Μία άγνωστη μεξικανική ταινία για την Παναγία με τη φωνή της Άλκης Ζέη

Όταν τα εισαγόμενα από το εξωτερικό θρησκευτικά δράματα όφειλαν να μιλάνε ελληνικά

Την ταινία αυτή την αναζητούσα για πολλά χρόνια, πιστεύοντας μάλιστα πως είναι ελληνική, απ’ αυτές που γυρίζονταν σωρηδόν στην Αίγυπτο της δεκαετίας του 1950. Την ξετρύπωσα τελικά πριν μια δεκαετία σε DVD, στο Μοναστηράκι, από την εταιρεία Leon του Λεοντσίνη. Έτσι ανακάλυψα πως όλη η ελληνικότητα της βασιζόταν στη συμμετοχή κορυφαίων Ελλήνων ηθοποιών που απλώς είχαν ντουμπλάρει τους ξένους πρωταγωνιστές.

Γυρίστηκε το 1947, κυκλοφόρησε ένα χρόνο μετά και πιθανώς στην Ελλάδα να έφτασε ακόμη λίγα χρόνια αργότερα. Ο τίτλος ήταν «Reina de Reinas» (μτφρ. «Βασίλισσα των Βασιλισσών»), ο βίος δηλαδή της Παρθένου Μαρίας, σε σκηνοθεσία του Miguel Contreras Torres, ο οποίος διέπρεψε στα μελό, τα θρησκευτικά δράματα και τις κωμωδίες, σήμερα όμως θεωρείται απ’ τους στυλοβάτες του μεξικανικού σινεμά. Την Παναγία υποδυόταν η ηθοποιός και χορεύτρια Luana de Alcaniz, sex symbol της εποχής, αλλά και μεγάλη επιρροή για την Penelope Cruz, σύμφωνα με δήλωση της μούσας του Almodovar. Πραγματικά ήθελε κότσια, πάντως, να έκανες ταινία την Παναγία και να έβαζες να την παίξει μία σταρ, που για χάρη της τότε παραληρούσε ο ανδρικός πληθυσμός. Βέβαια, το 1947 η Luana de Alcaniz είχε περάσει τα σαράντα, ήταν μεγαλοκοπέλα – που λένε, οπότε δεν θύμιζε ιδιαίτερα εκείνο το φιλήδονο μελαχρινό κορίτσι στον βωβό κινηματογράφο του ισπανόφωνου κόσμου.

Επειδή επίσης μια ταινία για την Παναγία δεν θα γέμιζε ταινία μεγάλου μήκους, το όλο story ξεκινούσε από τον γάμο της με τον Ιωσήφ και την εμφάνιση του Αγγέλου Κυρίου, διαπερνούσε όλο το Θείο Δράμα με τον μονογενή Υιό της και κατέληγε πολλά χρόνια μετά την Ανάσταση του με την Κοίμηση της Θεοτόκου, που εορτάζεται κάθε Δεκαπενταύγουστο, σαν σήμερα. Ως εδώ καλά, όλα αναμενόμενα και συμβατά με μια θρησκευτική ταινία πλατιάς κατανάλωσης που στόχευε στη διεθνή διανομή της.

Το ενδιαφέρον μ’ αυτή την παλιά ταινία, έτσι όπως την είχα πρωτοδεί παιδάκι και την έψαχνα, ήταν πως οι ηθοποιοί μιλούσαν στα ελληνικά και, μάλιστα, τη γλώσσα των Ευαγγελίων. Όχι ότι η Luana de Alcaniz ή ο άλλος, ο Luis Alcoriza, που ήταν στενός συνεργάτης του Bunuel και που υποδυόταν τον Ιησού Χριστό, έκαναν εντατικά μαθήματα ελληνικών για να παίξουν σε ένα σώνει και καλά ελληνόφωνο φιλμ. Πολύ απλά, όταν η ταινία βρήκε διανομή και στη χώρα μας, προφανώς για το Μεγαλοβδόμαδο, συστάθηκε ένα εγχώριο κινηματογραφικό team που θα δούλευε για τη ντόπια προώθηση – κατανάλωση της: Μεταξύ αυτού του team, ο Κώστας Λαζαρίδης στα κείμενα της μεταγλώττισης, ο Κώστας Νιαγάσας στη νέα φωνοληψία και ο Γιώργος Τσαούλης, το πιο έμπειρο ψαλίδι του τότε ελληνικού κινηματογράφου («Μαγική Πόλις», «Στέλλα», «Η κυρά μας η μαμή») στο μοντάζ. Όσο για τους ηθοποιούς που θα δάνειζαν τις φωνές τους στους ξένους συναδέλφους τους, αυτοί ήταν η Άλκη Ζέη ως Παναγία, ο Ιορδάνης Μαρίνος ως Ιησούς, ο Θ. Μορίδης ως Πόντιος Πιλάτος, ο Δήμος Σταρένιος ως Μάγος Βαλτάσαρ, ενώ σε ξεχωριστή μακέτα υπήρχε το όνομα του Μάνου Κατράκη «εις τας αφηγήσεις του Αγγέλου»! Μεταξύ μας, τίποτα πιο αστείο απ’ το να βλέπεις τον νεαρό, άφυλο εξ όψεως, ηθοποιό που έκανε τον Άγγελο Κυρίου να φωνάζει «Μαρία, Μαρία» με τη στεντόρεια φωνή του Κατράκη!

Τη «Βασίλισσα των Βασιλισσών» την είχα δει σε προβολή στο δημοτικό σχολείο για τις ημέρες του Πάσχα γύρω στο 1980. Σημαίνει δηλαδή πως για τουλάχιστον τριάντα χρόνια η κόπια της γύριζε από δω κι από κει και παιζόταν, μια και τα θρησκευτικά δράματα ουσιαστικά ποτέ δεν έπαψαν να είναι της μόδας. Μην πάμε μακριά, βλέπουμε και σήμερα τι γίνεται που γυρίζονται ταινίες – υπερπαραγωγές και ολόκληρα σήριαλ για τον Άγιο Νεκτάριο και τον Όσιο Παΐσιο. Βέβαια, το παράδοξο είναι πως κάποτε που ο Ρετσίλας γύριζε τα δικά του θρησκευτικά δράματα, θεωρείτο «cult» ή και «trash». Που νά’ξερε ο άμοιρος πως μερικές δεκαετίες αργότερα θα δικαιωνόταν και πως η διεθνής κινηματογραφική παραγωγή θα έσπρωχνε φράγκα, χοντρά κιόλας, σε βίους Αγίων και μεταφυσικά θρησκευτικά έπη.

Τουλάχιστον η εξελληνισμένη Μεξικάνα «Βασίλισσα των Βασιλισσών» ήταν μια ταπεινή παραγωγή, επηρεασμένη σαφώς από τον ιταλικό νεορεαλισμό της εποχής με ανάδειξη των φτωχικών φυσικών ντεκόρ, με εμβόλιμα επίκαιρα από τις Πυραμίδες της Αιγύπτου, αλλά και με μία άρτια καλλιτεχνική διεύθυνση που περιλάμβανε κοστούμια και σκηνικά εμπνευσμένα απ’ τα μνημεία της Μεσοποταμίας και τον ζωροαστρισμό. Όποιος τη δει, θα το καταλάβει αυτό, αν μπορέσει δηλαδή και τη βρει κάπου, διότι στο YouTube μετά βίας κατάφερα να βρω κι εγώ κάποια αποσπάσματα από τηλεοπτικές προβολές στο εξωτερικό.

Όσο για την εγχώρια κινηματογραφία της εποχής εκείνης, οι δημιουργοί είχαν άλλα θέματα στο κεφάλι τους, πολύ πιο ζωτικής σημασίας για την κοινωνία, επομένως δεν πολυενδιαφέρονταν για τη μεταφορά των Ευαγγελίων στη μεγάλη οθόνη. Μπορώ να θυμηθώ μόνο τον Κώστα Στράντζαλη με το απείρου κάλλους «Θαύμα της Μεγαλόχαρης» του 1965, ένα ανεκδιήγητο μελό «για όλη την οικογένεια», όπου οι γονείς Θανάσης Μυλωνάς – Άντζελα Ζήλεια αναζητούσαν τη μικρή τους κόρη – Μαιρούλα Ευαγγέλου (μετέπειτα σύζυγος του Νίκου Δαδινόπουλου), η οποία είχε απαχθεί από τον «κακό γύφτο» Ζαννίνο. Στο τέλος, η Μεγαλόχαρη το έκανε το θαύμα Της και η οικογένεια ενωνόταν ξανά. Και του χρόνου, βοήθεια μας!

Κασσελάκης για Θεοχαρόπουλο: «Δεν έφυγε από επιστημονικός συνεργάτης επειδή πρότεινε δημοψήφισμα»

κασε Θεοχαροπουλος

Κασσελάκης για Θεοχαρόπουλο: «Δεν έφυγε από επιστημονικός συνεργάτης επειδή πρότεινε δημοψήφισμα»

Απάντηση έδωσε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ στα όσα υποστήριξε ο Θανάσης Θεοχαρόπουλος για τη διακοπή…

Νίκος Συρίγος-Ιωάννα Παλιοσπύρου ξεσπούν για τον Απόστολο Λύτρα: «Μην μας ξεφτιλίζετε άλλο ως άντρες!»

Lytras

Νίκος Συρίγος-Ιωάννα Παλιοσπύρου ξεσπούν για τον Απόστολο Λύτρα: «Μην μας ξεφτιλίζετε άλλο ως άντρες!»

Ο Νίκος Συρίγος δημοσίευσε σε μια ανάρτησή του στον λογαρισμό του στο Instagram την οργισμένη…