Η βουή από τα τύμπανα του πολέμου ακουγόταν ήδη σε όλα τα μήκη και πλάτη της Ευρώπης, αλλά οι περισσότεροι δεν έδιναν σημασία στους λεονταρισμούς του Χίτλερ. Μολαταύτα, ο 39χρονος Γουίντον αποφάσισε να θυσιάσει το σκι για το χατίρι του φίλου του. Όταν αποβιβάστηκε από το τρένο στον σταθμό της Πράγας, αντίκρυσε εικόνες που τον στοίχειωσαν για μια ζωή.
Οι Εβραίοι της πόλης βρίσκονταν υπό ανελέητο διωγμό , η Νύχτα των Κρυστάλλων που είχε μόλις προηγηθεί σκόρπιζε τρόμο και ολόκληρες οικογένειες έψαχναν τρόπο για να εγκαταλείψουν τον τόπο τους πριν από τη συμφορά ή απλά να επιβιώσουν από το αναπόφευκτο πογκρόμ. Ο Γουίντον έμεινε στην Πράγα τρεις εβδομάδες, αλλά άργησε πολύ να κοιμηθεί. Το σχέδιο που κατέστρωσε σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου στην πλατεία Βέντσεσλας έσωσε χιλιάδες ζωές.
Ο Γουίντον ήρθε μέσω της μητέρας του σε επαφή με τράπεζες και εφημερίδες στην Αγγλία και κατόρθωσε να θέσει σε λειτουργία γρανάζια που ουδείς μπορούσε να φανταστεί ότι υπήρχαν. Χάρη στην καλοσύνη των ξένων πίσω στη Βρετανία και στην άοκνη προσπάθεια μίας χούφτας εθελοντών στην Πράγα, ο Γουίντον και οι συνεργάτες του φρόντισαν ώστε να εκδοθεί βίζα για εκατοντάδες μικρά Εβραιόπουλα, τα οποία μεταφέρθηκαν με τρένα στο μακρινό Λονδίνο. Τρομαγμένα και χωρίς τους γονείς τους, αλλά μακριά από τη φωτιά.
Οι αμαξοστοιχίες περνούσαν αναγκαστικά από το εχθρικό έδαφος της Ναζιστικής Γερμανίας, αλλά και της Ολλανδίας, η οποία είχε κλείσει τα σύνορα στους Εβραίους. Στις αποβάθρες του σταθμού της Liverpool Street, στο βόρειο Λονδίνο, περίμεναν ανάδοχες οικογένειες, πρόθυμες να υιοθετήσουν τα παιδιά «ώσπου να επιστρέψουν αυτά στους γονείς τους».
Κάποιες, ελάχιστες, άλλαζαν γνώμη την τελευταία στιγμή. Άλλες περίμεναν μάταια, παιδάκια που δεν εμφανίστηκαν ποτέ. Οι περισσότερες απέκτησαν τότε ένα καινούριο μέλος. Ή και περισσότερα. Με έξοδα από το υστέρημα αγνώστων πολιτών, που διάβασαν στις εφημερίδες για το παράτολμο εγχείρημα και συγκινήθηκαν.
Αλίμονο, όμως, σχεδόν όλα τα μέλη της πολυπληθούς εβραϊκής κοινότητας της Πράγας οδηγήθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης όπως το Τερεζίενστατ και το Άουσβιτς, όπου θανατώθηκαν δίχως έλεος. Η ευχή για «καλή αντάμωση» αποδείχθηκε κούφια.
Το ένατο και τελευταίο τρένο δεν ξεκίνησε ποτέ για τη γη της ελευθερίας. Οι Γερμανοί εισβολείς που κατέφτασαν από την ήδη κατεχόμενη Σουδητία το πρόλαβαν με αναμμένες μηχανές και κατέβασαν κάτω τα παιδάκια. Φορούσαν όλα τους πινακίδες με κωδικούς αριθμούς στο στήθος, αλλά η βίζα τους για τη Βρετανία δεν είχε πλέον καμία ισχύ. Θρυλείται ότι επέζησαν μόνο δύο.
Tα οκτώ τρένα του Νίκολας Γουίντον χάρισαν τη ζωή σε 669 ασυνόδευτα παιδιά, τα οποία δόθηκαν σε οικογένειες Βρετανών και έζησαν την υπόλοιπη ζωή τους με σχετική ασφάλεια, έστω μακριά από τους γονείς τους. Ο ήρωάς μας, ένας άνθρωπος σεμνός και ταπεινός, κράτησε τη δράση του μυστική ακόμα και από τη φαμίλια του, μέχρι το 1998, όταν η γυναίκα του ανακάλυψε τυχαία το ημερολόγιο όπου ο Γουίντον κρατούσε φωτογραφίες και στοιχεία ταυτότητας των παιδιών, καθώς και πληροφορίες σχετικά με τις ανάδοχες οικογένειες.
Τότε και μόνο τότε δέχθηκε αυτός ο υπέροχος άνθρωπος να δώσει λεπτομέρειες στη δημοσιότητα. «Για να διδαχθεί η κοινωνία μας κάποια πράγματα», είπε. «Δεν θα ήθελα να πιάνει σκόνη το λεύκωμά μου σε κάποιο ράφι». Η Γκρέτε Γουίντον μίλησε στη σύζυγο του Ρούπερτ Μάξγουελ και η συγκλονιστική δράση του απόμαχου ήρωα με τα άσπρα μαλλιά έγινε, επιτέλους, κοινό κτήμα. Όταν ο γηραιός Γουίντον κλήθηκε να συμμετάσχει σε μία σαχλή εκπομπή του BBC, δεν μπορούσε να φανταστεί τα ποτάμια δακρύων συγκίνησης που τον περίμεναν.
«Η κυρία Βέρα Ντιαμάντοβα, που ήρθε με το πρώτο τρένο από την Πράγα και έζησε χάρη σε εσάς, είναι η γυναίκα που κάθεται δίπλα σας», είπε η οικοδέσποινα Έσθερ Ράντζεν, παρουσιάζοντας στο κοινό της σελίδα σελίδα το λεύκωμα του Νίκολας Γουίντον από τα χρόνια της Πράγας. Και αμέσως μετά: «Όσοι από το σημερινό ακροατήριο χρωστούν τη ζωή τους στον κύριο Γουίντον, παρακαλούνται να σηκωθούν όρθιοι».
Και σηκώθηκαν όλοι! Όλοι ανεξαιρέτως, καμιά διακοσαριά άτομα με βλέμμα γεμάτο εμπιστοσύνη, καθισμένα δίπλα και πίσω από το ανυποψίαστο ζεύγος Γουίντον! Όποιος μπορέσει να παρακολουθήσει τη συγκλονιστική σκηνή (που ευτυχώς διασώζεται στο YouTube) δίχως να κλάψει, δεν έχει καρδιά, αλλά άχυρα.
Οι υπεύθυνοι της εκπομπής κατόρθωσαν να εντοπίσουν περίπου τα μισά από τα 669 παιδιά ή τους απογόνους τους. Αρκετοί άλλοι εμφανίστηκαν τις επόμενες ημέρες, όχι μόνο στη Βρετανία, αλλά και στην Τσεχία, τη Σλοβακία και σε τρίτες χώρες. «Δεν ήμουν μόνος μου, ας μη ξεχνάμε τους ανθρώπους που με βοήθησαν», ήταν η μόνιμη επωδός του Νίκολας Γουίντον στα χρόνια που ακολούθησαν.
Ο ίδιος δήλωσε αντιρρησίας συνείδησης και αρχικά αρνήθηκε να πολεμήσει, αλλά στη συνέχεια αποφάσισε να καταταγεί στη RAF, όπου παρέμεινε και στα χρόνια της ειρήνευσης ώσπου αποστρατεύτηκε τιμητικά το 1954. Ο ουμανιστής Νίκολας Γουίντον έγινε Ιππότης του Στέμματος το 2003, τιμήθηκε με το ανώτατο παράσημο της Τσεχίας το 1998 από τον Βάτσλαβ Χάβελ, ενώ προτομές του κοσμούν τους σιδηροδρομικούς σταθμούς της Πράγας και του Λονδίνου, αφετηρία και τέρμα των σωτήριων δρομολογίων του 1938.
«Κύριε, χαρίσατε στα παιδιά της πατρίδας μας το υπέρτατο αγαθό. Τη ζωή και την ελευθερία», του υποκλίθηκαν οι Τσέχοι. Ο αιρετικός Γουίντον θεωρούσε τη θρησκεία «φενάκη» και έζησε τη ζωή του με μοναδικό γνώμονα «την καλοσύνη, την αρετή, την αγάπη και την ειλικρίνεια». Το λεύκωμά του παραδόθηκε στον σύνδεσμο των επιζώντων του Άουσβιτς, όπου φυλάσσεται μέχρι σήμερα.
O Nίκολας Γουίντον, ένας σύγχρονος άγιος με φωτοστέφανο τα άσπρα του μαλλιά, απεβίωσε στις 1 Ιουλίου 2015, στην τρυφερή ηλικία των 106 ετών. Εκατόν έξι! Εάν αποφάσιζε να αποδημήσει από αυτόν τον μάταιο κόσμο νωρίτερα, προτού κλείσει τα 78 του χρόνια, η ιστορία του θα έμενε παντοτινά κρυφή.
Είναι περισσότερες από πέντε οι ταινίες και τα ντοκυμαντέρ που έχουν γυριστεί για τη ζωή του, αλλά σας συνιστώ να παρακολουθήσετε στην Cosmote TV το One Life του σκηνοθέτη Τζέιμς Χος , με πρωταγωνιστή τον συγκινητικό Άντονι Χόπκινς.
Να έχετε όμως πρόχειρα τα χαρτομάντηλα, γιατί θα σας χρειαστούν. Και μόλις συνέλθετε, να ανάψετε ένα κερί στη μνήμη του σερ Νίκολας Τζορτζ Γουίντον και να διηγηθείτε το κατόρθωμά του στα δικά σας παιδιά. Η καλοσύνη είναι το μοναδικό καύσιμο που δεν θα στερέψει ποτέ.
Ξέρω, ξέρω τι σκέφτεστε. Ας το αφήσουμε όμως για κάποια άλλη μέρα…
Διαβάστε επίσης:
Τα μάθατε τα νέα; «Νικήσαμε την ανεργία»!
«Και δεν μου λες, από πού πετούσε το χηνάρι;»
Η ευλογία του αγίου Βαρθολομαίου
Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr
Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του koutipandoras.gr
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια