Ο εγκέφαλος μας δεν αντέχει τόσες κακές ειδήσεις

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιλέγουν να απομακρυνθούν από τη συνεχή ροή ειδήσεων, αποφεύγοντας ακόμη και να ελέγξουν την επικαιρότητα μόλις ξυπνήσουν το πρωί. Η τάση αυτή καταγράφεται στην Έκθεση Ψηφιακών Ειδήσεων 2025 του Reuters Institute, η οποία δείχνει ότι η λεγόμενη «κόπωση από τις ειδήσεις» επηρεάζει ολοένα μεγαλύτερο μέρος του κοινού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το 69% των Καναδών δηλώνει ότι αποφεύγει τουλάχιστον περιστασιακά την ενημέρωση, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο το αντίστοιχο ποσοστό αγγίζει το 40%, το υψηλότερο που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα. Πολλοί συμμετέχοντες περιγράφουν την καθημερινή ειδησεογραφία ως ένα αδιάκοπο κύμα αρνητικών γεγονότων, το οποίο προκαλεί κακή διάθεση, ψυχική εξάντληση και αίσθημα αδυναμίας απέναντι στις εξελίξεις.

Γιατί ο εγκέφαλος «κουράζεται» από τις ειδήσεις

Ο ψυχολόγος Άλι Τζασέμι του Πανεπιστημίου Wilfrid Laurier εξηγεί ότι η απομάκρυνση από την ενημέρωση δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη αδιαφορίας για τα κοινά. Αντίθετα, πρόκειται για μια φυσιολογική αντίδραση του ανθρώπινου εγκεφάλου σε ένα περιβάλλον πληροφόρησης για το οποίο δεν εξελίχθηκε ποτέ.

Η ανθρώπινη νόηση αναπτύχθηκε με βασικό στόχο την επιβίωση. Για χιλιάδες χρόνια, η έγκαιρη αναγνώριση πιθανών κινδύνων ήταν ζωτικής σημασίας, γεγονός που διαμόρφωσε αυτό που οι ψυχολόγοι αποκαλούν «αρνητική προκατάληψη» (negativity bias): την τάση να δίνουμε μεγαλύτερη προσοχή στις αρνητικές πληροφορίες, να τις θυμόμαστε περισσότερο και να αντιδρούμε εντονότερα σε αυτές.

Ωστόσο, ενώ ο εγκέφαλος παραμένει ουσιαστικά ο ίδιος, το περιβάλλον ενημέρωσης έχει αλλάξει ριζικά. Οι απειλές που αντιμετώπιζαν οι πρόγονοί μας ήταν τοπικές και άμεσα συνδεδεμένες με την καθημερινότητά τους. Σήμερα, μέσα σε λίγα λεπτά, ένας άνθρωπος μπορεί να εκτεθεί σε πολέμους, οικονομικές κρίσεις, φυσικές καταστροφές και εγκλήματα που συμβαίνουν σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη.

Οι αρνητικές ειδήσεις τραβούν περισσότερο την προσοχή

Τα ευρήματα ερευνητών επιβεβαιώνουν ότι οι αρνητικές ειδήσεις έχουν ισχυρότερη επίδραση στο κοινό. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Human Behaviour ανέλυσε περισσότερους από 105.000 πραγματικούς τίτλους ειδήσεων, οι οποίοι προβλήθηκαν σχεδόν έξι εκατομμύρια φορές. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι κάθε επιπλέον αρνητική λέξη αύξανε σημαντικά την πιθανότητα ένας χρήστης να επιλέξει να διαβάσει το σχετικό άρθρο, ενώ οι θετικές λέξεις είχαν το αντίθετο αποτέλεσμα.

Παράλληλα, άλλες μελέτες δείχνουν ότι οι αρνητικές ειδήσεις προκαλούν εντονότερες φυσιολογικές αντιδράσεις σε σχέση με τις θετικές, γεγονός που υποδηλώνει ότι το σώμα αντιδρά συχνά πριν ακόμη αξιολογηθεί συνειδητά η σημασία της πληροφορίας.

Οι επιστήμονες έχουν πλέον εισαγάγει τον όρο «Προβληματική Κατανάλωση Ειδήσεων» (Problematic News Consumption) για να περιγράψουν την υπερβολική ενασχόληση με την επικαιρότητα όταν αυτή αρχίζει να επηρεάζει αρνητικά την καθημερινή ζωή. Σε αμερικανική έρευνα του 2022, το 17% των ενηλίκων εμφάνιζε σοβαρά χαρακτηριστικά αυτού του φαινομένου.

Η λύση δεν είναι η πλήρης αποχή

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η απάντηση δεν βρίσκεται στην πλήρη απομάκρυνση από την ενημέρωση. Αντίθετα, προτείνουν έναν πιο ισορροπημένο τρόπο κατανάλωσης ειδήσεων: ενημέρωση σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας, επιλογή αξιόπιστων και αναλυτικών πηγών και περιορισμό της αδιάκοπης περιήγησης στα κοινωνικά δίκτυα.

Όπως επισημαίνει ο Τζασέμι, οι ειδήσεις δύσκολα θα γίνουν λιγότερο απαιτητικές ή λιγότερο φορτισμένες. Εκείνο που μπορεί να αλλάξει είναι ο τρόπος με τον οποίο αλληλεπιδρούμε με αυτές. Παρότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν εξελίχθηκε για να επεξεργάζεται αδιάκοπα πληροφορίες από ολόκληρο τον κόσμο, διαθέτει την ικανότητα να προσαρμόζεται και να αναπτύσσει πιο υγιείς τρόπους διαχείρισης της σύγχρονης ενημέρωσης.

Με πληροφορίες από Science Daily

Διαβάστε επίσης:

«Κράτος Μαφία» στην Κύπρο: Σεισμός μεγατόνων μετά από πόρισμα καταπέλτη για τη διαφθορά

Άννα Μισέλ Ασημακοπούλου: Kόλαφος η εισαγγελέας για την διαρροή email – «Ήξεραν πολύ καλά τι έκαναν»

Τέμπη: Δεν έγιναν δεκτές οι δηλώσεις παράστασης των Δικηγορικών Συλλόγων από το Εφετείο Λάρισας

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr