Η άγνωστη ιστορία του Σαμουήλ και το επίκαιρο αντιρατσιστικό μήνυμα της ΑΕΚ 

Η αντιρατσιστική συμβολική κίνηση της ΑΕΚ του Μπάρλου, ξανά επίκαιρη! Ο Νίκος Καραμπουρνιώτης διηγείται στο Κουτί της Πανδώρας την ιστορία του Σαμουήλ και ο Γιώργος Καραφέσκος θυμάται το χαμογελαστό παιδί που κέρδισε το χειροκρότημα.

Θάνος Σαρρής 15/09/2020 | 13:04

«ΑΕΚ σημαίνει προσφυγιά ξεριζωμένη». Μια ιστορία σε τέσσερις λέξεις. Σε αρκετούς τοίχους, σ' όλη την Ελλάδα. Αυτή είναι η κληρονομιά της ΑΕΚ. Την κουβαλά στο DNA της. Ο κόσμος τραγουδά για εκείνη δακρυσμένος στις κερκίδες. Και κάθε φορά που η ιστορία μοιάζει να επαναλαμβάνεται, οι θύμησες έρχονται για να τη ζωντανέψουν. Έτσι συνέβη και με τον Σαμουήλ. Ήταν άνοιξη του 1974, όταν ο Λουκάς Μπάρλος, ο οποίος μόλις είχε αναλάβει την προεδρία της ΑΕΚ, αποφάσισε να στείλει ένα πανίσχυρο αντιρατσιστικό μήνυμα, σε καιρούς που καμιά άλλη ομάδα δεν είχε σκεφτεί κάτι αντίστοιχο. Βρήκε, λοιπόν, στο χαμόγελο ενός παιδιού από την Αφρική, το οποίο είχε αγκαλιάσει ο Γιάννης Καραμπουρνιώτης από το Χαλάνδρι, όλους τους συμβολισμούς που αναζητούσε.

Ένα αντιρατσιστικό μήνυμα στην Ελλάδα των 70s

Ο Νίκος Καραμπουρνιώτης, έφορος του τμήματος της άρσης βαρών της ερασιτεχνικής ΑΕΚ και μέλος του Δ.Σ του μουσείου προσφυγικού ελληνισμού που θα στεγαστεί στο νέο γήπεδο της Ένωσης, θυμάται, μιλώντας στο Κουτί της Πανδώρας: «Ήταν μια περίοδος λίγο μετά τη γέννηση του αντιρατσιστικού κινήματος και στην ΑΕΚ ήθελαν να περάσουν ένα αντίστοιχο μήνυμα, χωρίς να ξέρουν τον τρόπο. Εμένα ο πατέρας μου ήταν πρόεδρος στον σύνδεσμο της ΑΕΚ στο Χαλάνδρι. Ήξερε τον Λουκά Μπάρλο πριν ακόμα αναλάβει πρόεδρος, πήγαινε στον σύνδεσμο και του έλεγε ότι "πρέπει να συμμετάσχουμε κι εμείς σε όλο αυτό". Το παιδί αυτό ήταν τότε πρόσφυγας με την οικογένειά του στον συνοικισμό του Χαλανδρίου. Επειδή ήταν προσφυγική η γειτονιά μας τους είχαν αγκαλιάσει όλοι πάρα πολύ, όλη την οικογένεια. Μέχρι και σήμερα συνηθίζουμε στη γειτονιά να τους υποδεχόμαστε πολύ θερμά τους πρόσφυγες, δεν έχουμε φαινόμενα ρατσισμού και ξενοφοβίας», τονίζει αρχικά ο γιος του ανθρώπου που γέννησε την ιδέα για την κιτρινόμαυρη φανέλα του Σαμουήλ.

Ο Νίκος Καραμπουρνιώτης συνεχίζει: «Οι γονείς μου, τότε, προσπαθούσαν να κάνουν παιδιά και δεν τα είχαν καταφέρει. Τον είχαν σαν ψυχοπαίδι τον Σαμουήλ. Ήταν πολύ αγαπητό παιδί. Ο δικός μου πατέρας είχε ένα χασάπικο κάτω από το σπίτι και ο Σαμουήλ ήταν όλη την ώρα εκεί τριγύρω, τον αγαπούσαν όλοι πάρα πολύ. Όταν λοιπόν ο Μπάρλος του είπε ότι πρέπει η ΑΕΚ να κάνει κάτι για να περάσει ένα αντιρατσιστικό μήνυμα, σε μια εποχή που κανείς άλλος σύλλογος δε σκεφτόταν κάτι αντίστοιχο, ο πατέρας μου του είπε την ιδέα να ντυθεί ο Σαμουήλ με φανέλα της ΑΕΚ και να βγει με τους παίκτες μέσα στο γήπεδο. Ο Μπάρλος το έκανε πράξη και ήταν μια κίνηση που είχε πολύ μεγάλο αντίκτυπο. Φίλοι του πατέρα μου που το έζησαν θυμούνται ότι ό κόσμος τον αποθέωσε. Ήταν μια κίνηση που βρήκε ανταπόκριση. Αυτό έγινε για λίγο, γιατί μετά η οικογένεια έφυγε και πήγε στην Αφρική.  Ο πατέρας του ήταν ορθόδοξος παπάς και ταξίδεψε με την ιεραποστολή, παίρνοντας μαζί του όλη την οικογένεια. Θυμάμαι κάποτε όταν ήμουν μικρός που είχε επιστρέψει για λίγο και είχε έρθει και μας είχε χτυπήσει το κουδούνι. Οι γονείς μου είχαν βγει έξω και τον αγκάλιαζαν».

Ο Γιώργος Καραφέσκος  είναι ένας άνθρωπος γέννημα - θρέμμα της ΑΕΚ, καθώς βρέθηκε στους «μικρούς» της Ένωσης σε ηλικία 13 ετών. Γνώρισε πολύ καλά την προσφυγική κληρονομιά της ομάδας και το 1974 ήταν η σεζόν που έκλεισε την καριέρα του στον «δικέφαλο» έπειτα από εννιά χρόνια στην πρώτη ομάδα και δύο πρωταθλήματα. «Το θυμάμαι!», ήταν η πρώτη του αντίδραση, σε επικοινωνία που είχε το Κουτί της Πανδώρας μαζί του, σχετικά με το αντιρατσιστικό χαμόγελο του Σαμουήλ και την εικόνα του μέσα στο γήπεδο της Νέας Φιλαδέλφειας. «Δε θυμάμαι πολλά πράγματα από τότε, έχουν περάσει και σχεδόν 50 χρόνια άλλωστε! Αλλά θυμάμαι ότι έμπαινε μαζί μας, με την ομάδα, το παιδάκι αυτό. Όλοι οι παίκτες το είχαν δει πολύ θετικά και ο κόσμος χειροκροτούσε, τον είχαμε έτσι μικρό μαζί μας και ήταν διαφορετικό τότε που ένα μαύρο παιδί έμπαινε με τους παίκτες και το έβλεπε ο κόσμος».

H αναζήτηση και η σωστή στιγμή για την ανάδυση της ιστορίας

Όπως τονίζει στο Κουτί της Πανδώρας ο Νίκος Καραμπουρνιώτης, έχει ήδη ξεκινήσει η προσπάθεια εντοπισμού του Σαμουήλ, με έναν στόχο πολύ σημαντικό: Να επιστρέψει στη Νέα Φιλαδέλφεια και να μπει ξανά με τη φανέλα της Ένωσης στο νέο γήπεδο! «Εμείς προσπαθούμε να βρούμε τώρα τον Σαμουήλ, μήπως καταφέρουμε να τον φέρουμε στα εγκαίνια της Αγίας Σοφίας και να τον κρατούν από το χέρι οι παίκτες εκείνης της ομάδας, για να στείλουμε και πάλι ένα αντιρατσιστικό μήνυμα. Επειδή έχουμε χάσει τα ίχνη του, βρήκαμε μια σελίδα στο Facebook όπου μιλάει για μια ανθρωπιστική δύναμη της εκκλησίας στην Ουγκάντα, όπου είναι ο γιος ιεράς που λέγεται Αριστοτέλης και ο πατέρας που λέγεται Σαμουήλ. Ίσως είναι αυτός. Έχουμε στείλει μήνυμα και περιμένουμε. Σε αντίθετη περίπτωση θα απευθυνθούμε στο Πατριαρχείο της Αλεξάνδρειας ή στη Μητρόπολη Αθηνών για να τον αναζητήσουμε. Να μάθουμε αρχικά αν ζει ο άνθρωπος κι έπειτα να ψάξουμε να τον βρούμε».

Γιατί, όμως, τώρα; «Θεώρησα σωστό να βγει η ιστορία του Σαμουήλ προς τα έξω αυτή τη στιγμή. Γιατί, για να καταλάβεις, αυτή τη στιγμή που σου μιλάω, είμαι αποστολή έξω από τον καταυλισμό του Καρά Τεπέ στη Μυτιλήνη. Βλέπω τα όσα εκτυλίσσονται από το δωμάτιο μου. Θεώρησα σωστό να το αναδείξουμε για να καταπολεμήσουμε αυτή την ξενοφοβία. Στην ΑΕΚ το κίνημα κατά της ξενοφοβίας και του ρατσισμού είναι τεράστιο και ξέρω ότι καταλαβαίνει ο κόσμος. Στη δική μου γειτονιά έχει έρθει μια γυναίκα από τη Νιγηρία με δίδυμα μόνη της και την κάλεσα να φέρει τα παιδιά της στα γενέθλια της κόρης μου. Να καταλάβουν τα πιτσιρίκια που είναι στην ίδια ηλικία ότι θα μεγαλώσουν μαζί και να αισθανθούν καλύτερα τα παιδιά αυτά. Βγαίνουν στον δρόμο έξω και ντρέπονται οι άνθρωποι. Η πλειοψηφία των δημοσιογράφων έχει κάνει ένα μεγάλο λάθος. Έχουν χρεώσει όλους τους πρόσφυγες και μετανάστες. Πράγματι, υπάρχει εδώ, στη Μυτιλήνη, μια ομάδα Αφγανών, οι οποίοι όντως έχουν κάνει κάποια πράγματα. Και βγαίνουν οι δημοσιογράφοι και λένε ότι οι πρόσφυγες και οι μετανάστες έκαναν το ένα και το άλλο. Όχι, δεν είναι πρόσφυγες και μετανάστες. Είναι οι συγκεκριμένοι άνθρωποι που το έκαναν. Δεν μπορείς να χρεώνεις, για παράδειγμα, τον Νιγηριανό ή τον άνθρωπο από το Κονγκό που ήρθαν για μια καλύτερη ζωή και είναι καταπληκτικοί άνθρωποι. Πραγματικά. Αυτοί οι άνθρωποι βγαίνουν κάθε μέρα έξω και ντρέπονται, γιατί ο κόσμος δεν έχει τη σωστή εικόνα...»

Όπως καταλήγει μιλώντας στο Κουτί της Πανδώρας, ο Χρήστος Καραμπουρνιώτης, «ο πολιτιστικός σύλλογος μας, ο Μικρασιατικός στο Χαλάνδρι, αποφάσισε για την 14η Σεπτεμβρίου, ημέρα μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, αντί για κεριά και στεφάνια να πραγματοποιήσει ένα διαφορετικό μνημόσυνο για τους Μικρασιάτες προγόνους μας. Να δώσει τα λεφτά και να πάρει προσωπικά δώρα στα προσφυγάκια που είναι στην καραντίνα του Καρά Τεπέ, πίσω από τα σύρματα».

 

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.