Ο Κουροσάβα, το Ιράν και στο βάθος τούνελ

Στην ταινία Kagemusha του Akira Kurosawa αποτυπώνεται μια σκηνή στρατηγικής, όπου ο νταϊμιό Takeda Katsuyori έχει πεισθεί ότι ο σύμμαχός του, Tokugawa Ieyasu, θα τον προδώσει στη Μάχη του Nagashino εναντίον του Oda Nobunaga. Ο Κατσουγιόρι διατάζει τα κανόνια να στραφούν προς τον συμμαχικό στρατό του Ιεγιάσου, προεξοφλώντας την επικείμενη προδοσία. Το γεγονός αυτό, ωστόσο, φέρνει τα αντίθετα από τα αναμενόμενα αποτελέσματα: ο Ιεγιάσου, ντροπιασμένος, παρόλο που του έχει δοθεί η αφορμή να αλλάξει στρατόπεδο μετά τους κανονιοβολισμούς, δεν αθετεί τον λόγο του και επιτίθεται στον αρχικό στόχο, τον Νομπουνάγκα.

Το Ιράν σήμερα «παίζει τα ρέστα του», τόσο υπαρξιακά όσο και στρατηγικά. Παρατηρούμε αφενός τις επιθέσεις του εναντίον αραβικών κρατών, σε συνδυασμό με την εκκωφαντική απουσία ανταπόδοσης, και αφετέρου την ικανότητά του να πλήττει το Ισραήλ και να απειλεί βάσεις έως τον Ειρηνικό Ωκεανό.

Με αυτήν του την κίνηση, το Ιράν λειτουργεί ως ελατήριο αναδιάταξης του αραβικού κόσμου. Οι σιίτες Ιρανοί έχουν αναδειχθεί σε θεματοφύλακες της τιμής του Ισλάμ, αλλά και σε υπερασπιστές της σουνιτικής Γάζα. Την ίδια στιγμή, αξιοσημείωτη είναι και η σιωπή των συμμάχων του ΝΑΤΟ.

Παρά τον αποκεφαλισμό της ηγεσίας τους, οι Ιρανοί ξεδιπλώνουν μια άριστα εφαρμοσμένη στρατηγική υψηλού ρίσκου αλλά και αποτελέσματος, μαχόμενοι ταυτόχρονα σε όλα τα μέτωπα και διατηρώντας τη μέγιστη επιχειρησιακή ψυχραιμία.
Η επιρροή του, παράλληλα, επεκτείνεται στις γειτονικές χώρες, μετά από αποτυχημένες αμερικανικές επεμβάσεις, θέτοντας υπό την επιρροή του το Αφγανιστάν και το Ιράκ. Δηλαδή, παρατηρούμε το Ιράν, σε συνθήκες ακραίας πίεσης, να ενισχύει περαιτέρω τη στρατηγική του θέση. Παράλληλα, είναι εμφανές ότι κάθε προσπάθεια των κρατών του ΝΑΤΟ για χερσαία επέμβαση θα συνεπαγόταν τεράστιες απώλειες, τόσο οικονομικές όσο και ανθρώπινες, με τις συμμαχικές δυνάμεις να αδυνατούν να αντέξουν τις συνέπειες ενός παρατεταμένου πολέμου.

Οι 26 ημέρες του πολέμου αποδεικνύουν τον λόγο για τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες δίσταζαν επί δεκαετίες να επέμβουν.
Έτσι, αντικρίζουμε μια δυσεπίλυτη εξίσωση, με πολλούς παίκτες στριμωγμένους σε έναν πόλεμο στον οποίο οι ΗΠΑ επιφυλάσσονταν για δεκαετίες να εμπλακούν. Σήμερα, βλέπουμε ένα Ισραήλ αρκετά λαβωμένο, το οποίο, έχοντας επεκτείνει τη σύγκρουση σε πολλαπλά μέτωπα, δεν διαθέτει σαφή στρατηγική διέξοδο.

Οι αραβικές χώρες αποφεύγουν να απαντήσουν στα χτυπήματα αυτά εξαιτίας πολλαπλών παραγόντων, αρχικά λόγω της θρησκευτικής, πολιτισμικής και πληθυσμιακής τους σύνθεσης. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης, κινδυνεύουν να δουν να μεταβάλλεται η ίδια τους η πληθυσμιακή σύσταση, καθώς ο γηγενής πληθυσμός των μοναρχιών αποτελεί μειονότητα της τάξης του 12%. Δηλαδή, αν πληγεί σοβαρά η οικονομία και επικρατήσει φόβος, υπάρχει ο κίνδυνος απώλειας μεγάλου μέρους του ενεργού πληθυσμού.
Αντιφατικές ειδήσεις και κινήσεις του προέδρου των ΗΠΑ διαδέχονται καθημερινά η μία την άλλη.

Αποκαλύπτεται ότι πολλές κρίσιμες υποδομές στη Μέση Ανατολή παραμένουν ανοχύρωτες, τόσο απέναντι σε πυραυλικές επιθέσεις όσο και σε σχέση με τον έλεγχο των μεταφορών μέσω των Στενά του Ορμούζ.

Το γεγονός αυτό ενισχύει την επιρροή του πολέμου σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, όπου το άμεσο αποτέλεσμα για τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι μονοδιάστατο. Ενώ αρχικά διαφαίνονταν τα ξεκάθαρα κέρδη από την ενεργειακή «ομηρία» της Ευρωπαϊκή Ένωση, η ίδια ενεργειακή αστάθεια που προκαλούν οι διαταραχές στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου πλήττει τον πυρήνα του χρηματοπιστωτικού συστήματος στο οποίο στηρίζονται. Έτσι, εκτίθεται ένα σύστημα αλληλοδανεισμού που βασίζεται στην απρόσκοπτη εξυπηρέτηση των κρατικών χρεών.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει σοβαρή εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, και με κάθε ημέρα αυτού του πολέμου επιβραδύνεται ο ρυθμός οικονομικής της μεγέθυνσης. Η διάθεσή της να συμβάλει στα μέγιστα, όπως ζητά η Ουάσινγκτον, είναι εμφανής.
Από την άλλη πλευρά, το Ιράν εκπέμπει την εικόνα ενός ακλόνητου αμυνόμενου, ο οποίος κερδίζει το momentum. Άλλωστε, αρκείται στο να επιβιώσει και να φθείρει το ευρύτερο σχήμα που στηρίζει την κυριαρχία των ΗΠΑ, μέσω της γενικευμένης δυσαρέσκειας και των οικονομικών συνεπειών που διαχέονται στις δυτικές κοινωνίες.

Ίσως, πίσω από τη θεατρική σκηνή του πολέμου, αρχίζει να διαφαίνεται ένας σιωπηλός νικητής: η Κίνα. Όταν λήξει ο πόλεμος, το Ιράν θα αναγκαστεί να στραφεί προς αυτήν για τον αναγκαίο δανεισμό. Έχοντας δεχθεί σοβαρά πλήγματα στις υποδομές του, θα πρέπει να αντλήσει άμεσα κεφάλαια τόσο για την ανοικοδόμηση της οικονομίας του όσο και για την ολοκλήρωση της στρατιωτικής του αναβάθμισης, κυρίως στην αεράμυνα και την αεροπορία.

Έτσι, βρισκόμαστε ενώπιον ενός γρίφου: τι θα σήμαινε μια άμεση λήξη του πολέμου; Με ποιους όρους θα μπορούσε να συμβεί; Είναι δυνατόν το Ισραήλ να υποχωρήσει και να αποδεχθεί ένα αναβαθμισμένο Ιράν, του οποίου η στρατιωτική ισχύς θα αυξάνεται διαρκώς;
Είναι αυτός ο τελευταίος πόλεμος του πετρελαίου;

Το μόνο βέβαιο είναι ότι και οι δύο πλευρές βρίσκονται μέσα σε ένα τούνελ, στο οποίο δεν διαφαίνεται φως στην άκρη του. Και όσο προχωρούν, τόσο πυκνώνει το σκοτάδι γύρω τους. Ίσως ο μεγάλος νικητής να είναι η Κίνα, η οποία, χωρίς να διαθέτει ενεργό μέτωπο, φθείρεται λιγότερο από τους άμεσα εμπλεκόμενους παίκτες. Έχει ήδη φροντίσει να αυξήσει το ποσοστό της εσωτερικής της κατανάλωσης, το οποίο είναι τεράστιο, ενώ παράλληλα οδεύει προς την απεξάρτησή της από το πετρέλαιο. Οι αποφάσεις της εντάσσονται σε έναν μακρόπνοο σχεδιασμό, που την καθιστά, χρόνο με τον χρόνο, τη δύναμη που δεν βιάζεται να αλλάξει βίαια τα πράγματα, αλλά τα κατευθύνει μεθοδικά προς τον επιθυμητό στόχο.

Διαβάστε επίσης:

Το Ιράν έλαβε την πρόταση Τραμπ για κατάπαυση πυρός: Τι προβλέπουν τα 15 σημεία συμφωνίας

Λέσβος: Δραματικές διαστάσεις παίρνει ο αφθώδης πυρετός – Οκτώ νέα κρούσματα

Politico: Υπέκλεψαν και ανάρτησαν στο Youtube τηλεφωνική συνομιλία δημοσιογράφου με αξιωματούχο ΕΕ

Τέλος εποχής στην Λίβερπουλ: Φεύγει ο Σαλάχ στο τέλος της σεζόν

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του koutipandoras.gr