Μπλέκουν το ΚΑΣ στα παιχνίδια της Μενδώνη

Μέσω ανοιχτής επιστολής μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου επιχειρούν να δικαιολογήσουν τη γνωμοδότησή τους υπέρ της απόσπασης των αρχαίων.

Πόλυ Κρημνιώτη 12/11/2020 | 13:08

Σε μια πρωτοφανή κίνηση το γραφείο Τύπου του υπουργείου Πολιτισμού δημοσιοποίησε "Ανοιχτή επιστολή των μελών του ΚΑΣ για τον σταθμό Βενιζέλου", την οποία υπογράφουν 14 από τα 17 μέλη του Συμβουλίου που ψήφισαν υπέρ της απόσπασης και επανατοποθέτησης των αρχαιοτήτων του μετρό Θεσσαλονίκης, την ώρα που η τύχη του μνημειακού συνόλου κρίνεται από το ΣτΕ.

Μετά την επίσκεψη της υπουργού Πολιτισμού στο γραφείο της προέδρου του ΣτΕ, τις παραμονές της εκδίκασης της προσφυγής των φορέων εναντίον της απομάκρυνσης των αρχαιοτήτων από τη θέση τους, η ανοιχτή επιστολή των μελών του ΚΑΣ συνιστά μία ακόμη θεσμική παραδοξότητα, αλλά και μια κίνηση που εκθέτει το ίδιο το Συμβούλιο. Φέρει δηλαδή ένα ανώτατο επιστημονικό συμβούλιο με γνωμοδοτικές αρμοδιότητες να εμπλέκεται σε μια δικαστική αντιπαράθεση.

Με την επιστολή τους τα μέλη τους ΚΑΣ ανακυκλώνουν την επιχειρηματολογία υπέρ της απόσπασης των αρχαιοτήτων. Αναφέρονται στη μη εξεύρεση τεχνικής λύσης για την παραμονή in situ του μνημειακού συνόλου, αγνοώντας τις καθολικές αντιδράσεις της ελληνικής και διεθνούς επιστημονικής κοινότητας, συνδέουν την τύχη του μνημείου με τις πολιτικές αλλαγές που συνέβησαν την τελευταία πενταετία, αναφέρονται σε καθυστερήσεις που θα προκληθούν από την παραμονή των αρχαιοτήτων στη θέση τους, ενώ οι εργασίες έχουν διακοπεί πριν από την πρωθυπουργική εξαγγελία στη ΔΕΘ το 2019.

Αναφέρουν ακόμη ότι δεν χάνεται η αυθεντικότητα του μνημειακού συνόλου με την απόσπασή του, παραπέμποντας στο Ερέχθειο και στον ναό της Αθηνάς Νίκης στην Ακρόπολη και στο Αbu Simbel, στην Αίγυπτο, ενώ υποστηρίζουν ότι η προσωρινή απόσπαση δεν αίρει τη δυνατότητα καταχώρησης των αρχαιοτήτων στα μνημεία της UNESCO!

Επίσης αναπαράγουν την επιχειρηματολογία για την απόσπαση αρχαιοτήτων στον σταθμό Αγίας Σοφίας, για την οποία έχουν δοθεί τεκμηριωμένες απαντήσεις. Ωστόσο στην επιστολή δεν γίνεται κανένας λόγος για τη μοναδικότητα του μνημειακού συνόλου.

Τα επιχειρήματα που παραθέτουν τα μέλη του ΚΑΣ έχουν εκτεθεί στο ΣτΕ από τους νομικούς του υπουργείου Πολιτισμού, της Αττικό Μετρό, του Δήμου Θεσσαλονίκης και φορέων που τίθενται υπέρ της ισχύος της Υπουργικής Απόφασης για την απομάκρυνση του μνημείου, μέσα από τις απόψεις που κατέθεσαν με υπομνήματα, αλλά και με την παράστασή τους ενώπιον της Ολομέλειας του ανώτατου δικαστηρίου.

Αν το υπουργείο έχει να προσθέσει κάτι, μπορεί να το κάνει στις 20 Νοεμβρίου με το συμπληρωματικό του υπόμνημα. Οποιαδήποτε άλλη παρέμβαση του υπουργείου, σύμφωνα με νομικούς κύκλους, είναι "αντιθεσμική και συνιστά απόπειρα επηρεασμού των δικαστών", ειδικά αν συνυπολογίσουμε ότι επιτέλους η υπουργός Πολιτισμού παραδέχτηκε στη Βουλή την επίσκεψή της στο γραφείο της προέδρου του ΣτΕ λίγες ημέρες πριν από την εκδίκαση της υπόθεσης, όπως είχε αποκαλύψει η ΑΥΓΗ.

Από την άλλη, ό,τι είχαν να πουν τα μέλη του ΚΑΣ το είπαν μέσα από τη γνωμοδότησή τους στις 19 Δεκεμβρίου του 2019. Τώρα τι επιχειρούν να πουν; Να συντάξουν μια νέα γνωμοδότηση μέσω δελτίου Τύπου; Σε ποιον απευθύνεται αυτή η επιστολή; Στον ελληνικό λαό; Στους Θεσσαλονικείς, που κατά 56% τάσσονται υπέρ της παραμονής των αρχαιοτήτων; Στην επιστημονική κοινότητα; Στο δικαστήριο;

Με ποια διαδικασία αποφασίστηκε η έκδοση αυτής της ανακοίνωσης; Έλαβαν όλα τα μέλη του ΚΑΣ γνώση γι' αυτή την ανοιχτή επιστολή; Αν ναι, γιατί η επιστολή υπογράφεται μόνο από τα 14 εκ των 17 μελών; Εν ολίγοις γιατί απουσιάζουν οι υπογραφές της γενικής διευθύντριας Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Τζένης Βελένη, της γενικής διευθύντριας Αναστήλωσης Μουσείων και Τεχνικών  Έργων Αμαλίας Ανδρουλιδάκη και του καθηγητή Δομοστατικής, πολιτικού μηχανικού Βλάση Κουμούση, στην ιδιότητα του οποίου γίνεται αναφορά στην επιστολή;

Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το γεγονός ότι, από τους 14 υπογράφοντες μέλη του ΚΑΣ, ορισμένοι είχαν ψηφίσει υπέρ της κατά χώραν διατήρησης των αρχαιοτήτων στη συνεδρίαση του 2017.

Όπως δηλώνει στην ΑΥΓΗ η πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων Δέσποινα Κουτσούμπα, "ούτε το περιεχόμενο του κειμένου ούτε η μορφή (κείμενο υπογραφών) δεν αντιστοιχούν σε επιστήμονες και είναι πολύ κρίμα που οι υπογράφοντες δεν καταλαβαίνουν ότι το να χρησιμοποιούν τους επιστημονικούς τους τίτλους για να στηρίξουν δημόσια τις επιλογές της πολιτικής ηγεσίας ενόψει μιας εν εξελίξει δικαστικής διαδικασίας ευτελίζει τους ίδιους και τους τίτλους τους.

Το ΚΑΣ γνωμοδότησε τον Δεκέμβριο. Τα πρακτικά της συνεδρίασης είναι μέρος του φακέλου της υπόθεσης που εξετάζεται στο ΣτΕ. Προς τι τώρα η κίνηση αυτή των 14 μελών του σ' αυτή τη συγκυρία; Δεν ήταν αρκετή η υπεράσπιση της Υπουργικής Απόφασης από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους στο ΣτΕ;".

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Ενιαίου Συλλόγου Υπαλλήλων ΥΠΠΟ Δέδες Λιώνης επισημαίνει ότι "προκαλεί κατάπληξη η ασυνήθιστη, ομολογουμένως, κίνηση των μελών του ΚΑΣ που γνωμοδότησαν υπέρ της απόσπασης και επανατοποθέτησης των αρχαιοτήτων, ενώ όλοι γνωρίζουμε ότι η υπόθεση εκδικάζεται στο ΣτΕ. Πιστεύουμε ότι αυτά τα επιχειρήματα έχουν ακουστεί και αισιοδοξούμε ότι το ΣτΕ θα αποφασίσει τελικά προς όφελος της αρχαιολογικής κληρονομιάς και της ιστορικής μνήμης".

Ο πρ. πρόεδρος της Αττικό Μετρό Γιάννης Μυλόπουλος, αποδομώντας την επιχειρηματολογία για μη ύπαρξη τεχνικής λύσης, υπογραμμίζει ότι "το 2017 η προκαταρκτική μελέτη κατατέθηκε στο ΚΑΣ με υπογραφή του προέδρου της Αττικό Μετρό ύστερα από απόφαση του Δ.Σ. Ως προκαταρκτική μελέτη δεν υπήρχε καμία υποχρέωση ακόμα να συνοδεύεται από λεπτομερείς ηλεκτρομηχανολογικές και άλλες μελέτες, όπως αναφέρουν τα μέλη του ΚΑΣ.

Το ΚΑΣ, με τη σύνθεση που είχε τον Ιανουάριο του 2017, έπειτα από μακροσκελή συζήτηση στην οποία παρίσταντο και έδιναν εξηγήσεις ο τότε πρόεδρος της Αττικό Μετρό, ο διευθυντής των έργων μετρό Θεσσαλονίκης της Αττικό Μετρό και ο εκπρόσωπος της αναδόχου κατασκευαστικής εταιρείας, γνωμοδότησε, ύστερα από προτάσεις και αλλαγές στη μελέτη, θετικά υπέρ της αποδοχής της.

Η απόφαση της υπουργού τον Φεβρουάριο του 2017 ως ανώτερη διοικητικά πράξη υπερκαλύπτει τον έλεγχο νομιμότητας όλων των σχεδίων και των δικαιολογητικών που είχαν υποβληθεί.

Μέχρι το καλοκαίρι του 2019 υποβλήθηκαν, εγκρίθηκαν, πληρώθηκαν και άρχισαν να κατασκευάζονται στον σταθμό Βενιζέλου 24 εξειδικευμένες μελέτες σε επίπεδο προμελέτης και οριστικής μελέτης για την κατασκευή του με τα αρχαία αμετακίνητα. Το κόστος της κατασκευής του σταθμού, σύμφωνα με αυτές τις μελέτες, έφτασε τα 5 εκατομμύρια ευρώ. Αποδεικτικά όλων των παραπάνω στοιχείων έχουν κατατεθεί στο ΣτΕ.

Πηγή: avgi.gr