Μεταξύ «ψύχρας» και «φωτιάς» οι ισορροπίες στις σχέσεις ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας μετά τον πόλεμο του Ιράν

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να αναστείλει τις παραδόσεις κρίσιμων αμυντικών όπλων στη Σαουδική Αραβία, αφού το βασίλειο μπλόκαρε μια σημαντική στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, σύμφωνα με όσα ανέφερε την Τρίτη η Wall Street Journal.

Επικαλούμενη Αμερικανούς και Άραβες αξιωματούχους που γνωρίζουν το θέμα, η εφημερίδα ανέφερε ότι η διαμάχη επικεντρώθηκε στο λεγόμενο Project Freedom, μια μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ που ξεκίνησε για να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, αφού το Ιράν διέκοψε την εμπορική ναυτιλία κατά τη διάρκεια της εναντίον του αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, περισσότερα από 100 αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη ξεκινούσαν να απογειώνονται από βάσεις και πολεμικά πλοία σε όλη τη Μέση Ανατολή όταν η Ουάσιγκτον αντιμετώπισε ένα απροσδόκητο εμπόδιο: Η Σαουδική Αραβία φέρεται να αρνήθηκε να επιτρέψει στις αμερικανικές δυνάμεις να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις και τον εναέριο χώρο της, εξαναγκάζοντας τη ματαίωση της επιχείρησης.

Η εφημερίδα χαρακτήρισε το περιστατικό ως μία από τις πιο σοβαρές κρίσεις στις στρατιωτικές σχέσεις ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας εδώ και χρόνια.

Σύμφωνα με την Wall Street Journal, η Σαουδική Αραβία θεώρησε την επιχείρηση ως επικίνδυνη κλιμάκωση.

«Οι Σαουδάραβες, των οποίων οι βάσεις και ο εναέριος χώρος ήταν απαραίτητες στις ΗΠΑ, θορυβήθηκαν από την επιχείρηση», ανέφερε το δημοσίευμα, προσθέτοντας: «Αφού συμβουλεύτηκε τους συμβούλους του, ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος [Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν] είπε στον Τραμπ ότι η προσπάθεια θα προκαλούσε εχθρότητα με το Ιράν και ότι θα έπρεπε να επανεξεταστεί, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις συνομιλίες».

Καθώς η επιχείρηση εξελισσόταν, το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους και drones που στόχευαν εμπορικά πλοία, ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ και έναν κόμβο διαμετακόμισης πετρελαίου των ΗΑΕ.

Τα αντίποινα με τα οποία απείλησε ο Τραμπ

Η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας φέρεται να εξόργισε τον Λευκό Οίκο.

Επικαλούμενη Αμερικανούς και Άραβες αξιωματούχους που γνωρίζουν το θέμα, η WSJ ανέφερε ότι «ο Λευκός Οίκος απείλησε να καθυστερήσει την παράδοση των αναχαιτιστικών που χρειάζεται η Σαουδική Αραβία για να καταρρίψει ιρανικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, εάν το βασίλειο δεν άλλαζε πορεία».

Η πίεση, σύμφωνα με το δημοσίευμα, τελικά απέδωσε.

Η Σαουδική Αραβία αποκατέστησε την πρόσβαση των ΗΠΑ στις στρατιωτικές της εγκαταστάσεις, αν και η Wall Street Journal σημειώνει ότι το ίδιο το Project Freedom δεν ξαναξεκίνησε ποτέ.

Αντίθετα, οι αμερικανικές δυνάμεις στράφηκαν στη συνοδεία εμπορικών πλοίων τη νύχτα, ενώ τα πλοία έπλεαν με τους αναμεταδότες τους απενεργοποιημένους για να μειωθεί ο κίνδυνος ιρανικών επιθέσεων.

Αποκλίνουσες στρατηγικές απέναντι στο Ιράν

Η εφημερίδα ανέφερε ότι η αντιπαράθεση αντανακλούσε ευρύτερες διαφωνίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Ριάντ σχετικά με τον πόλεμο.

Ενώ η κυβέρνηση Τραμπ προχωρούσε με στρατιωτικές επιχειρήσεις από κοινού με το Ισραήλ, η Σαουδική Αραβία είχε επιμείνει στο να ζητά μια διπλωματική λύση.

«Σαουδάραβες αξιωματούχοι δήλωσαν στον Λευκό Οίκο ότι οποιαδήποτε προσπάθεια ανατροπής του ιρανικού καθεστώτος θα έκλεινε το Στενό του Ορμούζ, θα ανατάραζε τις αγορές πετρελαίου και θα έβλαπτε την οικονομία των ΗΠΑ, καθώς και θα έβλαπτε τη σταθερότητα της περιοχής», ανέφερε το δημοσίευμα, επικαλούμενο Άραβες αξιωματούχους.

Πριν την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων, η Σαουδική Αραβία και άλλα κράτη του Κόλπου είχαν δηλώσει δημόσια ότι δεν θα επιτρέψουν να χρησιμοποιηθεί το έδαφός τους για επιθέσεις στο Ιράν.

Παρόλο που το βασίλειο αργότερα επέτρεψε περιορισμένη πρόσβαση του αμερικανικού στρατού – και, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ακόμα και συμμετείχε και σε ορισμένες επιθέσεις – εξακολουθούσε να ανησυχεί ότι η συνεχιζόμενη κλιμάκωση θα εξέθετε τις δικές του ενεργειακές υποδομές σε ιρανικά αντίποινα.

Η WSJ σημείωσε ότι οι ιρανικές επιθέσεις κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης έπληξαν στρατηγικές ενεργειακές εγκαταστάσεις σε όλο τον Κόλπο, συμπεριλαμβανομένου του συγκροτήματος φυσικού αερίου Ras Laffan του Κατάρ, του πετρελαϊκού κόμβου της Fujairah των ΗΑΕ και του πετρελαϊκού συγκροτήματος Ras Tanura της Σαουδικής Αραβίας.

Αυτές οι επιθέσεις φέρεται να ήρθαν προς επίρρωσιν της προτίμησης του Ριάντ σε μια λογική αποκλιμάκωσης.

Αυξανόμενες τριβές

Η διαμάχη επεκτάθηκε πέρα ​​από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, Σαουδάραβες αξιωματούχοι θεώρησαν την απόφαση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, να μην επισκεφθεί το Ριάντ κατά τη διάρκεια της πρόσφατης περιοδείας του στον Κόλπο ως σκόπιμη διπλωματική προσβολή.

Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης ότι ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν απέρριψε πρόσκληση να συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής της G7 στη Γαλλία, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον εκ μέρους της Ουάσινγκτον χειρισμό του πολέμου στο Ιράν.

Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε ότι ο Ρούμπιο είχε σκόπιμα αποφύγει τη Σαουδική Αραβία και επέμεινε ότι οι σχέσεις του με το Ριάντ παρέμειναν ισχυρές.

«Ο Πρόεδρος Τραμπ ακούει μια ποικιλία απόψεων για οποιοδήποτε συγκεκριμένο ζήτημα και λαμβάνει σοβαρά υπόψη τη συμβολή των περιφερειακών μας εταίρων», δήλωσε στην WSJ η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, προσθέτοντας:

«Στο τέλος, λαμβάνει όλες τις αποφάσεις με βάση το τι είναι καλύτερο για τον αμερικανικό λαό».

Επανεξέταση της συμμαχίας

Σύμφωνα με την Wall Street Journal, το Πεντάγωνο εξετάζει τώρα τη μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Σαουδική Αραβία, ενώ παράλληλα συγκεντρώνει δυνάμεις σε χώρες που θεωρείται πως φάνηκαν πιο υποστηρικτικές κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης. Εκτός της «λύσης» που θα προσέφερε η αξιοποίηση του Ισραήλ, ως πιθανός οικοδεσπότης των αμερικανικών δυνάμεων αναφέρεται και η Ιορδανία.

Η εφημερίδα επεσήμανε ότι οι συζητήσεις βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο και ότι δεν έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις.

Από την πλευρά της, η Σαουδική Αραβία φέρεται να ενέτεινε τη δική της -περιφερειακή- διπλωματία.

Το δημοσίευμα αναφέρει ότι το Ριάντ ενέτεινε τις επαφές με το Ιράν, επέκτεινε την αμυντική συνεργασία με το Πακιστάν και συνέχισε να υποστηρίζει τις διπλωματικές προσπάθειες που αποσκοπούν στην αποτροπή ενός ακόμα περιφερειακού πολέμου.

Ο Σαουδάραβας αναλυτής εξωτερικής πολιτικής, Ούμερ Καρίμ, δήλωσε στην εφημερίδα ότι το βασίλειο βλέπει ολοένα και περισσότερο τη διπλωματική διάδραση με την Τεχεράνη ως εξυπηρέτηση των εθνικών του συμφερόντων.

«Η συμφωνία του πρίγκιπα διαδόχου με το Ιράν που επιτεύχθηκε μέσω του πακιστανικού συντονισμού έχει ήδη αποφέρει αποτελέσματα, πράγμα που σημαίνει ότι οι περισσότερες σαουδαραβικές υποδομές παραμένουν ασφαλείς και όχι στόχος, επιτρέποντας στο βασίλειο να απομακρυνθεί από τη γενική πολιτική των ΗΠΑ», δήλωσε ο Καρίμ, προσθέτοντας: «Μια μεγαλύτερη ρήξη με τις ΗΠΑ προφανώς θα ανοίξει ένα τεράστιο κουτί της Πανδώρας και και οι δύο πλευρές θα προσπαθήσουν να την αποφύγουν».

(Πηγές: PalestineChronicle, Wall Street Journal)

Διαβάστε επίσης: 

Οικονομική συμμαχία «σφυρηλατούν» τα επιμελητήρια Τουρκίας και Σαουδικής Αραβίας

AFP: Σύνοδο για τη «συμφιλίωση» του Ιράν και των κρατών του Κόλπου ετοιμάζει η Σαουδική Αραβία

Reuters: Στρατιωτική ασπίδα του Πακιστάν στη Σαουδική Αραβία με μαχητικά και χιλιάδες στρατιώτες

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr