Καρολίνα Ρόσο: Η σεξουαλική παρενόχληση, η μάχη με το σύστημα και η δικαίωση

Η πρώην φυσικοθεραπεύτρια της Εθνικής Κολομβίας μιλάει στο Κουτί της Πανδώρας για τις σεξουαλικές παρενοχλήσεις εντός ομάδας, τις προσπάθειες συγκάλυψης και τον αγώνα της για δικαίωση.

Θάνος Σαρρής 10/07/2020 | 11:28

Ξεκίνησε «αθώα», όπως συμβαίνει συνήθως. Ένα γλυκόλογο, ένα άγγιγμα χωρίς πρόθεση, μια δημόσια κολακεία. Πριν καν η Καρολίνα το καταλάβει, έγινε εφιάλτης. Ο εκβιασμός ακολούθησε την σεξουαλική παρενόχληση και πριν η νεαρή φυσικοθεραπεύτρια το καταλάβει, ένα ολόκληρο κύκλωμα ύψωσε μπροστά της έναν τοίχο, ο οποίος μπορούσε να ξεπεραστεί με δύο τρόπους. Είτε να ενδώσει, είτε να βρει το ψυχικό σθένος να τα βάλει με ένα ολόκληρο σύστημα. Επέλεξε το δεύτερο, δείχνοντας τον δρόμο σε εκατομμύρια γυναίκες εντός κι εκτός αθλητισμού. 

Οι σεξουαλικές επιθέσεις

 Η Καρολίνα Ρόσο εντάχθηκε στο ιατρικό τιμ της εθνικής γυναικών για να ενισχύσει την ομάδα Κ-17 στην προετοιμασία της για το Κύπελλο Νοτίου Αμερικής. Προπονητής, τότε, ήταν ο Ντιντιέ Λούνα. Η νεαρή Κολομβιανή αφηγείται την ιστορία της στο Κουτί της Πανδώρας: «Τον Δεκέμβριο του 2017 άρχισα να εργάζομαι στην ιατρική ομάδα της εθνικής γυναικών Κολομβίας. Ήταν το διάστημα που ξεκινούσαν προετοιμασία για Κύπελλο Νοτίου Αμερικής που ήταν προγραμματισμένο για τον Μάρτιο του 2018. Ο κύριος Λούνα ξεπέρασε τα όρια της εμπιστοσύνης πολύ γρήγορα, μπορώ να πω μέσα σε ένα οκταήμερο από τη μέρα που ξεκίνησε. Στην αρχή όλα ξεκίνησαν με μεταμφιεσμένες κολακείες, του τύπου “Πόσο γλυκιά είσαι, μου αρέσεις πολύ, θα ήθελα να γίνουμε σπέσιαλ φίλοι”. Με αυτό τον τρόπο οι μέρες περνούσαν και η παρενόχληση εξελισσόταν, ώσπου τόλμησε να πιάσει με τα δύο του χέρια το κεφάλι μου, στο ξενοδοχείο που ήταν η ομάδα και το τεχνικό επιτελείο. Έμεινα άφωνη και απλά αισθάνθηκα τη δύναμη των χεριών του που προσπαθούσαν να φέρουν το πρόσωπό μου κοντά στο δικό του. Τράβηξα με δύναμη το κεφάλι μου και κατάφερα να απελευθερωθώ και να φύγω για το δωμάτιό μου. Ήταν παρόντες κάποιοι από το προπονητικό τιμ και μερικές παίκτριες που αποχωρούσαν. Αυτό συνέβη περίπου πέντε μέρες πριν ολοκληρωθεί η προετοιμασία.  Κλείστηκα στο δωμάτιο μου, σε κακά χάλια. Χτύπησε η πόρτα και ήταν η ψυχολόγος μας, στην οποία είπα με ντροπή ότι θέλω να φύγω και δεν ξέρω αν θα ξαναγυρίσω, λόγω της συμπεριφοράς του προπονητή. Εκείνη μου απάντησε ότι υπερβάλω και ότι είμαι υποχρεωμένη να συνεχίσω. Στο δικό μου μυαλό τα πράγματα ήταν αλλιώς».

Η Ρόσο αποφάσισε να μείνει, για να πολεμήσει. «Η δεύτερη σχετική στιγμή συνέβη τον Ιανουάριο του 2018. Είχα αποφασίσει να γυρίσω, γιατί είχα μάθει ότι ο Λούνα παρενοχλούσε τις παίκτριες, προσπαθούσε να τις αγγίξει, να τις φιλήσει, με τη δικαιολογία ότι τις αντιμετώπιζε με την αγάπη ενός πατέρα για την οικογένειά του. Την τρίτη μέρα της απομόνωσης στις εγκαταστάσεις της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας στην Μπογκοτά, ενώ προετοιμαζόμασταν για ένα τουρνουά στην Αργεντινή, η συμπεριφορά του γινόταν ολοένα και χειρότερη, σε σημείο καταδίωξης προς εμένα. Κάποια στιγμή την ώρα του μεσημεριανού ήρθε προς εμένα κρατώντας το κινητό του, μου έδειξε μια φωτογραφία που είχα ανεβάσει και μου είπε: “αυτή είναι η γυναίκα που θέλω για μένα”. Έκατσε δίπλα μου, πλησίασε το αυτί μου και είπε να προσέχω, γιατί θα μου κλέψει ένα φιλί. Φοβήθηκα, γιατί είχα δει και τη συμπεριφορά του με τις παίκτριες και του είπα: «Μην το σκέφτεσαι καν». Μετά το φαγητό έφυγα φοβισμένη για το δωμάτιό μου. Με περίμενε στην πόρτα για να μου πει: «Μιλάω πολύ σοβαρά. Μπορώ να σε οδηγήσω σε μεγάλα πράγματα στο ποδόσφαιρο. Είναι πολύ απλό, απλά πρέπει να είσαι η σπέσιαλ φίλη μου και να μου χαρίσεις έναν γιο». Τότε με το δάκτυλό του άγγιξε το στήθος μου, με την δικαιολογία ότι δείχνει το σήμα της ομάδας. Πανικόβλητη κόλλησα στα κάγκελα του δεύτερου ορόφου, από όπου θα μπορούσα να έχω πέσει. Αφού σταθεροποιήθηκα, του είπα ότι βρισκόμουν εκεί για να δουλέψω και όχι για να βρω εραστή ή φίλο. Βρήκα το θάρρος να του το πω δυνατά. Τότε ξεκίνησε να ουρλιάζει ότι πλέον θα σταματήσει να με ικετεύει κι ότι θα υποστώ τις συνέπειες. Από αυτό το σημείο, ξεκίνησαν τα αντίποινά του που είχαν να κάνουν με τη δουλειά μου».

Το ένοχο μυστικό και οι σκέψεις αυτοκτονίας

Ο Λούνα δεν ήταν ο μοναδικός που παρενοχλούσε σεξουαλικά τις γυναίκες της Εθνικής Κολομβίας. Και δυστυχώς, όλοι γνώριζαν τι συνέβαινε. Μόνο που κανείς δεν μιλούσε. «Ναι, το γνώριζαν όλοι. Και οι ίδιες οι παίκτριες το είχαν βιώσει. Στην πραγματικότητα, μετά το προπονητικό καμπ εκείνου του Ιανουαρίου, πήρα τηλέφωνο τον αθλητικό διευθυντή και του είπα όλα όσα έγιναν. Υπήρχε παράλληλα και ένα θέμα με τον γυμναστή της ομάδας, τον Σιγκιφρέδο Αλόνσο, ο οποίο μπήκε στο δωμάτιο μιας νεαρής κοπέλας και προσπάθησε να την βιάσει. Ασκήθηκε ποινική δίωξη, αλλά η υπόθεση μπήκε στο αρχείο. Στην ίδια υπόθεση ήταν κατηγορούμενος και ο Ντιντιέ Λούνα, για απρεπή συμπεριφορά. Και οι δύο μπήκαν με τη βία στο δωμάτιό της και της επιτέθηκαν σεξουαλικά την ίδια στιγμή».

Όσον αφορά την Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία, στους ανθρώπους της οποίας αποφάσισε να μιλήσει αρχικά;  «Η Ομοσπονδία δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ για περιπτώσεις βίας κατά των γυναικών που συνέβησαν στους κόλπους της, για την ακρίβεια συγκάλυψαν αυτές τις επιθέσεις, προστάτευσαν τους θύτες. Ποτέ δεν μας υποστήριξαν, το αντίθετο, βγήκαν να μας διαψεύσουν τις καταγγελίες μας. Όταν το ταξίδι τελείωσε και επιστρέψαμε στην Κολομβία, όλο αυτό είχε πολύ άσχημη επίπτωση στην υγεία μου. Όλα έμειναν έτσι, δεν άκουσα ποτέ ξανά κάτι από την Ομοσπονδία εκείνους τους πρώτους μήνες. Ήμουν τόσο συντετριμμένη που η κατάθλιψη και οι κρίσεις άγχους με έκαναν να σκέφτομαι την αυτοκτονία. Ένιωθα οργισμένη, βιασμένη, διαχωρισμένη, ενοχλημένη. Αισθανόμουν ότι ως γυναίκα δεν άξιζα τίποτα και η σκέψη ότι εκείνοι οι κύριοι ακόμα παρενοχλούσαν νεαρές κοπέλες, με πλήγωνε πολύ».

Το θάρρος που έφερε το φως

Βλέποντας τις ποδοσφαιρικές αρχές να προσπαθούν να «θάψουν» την υπόθεση, η Ρόσα αποφάσισε να μιλήσει στην δικαιοσύνη. «Προχώρησα στην πρώτη επίσημη καταγγελία τον Απρίλιο του 2018, στο τμήμα δικαστικών ερευνών της αστυνομίας. Είπα στον ερευνητή τα γεγονότα και του παρέδωσα τις αποδείξεις που συνέλεγα προσεκτικά αυτούς τους μήνες. Μετά από αυτό, ξεκίνησε έρευνα για ποινικές ευθύνες. Τον Ιούνιο εκείνου του χρόνου έμαθα ότι ο πατέρας της νεαρής παίκτριας κατήγγειλε τον Σιγκιφρέδο Αλόνσο και τον Σεπτέμβριο αποφάσισα να κάνω μήνυση στον Λούνα. Πέρασαν τέσσερις μήνες και δεν συνέβη τίποτα, οπότε βρήκα τη δύναμη να μιλήσω δημόσια γι’ αυτό».

Το θάρρος αυτό έβγαλε την υπόθεση στο φως. Έφερε αναφορές στον διεθνή Τύπο, πιέσεις για να αποδοθεί δικαιοσύνη. Η Καρολίνα θυμάται: «Μετά από ακροάσεις, προσπάθειες για θυματοποίηση του θύτη, αναμονή με αβεβαιότητα γι’ αυτή τη μέρα, μπορώ να σου πω ότι δεν είναι καθόλου εύκολο. Η κοινωνία κρίνει επειδή θέλει να δει ανθρώπους στη φυλακή, όμως εγώ ήξερα ότι αν η υπόθεση προχωρούσε και γινόταν η πρώτη καταδίκη για σεξουαλική παρενόχληση, δεν θα ερχόταν μεγάλη ποινή γι’ αυτόν τον άνδρα, καθώς γνώριζα πόσο ασαφείς είναι οι νόμοι». Πράγματι, ο Λούνα γλίτωσε τη φυλακή. Δυόμιση χρόνια μετά την πρώτη φορά που η φυσικοθεραπεύτρια μίλησε δημόσια για τα όσα γίνονταν στην εθνική γυναικών, απαγγέλθηκαν στον Λούνα, που στην αρχή αρνούνταν τα πάντα, ποινικές κατηγορίες. Αποδέχθηκε τελικά την κατηγορία της μεμονωμένης σεξουαλικής επίθεσης και καταδικάστηκε σε 28 μήνες φυλάκιση με αναστολή. Η Καρολίνα δεν απογοητεύτηκε. «Είναι μια νίκη για τις γυναίκες, καθώς καταδεικνύει ένα σημαντικό κενό και καθιστά δυνατή την βελτίωση της κολομβιανής νομοθεσίας σε βάθος χρόνου. Κυρίως, όμως, κάνει τις γυναίκες να γνωρίζουν ότι πλέον κάτι μπορεί να συμβεί και ότι πλέον ο πόνος κάθε θύματος που σιωπούσε, μπορεί να έρθει στο φως», τονίζει. Ο Λούνα στιγματίστηκε. Ο ποδοσφαιρικός κόσμος κατάλαβε ότι εκτρέφει τέρατα.

«Να μην σιωπούμε!»

Η υπόθεση της Ρόσο βρήκε υποστηρικτές από την πρώτη στιγμή. «Αφού βγήκα μπροστά και μίλησα με το όνομά μου, πολλές γυναίκες στην Κολομβία με αναζήτησαν και μου ζήτησαν να τις κατευθύνω για ανάλογες περιπτώσεις. Πάντα τους λέω ότι πρέπει να προσφεύγουν στη δικαιοσύνη, ακόμα κι αν υπάρχει προστασία για τους εγκληματίες. Πρέπει να θέσουμε ένα δεδικασμένο, αλλά το εμπόδιο που μας κρατά σιωπηλές είναι ο φόβος, τα θύματα αισθάνονται ότι δεν υπάρχει ασφαλής χώρος για να προστατευτούν. Εγώ πήρα το ρίσκο και έπρεπε να αντιμετωπίσω από τη μία τη δημόσια κατακραυγή, αλλά από την άλλη υπήρχε και η αλληλεγγύη από πολλούς ανθρώπους. Στην περίπτωσή μου, είχα τη στήριξη του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, αλλά η αβεβαιότητα υπήρχε πάντα. Σήμερα, συζητώ με πολλές ποδοσφαιρίστριες και γυναίκες από άλλα σπορ, σε μια διαρκή μάχη ενάντια σε αυτά τα αρπακτικά που κάνουν τόσο μεγάλη ζημιά στα παιδιά, στους νεαρούς και στις νεαρές που βρίσκονται σε αυτόν τον χώρο επειδή είναι το όνειρο της ζωής τους».

Η Ρόσο εργάζεται πλέον για το ποδόσφαιρο γυναικών και τα δικαιώματά τους και δεν περιμένει να αλλάξει η κατάσταση στο ποδόσφαιρο. Ελπίζει, όμως, σε μια καλύτερη νομοθεσία. «Προς το παρόν δουλεύω με την Ομοσπονδία Επαγγελματιών Ποδοσφαιριστών, σύνδεσμο της FIFPRO στην Κολομβία. Είμαι υπεύθυνη για τον συντονισμό του ποδοσφαίρου γυναικών, τη μάχη για τα ανθρώπινα και τα ατομικά δικαιώματα και όλα τα ζητήματα της βίας κατά των γυναικών. Επίσης διοργανώνω συνέδρια και ολοκληρώνω το βιβλίο μου, το οποίο, αν όλα πάνε καλά θα εκδοθεί του χρόνου. Όσον αφορά την Κολομβιανή Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία δεν πιστεύω ότι θα αλλάξει κάτι. Οι ίδιοι προστατεύουν τους θύτες, κάνουν συμφωνίες σιωπής. Οι τωρινοί επικεφαλής δεν πρόκειται να κάνουν τίποτα ,δεν ενδιαφέρονται για την εξέλιξη του γυναικείου ποδοσφαίρου και δεν σέβονται καθόλου τα δικαιώματα των γυναικών. Ίσως το νομικό σύστημα αλλάξει λόγω της υπόθεσής μου και ισχυροποιηθούν οι νόμοι που θα μας προστατεύουν από τέτοιου είδους εγκλήματα».

Κλείνοντας τη συζήτηση με το Κουτί της Πανδώρας, θέλησε να στείλει ένα μήνυμα για όλες τις γυναίκες που βρίσκονται σε αντίστοιχες καταστάσεις με τη δική της: «Το μήνυμα που θέλω να στείλω αφορά την αλληλεγγύη, τη δύναμη και την ενότητα των θυμάτων. Για εμένα ήταν σαν όλο αυτό να συμβαίνει στο μυαλό, αισθάνομαι τα συναισθήματα και τον πόνο κάθε θύματος. Απευθύνω έκκληση να μην παραμένουμε σιωπηλές, γιατί αυτό δυναμώνει τον επιτιθέμενο. Eίναι σημαντικό να μιλάμε και να προχωράμε σε καταγγελίες στη δικαιοσύνη, γιατί κάποια στιγμή θα κληθούν να λογοδοτήσουν, θα σταματήσουν να παραβιάζουν τα δικαιώματα των αθλητριών και θα διασφαλίσουμε ότι οι μελλοντικές γενιές θα γνωρίζουν πώς να αντιμετωπίζουν αυτές τις καταστάσεις, ώστε να υπάρξουν σε ήσυχα και χωρίς βία περιβάλλοντα. ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ ΦΩΝΗ!».

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.