουμε στόχους σε κάθε προπόνηση, περνάμε διάφορα μηνύματα, προάγουμε την αλληλεγγύη, τον σεβασμό και άλλες αξίες που διέπουν το πρόγραμμα και το ίδιο το ποδόσφαιρο…».