Κύπρος: Θεσπίζεται με νόμο το αδίκημα της γυναικοκτονίας

Η Κύπρος δείχνει τον δρόμο σε ένα έγκλημα που λαμβάνει πανδημικές διαστάσεις,, τη στιγμή που η ελληνική κυβέρνηση επιμένει να κωφεύει

NewsRoom 12/10/2021 | 22:52

Ως ποινικό αδίκημα αναγνωρίζονται οι γυναικοκτονίες στην Κύπρο και ως τέτοιες θα τιμωρούνται από εδώ και πέρα, μιας και έπειτα από εισήγηση της βουλευτού Αννίτας Δημητρίου, Προέδρου της Βουλής της Κύπρου η ποινή ορίζεται σε ισόβια κάθειρξη των ενόχων. Η Κύπρος είχε συγκλονιστεί το 2019 από τις αποκαλύψεις πως ένας άνδρας είχε σκοτώσει 7 γυναίκες, ανάμεσα τους και δύο ανήλικες, και είχε πετάξει τα άψυχα σώματά τους σε μία λίμνη. Τα περαιτέρω στοιχεία δείχνουν ότι τα τελευταία 3 χρόνια, δολοφονήθηκαν συνολικά 20 γυναίκες στο νησί.


Την πρόταση νόμου είχε καταθέσει πέρυσι η βουλεύτρια χωρίς όμως να αλλάξουν οι ποινές. Το περασμένο σαββατοκύριακο, κατάφερε και πέτυχε τροποποίηση, με την όποια οι αρχές θα ταξινομούν τις υποθέσεις που αφορούν δολοφονίες γυναικών για συγκεκριμένους λόγους, ώστε να ορίζονται ως «γυναικοκτονίες» αντί να συμπεριλαμβάνονται στη γενική λίστα των δολοφονιών.

Η αφαίρεση της ζωής μιας γυναίκας μπορεί να γίνει από έντονο ναρκισσισμό, από κτητικότητα, από πληγωμένο εγωισμό, από ένα υποτιθέμενο αίσθημα αδικίας, από ένα σύνολο ψυχώσεων που μόνο οι ειδικοί αναγνωρίζουν, εξετάζοντας τα προφίλ των δραστών. Όχι, όμως από υπερβολικό έρωτα, όπως πολλοί δράστες και κακοποιητές ισχυρίζονται. Γιατί ο έρωτας προάγει ένα υψηλό ιδεώδες κι όχι μια ευτελή πράξη.

«Όπως είναι γνωστό, η γυναικοκτονία, ήτοι η δολοφονία γυναικών ή κοριτσιών κάτω των δεκαοκτώ ετών ως πράξη οφειλόμενη, μεταξύ άλλων, σε ενδοοικογενειακή βία, ή σεξουαλική βία, ή σε λόγους τιμής ή θρησκευτικών πεποιθήσεων και πρακτικών ακρωτηριασμού των γεννητικών οργάνων, στις πλείστες των περιπτώσεων παραμένει ατιμώρητη, εδραιώνοντας την αντίληψη ότι η βία κατά των γυναικών είναι φαινόμενο αποδεκτό και/ή αναπόφευκτο. Στο πλαίσιο αυτό, η βία κατά των γυναικών γίνεται ευρέως αποδεκτό ότι αποτελεί μία μορφή διάκρισης που παραβιάζει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της ισότητας», τονίζεται στην επίσημη εισήγηση.

Τι αναφέρει η πρόταση νόμου
Σύμφωνα με όσα αναφέρει η πρόταση νόμου, η δολοφονία γυναίκας ως αποτέλεσμα:

-άσκησης βίας από ερωτικό σύντροφο
-βασανισμού και μισογυνισμού
-λόγων τιμής, θρησκευτικών πεποιθήσεων, πρακτικής ακρωτηριασμού των γεννητικών οργάνων
-σεξουαλικού προσανατολισμού και/ή ταυτότητας φύλου
-σχέσης εξάρτησης, εμπιστοσύνης ή επιρροής η οποία δημιουργεί ευαλωτότητα
-άσκησης βίας προς επίτευξη συνουσίας
-άσκησης ενδοοικογενειακής βίας
-στοχοποίησης στο πλαίσιο ενόπλων συγκρούσεων, τιμωρείται με ισόβια, ως γυναικοκτονία.

 
Το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων ορίζει ως γυναικοκτονία τη δολοφονία μιας γυναίκας από ερωτικό σύντροφο και ο θάνατος μιας γυναίκας ως αποτέλεσμα πρακτικής που είναι επιβλαβής στις γυναίκες. Ως ερωτικός σύντροφος νοείται πρώην ή νυν συζύγος ή συντρόφος, ανεξάρτητα από το αν ο/η δράστης/στρια έχει μοιραστεί ή μοιράζεται την ίδια κατοικία με το θύμα. 

Ο όρος γυναικοκτονία καταγράφηκε πρώτη φορά σε νομικό λεξικό του 1801 ως «femicide» από τον Joh Corry. Ωστόσο, σήμερα αποδίδεται εύστοχα από τη Dianna Russell, η οποία τον χρησιμοποίησε για πρώτη φορά το 1976 στο πρώτο Διεθνές Δικαστήριο για τα Εγκλήματα κατά των γυναικών, τονίζοντας ότι «χρειάζεται να φθάσουμε σε μία συναίνεση προκειμένου να περιγράψουμε αυτό το σύνθετο, πολυεδρικό και πολιτισμικά εξαρτώμενο έγκλημα».

Το 2001 στο έργο της «Femicide in Global Perspective» επαναπροσδιόρισε  τη γυναικοκτονία ως τη δολοφονία γυναικών με μοναδικό αίτιο το ίδιο τους το φύλο, ένας ορισμός που υιοθετήθηκε παγκοσμίως παρόλες τις μικρές ή μεγάλες διαφορές τόσο σε νομικό όσο και σε πολιτισμικό επίπεδο.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας:

«Γυναικοκτονία είναι η ανθρωποκτονία από πρόθεση γυναικών επειδή είναι γυναίκες. Η γυναικοκτονία συνήθως διαπράττεται από άντρες αλλά κάποιες φορές συνεργούν και γυναίκες, συνήθως μέλη της ίδιας οικογένειας. Στις περισσότερες περιπτώσεις γυναικοκτονία διαπράττει σύντροφος ή πρώην σύντροφος που συνήθως είχε και μακρόχρονη κακοποιητική συμπεριφορά, απειλούσε, κακοποιούσε ή/και εκφόβιζε τη γυναίκα, η οποία πολύ συχνά βρίσκεται σε θέση φυσικής ή/και οικονομικής αδυναμίας σε σχέση με αυτόν».

Ο όρος αυτός σήμερα χρησιμοποιείται στο νομικό σύστημα χωρών της Λατινικής Αμερικής όπως είναι το Μεξικό, η Κόστα Ρίκα, η Αργεντινή, η Δομινικανή Δημοκρατία, η Χιλή, το Ελ Σαλβαδόρ, η Γουατεμάλα. Η αναγνώριση του όρου στον Ποινικό Κώδικα στην Κύπρο είναι ένα σημαντικό βήμα για να δοθεί επιτέλους νομική υπόσταση σε μια τόσο έντονη μορφή βίας που μέχρι σήμερα σε πολλές χώρες, όπως και στη δική μας, ενώ είναι σε έξαρση, δεν βαφτίζεται με το πραγματικό της όνομα.