«Μαύρα σύννεφα» πάνω από το Χάρβαρντ: Σε καθεστώς φόβου οι φοιτητές μετά τις απειλές της κυβέρνησης Τραμπ

Αναστάτωση, φόβος και αβεβαιότητα είναι λίγες λέξεις για να περιγράψουν την ατμόσφαιρα που επικρατεί στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, μετά τις συγκλονιστικές εξελίξεις της περασμένης Πέμπτης.

Η κυβέρνηση Τραμπ, επανερχόμενη σε μια γνώριμη ρητορική επιθετικότητας και αποκλεισμού, έβαλε αυτή τη φορά στο στόχαστρο την καρδιά της αμερικανικής ακαδημαϊκής ελίτ: τους ξένους φοιτητές.

Σε μια απόφαση που προκάλεσε παγκόσμια αίσθηση και εσωτερικό πανικό, η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε πως το Χάρβαρντ δεν μπορεί πλέον να εγγράφει αλλοδαπούς φοιτητές, ενώ οι ήδη εγγεγραμμένοι θα πρέπει είτε να μεταγραφούν σε άλλο ίδρυμα είτε να εγκαταλείψουν τη χώρα — διαφορετικά κινδυνεύουν με απέλαση.

Η εντολή συνοδεύτηκε από ένα ιδιότυπο τελεσίγραφο: εάν το πανεπιστήμιο επιθυμεί να επανακτήσει την πρόσβαση στο σύστημα φοιτητικών βίζας , θα πρέπει να παραδώσει στις Αρχές οπτικοακουστικό υλικό και στοιχεία για φοιτητές που συμμετείχαν σε διαδηλώσεις ή «παράνομες ενέργειες» τα τελευταία πέντε χρόνια.

Σκηνικό εκβιασμού

Με σαφείς αιχμές για «αντισημιτική δράση» στο campus, για «υποκίνηση βίας» και ακόμη και για «σχέσεις με το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα», η διοίκηση Τραμπ επιχειρεί να μετατρέψει τα πανεπιστήμια σε πεδία ιδεολογικής πειθαρχίας — ζητώντας πρακτικά από τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να καταδώσουν τους φοιτητές τους για πολιτικές πράξεις.

Οι νομικοί εκπρόσωποι του Χάρβαρντ απάντησαν με σκληρή γλώσσα, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση παραβιάζει κατάφωρα την ακαδημαϊκή ελευθερία: «Τα πανεπιστήμια έχουν συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα να οργανώνουν την εκπαιδευτική τους λειτουργία χωρίς κυβερνητική λογοκρισία ή εκβιασμούς».

«Θα πρέπει να φύγουμε; Θα μας απελάσουν;»

Στο campus, η εικόνα είναι σχεδόν σουρεαλιστική: από τη μια πλευρά, στήνονται τα κιόσκια για τις τελετές αποφοίτησης, οι φοιτητές νοικιάζουν τιβένους και κάνουν πρόβες για την ιστορική στιγμή τους. Από την άλλη, διεθνείς φοιτητές τρέχουν έντρομοι να μάθουν αν θα τους επιτραπεί να παραμείνουν στη χώρα.

Όπως καταγράφει το BBC, αρκετοί φοιτητες πέρασαν την Παρασκευή σε κατάσταση πανικού, με το ερώτημα «πρέπει να μαζέψω τα πράγματά μου;» να κυριαρχεί.

Η προσωρινή δικαστική εντολή αναστολής που εκδόθηκε από το ομοσπονδιακό δικαστήριο της Βοστώνης πρόσφερε μια ανάσα, αλλά όχι λύση. Η ανασφάλεια παραμένει και η σκιά της απέλασης δεν έχει απομακρυνθεί.

Ένα διεθνές πλήγμα στην εικόνα των ΗΠΑ

Το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ — σύμβολο αριστείας και παγκόσμιας εμβέλειας — κινδυνεύει τώρα να δει το κύρος του να πλήττεται εξαιτίας μιας πολιτικής απόφασης με σαφή ιδεολογικά κίνητρα. Πέραν της άμεσης απειλής για τους φοιτητές του, το μήνυμα που εκπέμπεται προς τη διεθνή κοινότητα είναι πως η Αμερική του Τραμπ δεν είναι πλέον φιλόξενη για τη γνώση, την πολυφωνία και τη διαπολιτισμική συνύπαρξη.