Ο προπονητής που αφιέρωσε τη ζωή του στον άνθρωπο

Ο Δημήτρης Τζουβάρας, προπονητής στην ομάδα της ΆΡΣΙΣ, βοηθά καθημερινά δεκάδες προσφυγόπουλα να χαμογελούν ξανά και μιλάει στο Κουτί της Πανδώρας για τα προβλήματα, τις συμπεριφορές και τα μαθήματα ζωής.

Θάνος Σαρρής 07/02/2019 | 09:00

Πριν από μερικές μέρες, με αφορμή τη συμπλήρωση ενός χρόνου από την συμπλήρωση της ποδοσφαιρικής της ομάδας, η Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων ΑΡΣΙΣ διηγήθηκε σε λίγες λέξεις την ιστορία ενός μόνο από τα 103 μέλη που έχει. Ο Μ. λοιπόν, είναι τώρα 23 ετών. Έπαιζε από μικρός στην Καμπούλ και σήμερα ζει στη Θεσσαλονίκη, μαζί με τα τρία του αδέρφια. Η μητέρα τους έχει πεθάνει, ο πατέρας τους είναι δηλωμένος ως αγνοούμενος. Ο Μ. εργάζεται ως πολιτισμικός διαμεσολαβητής και παράλληλα παρακολουθεί μαθήματα σε νυχτερινό ΕΠΑΛ. Θέλει να σπουδάσει κινηματογράφο που του αρέσει πολύ, αλλά το μεγάλο του όνειρο είναι να γίνει κάποια μέρα επαγγελματίας ποδοσφαιριστής. Το ίδιο όνειρο μοιράζονται πολλά από τα δεκάδες παιδιά που κλοτσούν το τόπι στην ομάδα της  ΆΡΣΙΣ. Παιδιά ξεριζωμένα, που παίζουν μπάλα στο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου που διοργανώνει ο τομέας Αθλητισμού του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Θεσσαλονίκης και χαμογελούν ξανά, παρότι η συμπεριφορά απέναντί τους δεν είναι πάντα η καλύτερη.

Μικρογραφία

«Το χαίρονται τα παιδιά, αυτό είναι το σημαντικότερο», λέει στο Κουτί της Πανδώρας ο Δημήτρης Τζουβάρας, προπονητής στην ομάδα της ΑΡΣΙΣ στη Θεσσαλονίκη. Άνθρωπος με σπάνια αντίληψη για το ποδόσφαιρο και συνεχή επιμόρφωση, επέλεξε να αφιερωθεί σε έναν σκοπό που ξεπερνά τα στενά όρια του γηπέδου. Ο Τζουβάρας, συνεργάτης στη σύνταξη του βιβλίου «F.C Barcelona: Προπόνηση Τακτικής για 34 τακτικές καταστάσεις», το οποίο βραβεύτηκε από την ιταλική ομοσπονδία και τον Αρίγκο Σάκι, θυμάται πως ξεκίνησε η ενασχόλησή του με ομάδες προσφύγων: «Ξεκίνησα τον Μάιο, στην αρχή στην ομάδα της αμερικανικής ΜΚΟ Samaritan's Purse. Ήρθαν στην Ελλάδα για να βοηθήσουν στο προσφυγικό και ανάμεσα στα υπόλοιπα προγράμματα, είχαν και ένα αθλητικό που στη συνέχεια έγινε ποδοσφαιρικό. Κάναμε μια έρευνα και είδαμε τα παιδιά που ήταν στις δομές φιλοξενίας και τότε το πρότζεκτ ήταν να παίρνουν το λεωφορείο και να πηγαίνουν για προπόνηση στο γήπεδο του Μακεδονικού. Ήταν πολύ σημαντικό γι' αυτούς, ήταν σαν να πηγαίνουν εκδρομή και σε συνεργασία με εκκλησίες και άλλες ποδοσφαιρικές ομάδες έπαιζαν αγώνες, έχοντας καταπληκτική συμπεριφορά».

Αδιέξοδο με δελτία και εναλλακτική

Επόμενος σταθμός του η ΑΡΣΙΣ, η οποία εμπνεύστηκε από τον τρόπο που το ποδόσφαιρο μεταμορφώνει στην κυριολεξία τα παιδιά και ρίχνει φως στη σκοτεινή τους καθημερινότητα. Το πρόβλημα όμως ήταν πως η ομάδα δεν μπορεί να πάρει μέρος στα τοπικά πρωταθλήματα. «Το θέμα είναι ότι δεν μπορούν να πάρουν δελτίο ΕΠΟ. Το πρόβλημα δεν έχει λυθεί ακόμα και δεν ξέρω αν θα λυθεί. Στο παρελθόν, σαν υπεύθυνος ακαδημιών, χρειάστηκα δύο χρόνια για να βγάλω δελτίο σε δύο παιδιά από την Αλβανία και για να συμβεί αυτό χρειάστηκε να πάει ο πατέρας τρεις φορές στη χώρα τους. Το βασικό θέμα είναι ένα χαρτί που βεβαιώνει ότι τα παιδιά δεν έχουν δελτίο στην χώρα από την οποία έρχονται, καθώς και μια ακόμα σειρά από έγγραφα. Αλλά ποιο παιδί πρόσφυγας, που ίσως έχουν σκοτώσει τους δικούς του ή δεν ξέρουν που βρίσκονται, έχει τη δυνατότητα να γυρίσει πίσω ή να τους στείλει κάποιος ένα έγγραφο;».

«Με έχουν πλησιάσει ήδη άνθρωποι από την ΕΠΣ Μακεδονίας και είχα κάνει μια κίνηση για να διερευνήσουμε αν μπορούν αυτά τα παιδιά να μπουν στο πρωτάθλημα με συμμετοχή, χωρίς βαθμολογική θέση. Με την προϋπόθεση μόνο ότι έχουν εξεταστεί από γιατρούς κτλπ. Να παίζουν δηλαδή μαζί τους οι ομάδες, αντί να κάνουν ρεπό. Το συζητήσαμε και με την ΆΡΣΙΣ, αφού ξέραμε ότι έχει ξεκινήσει η ομάδα και έχει πάρει μέρος ήδη στο εργατοϋπαλληλικό πρωτάθλημα. Κάπου σταμάτησε τότε η πρόταση, τα ξαναείπαμε για τρίτη φορά και πλέον έχουμε μείνει στο ότι θα το δρομολογήσουμε για την επόμενη σεζόν. Έτσι, θεωρήσαμε πιο σωστό να συνεχίσουμε στο εργατοϋπαλληλικό και να κλείσουμε μερικά φιλικά με παλαίμαχους και τον σύνδεσμο βετεράνων Θεσσαλονίκης, που μας βοήθησαν πάρα πολύ και βρήκαν για χορηγό για να καλύψει κάποια έξοδο. Γιατί η ΑΡΣΙΣ κινείται μόνο με κάποιες δωρεές και δεν υπάρχει μπάτζετ».

Μικρογραφία

Οι δύο όψεις του νομίσματος

Ο 44χρονος προπονητής, ο οποίος έχει δουλέψει μεταξύ άλλων στις ακαδημίες του Άρη και του Απόλλωνα Καλαμαριάς, βιώνει καθημερινά την αλλαγή που συντελείται στα παιδιά μέσω της ποδοσφαιρικής διαδικασίας. «Είδα παιδιά σε ημιάγρια κατάσταση και μέσα από το δικό μας πρόγραμμα και κάποια άλλα ακόμα πραγματικά έχουν υποστεί μετάλλαξη. Αυτά τα θηρία, που πολλοί από αυτούς είχαν βρεθεί σε απελπιστική κατάσταση πολλές φορές, βρήκαν ένα μέρος να εκφράζονται και μέσα από τη δουλειά κυρίως στις δομές ανηλίκων βλέπεις τεράστια διαφορά στην παιδεία και την ψυχολογία τους. Περίπου δύο χρόνια τώρα βλέπω να εκπαιδεύονται με απίστευτη ταχύτητα, μαθαίνουν ελληνικά, αγγλικά, ρομποτική, κινηματογράφο και ζωγραφική και αυτό τους επηρεάζει θετικά. Γενικά και στο τελευταίο ματς που παίξαμε ήταν καταπληκτικοί και το χάρηκαν πάρα πολύ».

Ωστόσο, οι συμπεριφορές που κάποιες φορές καλούνται να αντιμετωπίσουν είναι απογοητευτικές: «Η αλήθεια είναι ότι από τη μία χαίρομαι που συμβαίνει αυτό το πράγμα και από την άλλη απογοητεύομαι με την επιθετική και προκλητική συμπεριφορά κάποιων. Υπάρχουν περιστατικά, ρίχνουν κλωτσιές, ζητούν από τους δικούς μας παίκτες να μην τους ακουμπάνε αλλά εκείνοι χτυπάνε και βρίζουν, υπάρχουν διαιτητές που δεν βοηθούν όσο θα έπρεπε. Έχουμε βιώσει τέτοιες καταστάσεις, που ενδεχομένως έχουν και ρατσιστικά κίνητρα. Το ενθαρρυντικό είναι ότι τα παιδιά δείχνουν εξαιρετική συμπεριφορά απέναντι σε αυτές. Εμείς το αντιμετωπίζουμε διαφορετικά, αλλά δεν είναι καθόλου καλό να βγάζουν κάποιοι έλλειψη παιδείας, ξενοφοβία και κόμπλεξ. Φυσικά ακούμε και πολλά ωραία σχόλια, πολλοί αγκαλιάζουν τα παιδιά, τα χαιρετούν και όλα αυτά βοηθούν στην διαδικασία κοινωνικοποίησης και ενσωμάτωσής τους. Σκοπός είναι να τους καλωσορίσουμε, να τους κάνουμε να νιώσουν ότι είναι παιδιά, να δώσουμε ελπίδα στο όνειρό τους. Υπάρχουν παιδιά που έχουν παίξει μόνο σε χωράφια στην Αφρική, δεν έχουν ξαναδεί γήπεδα οργανωμένα με φωτισμό και αισθάνονται σαν να είναι σε τελικό Champions League».

Μικρογραφία

«Σκοπός της ζωής μου...»

Για τον Δημήτρη Τζουβάρα, πάντως, η χρησιμοποίηση του ποδοσφαίρου ως κοινωνικό εργαλείο είναι κάτι παραπάνω από μια δουλειά. «Εμένα είναι σκοπός της ζωής μου αυτός. Έχω αποφασίσει εδώ και χρόνια να ζω για να υπηρετώ τα παιδιά και τους ανθρώπους, πόσω μάλλον αυτά τα παιδιά που τα βλέπω σαν δικά μου. Και αυτά έτσι νιώθουν. Έχουμε μοιραστεί μαζί πολλές στιγμές, έχουμε πάει να δούμε αγώνα τυφλών, έχουμε παίξει παιχνίδια, με έχουν καλέσει στο σπίτι τους, έχουμε πάει για φαγητό με τη δική τους κουλτούρα. Για εμένα είναι ένα όμορφο όνειρο που ζω με τα παιδιά και ξέρω ότι είναι πολύ σημαντικό το τώρα και το όνειρο. Δεν λέμε ψέμματα στα παιδιά, παίζουμε μαζί τους, αλλά τους επιτρέπουμε να ονειρεύονται και περνάμε στιγμές μαζί. Τώρα από εκεί και πέρα κάνουμε στοχευμένες προπονήσεις, κάθε προπόνηση είναι και μάθημα. Όλοι παίζουν, αλλά θα παίξουν για περισσότερο διάστημα εκείνοι που ξέρουν τι πρέπει να κάνουμε. Είναι στην πραγματικότητα σαν τεστ οι αγώνες, τους διδάσκουμε το γρήγορο ποδόσφαιρο και είναι εκπληκτικό το πώς τα αφομοιώνουν κάποια πράγματα. Το πώς παίζουμε γρήγορα από τον άξονα, αλλάζουμε παιχνίδι, κινούμαστε στην πλάτη της άμυνας. Κάνουν εξαιρετικά πράγματα και μάλιστα συνειδητά, είναι κτήμα τους. Είναι πολύ σημαντικό αυτό για να ανοίγει το μυαλό τους. Νομίζω ότι όλες αυτές τις εμπειρίες τις κουβαλάς και στην προσωπική σου ζωή...»

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.