Μ. Καραγάτσης: "Οι μοναδικές ομορφιές είναι προνόμιο του θανάτου"

Τα παιδικά του χρόνια τα έζησε σε διάφορες επαρχιακές πόλεις της Ελλάδας (Τρίκαλα, Πύργος, Αίγιο, Θεσσαλονίκη, Λάρισα, Κρήτη), λόγω του ότι ο πατέρας του ήταν διευθυντής τράπεζας.

Οι μετακινήσεις αυτές, σε συνδυασμό με την ψυχασθένεια της πρωτότοκης αδελφής, που έκανε τους γονείς να στρέφουν όλο τους το ενδιαφέρον σ’ εκείνη, αλλά και την αυστηρή συμπεριφορά του πατέρα του, δημιουργούν αίσθημα αποξένωσης στον Καραγάτση (φτάνει μέχρι την έμμονη ιδέα ότι είναι νόθος γιος), αίσθημα που διακατέχει και τους περισσότερους πρωταγωνιστές των αφηγημάτων του.

Πεθαίνει τα χαράματα της 14ης Σεπτεμβρίου, μετά από πολύωρη κρίση ταχυκαρδίας, και κηδεύεται την ίδια μέρα. Τελευταία φράση που πρόλαβε να γράψει: «Ας γελάσω» Στον τάφο του χαράσσεται μια φράση του ήρωά του Κωστή Ρούση («Από το ημερολόγιο του Κωστή Ρούση», Το μεγάλο συναξάρι):

«Οι μοναδικές ομορφιές είναι προνόμιο του θανάτου».

Απόσπασμα από τη Μεγάλη Χίμαιρα:

Οι μέρες του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου είναι θερμές, καφτερές, γεμάτες τυφλωτικό ήλιο, φως αδυσώπητο. Ο μπάτης δεν κατορθώνει ούτε να ρυτιδώσει τη θάλασσα. Τα μελτέμια δεν έχουν δύναμη ν’ απλώσουν τα φτερά τους. Τη νύχτα αναδίνονται απ’ το πέλαγο οσμές αρμυρές, ανασαιμιές ασάλευτου νερού, που θυμίζουν ιδρώτες οργασμού. Τα βράχια του νησιού αναβρύζουν την πύρη της μέρας, τυραννώντας τα πλεμόνια και τα νεύρα. Κάτω στην πολιτεία, το γλέντι ξεσπάει με τραγούδι, χορό, μεράκι, καημό κι έρωτα. Τρέχει το κρασί γεννώντας παθιασμένη δυσθυμία κι όχι ανάλαφρο κέφι. Τα κορμιά σμίγουν σε παράταιρα αγκαλιάσματα. Βράζουν οι ψυχές. Η ζωή, στο διάβα της, παρασέρνει το άβουλο ανθρώπινο κοπάδι, το εξουθενωμένο απ’ την οργή, τη ζήλεια και το πάθος. Και το φεγγάρι φωτίζει τη νεκρή θάλασσα, τον πυρωμένο βράχο και την ηδονόφιλη πολιτεία με τις ψυχρές αχτίδες του, σαν μια πελώρια ειρωνία του γλαυκού ουρανού προς τη χρυσογάλανη γη.

Είναι το καλοκαίρι…

Για τη Μαρίνα το κρεβάτι είναι πλατύ, η νύχτα ατελείωτη.

Μ. Καραγάτσης

Φωτογραφία από την παράσταση του Τάρλοου η Μεγάλη Χίμαιρα που παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία στο θέατρο Πορεία