Καισαριανή: Στο Βέλγιο εμπειρογνώμονες για τις φωτογραφίες των εκτελεσθέντων πατριωτών

Το υπουργείο Πολιτισμού, έπειτα από «βροχή» παρεμβάσεων, προχωρά άμεσα σε ενέργειες για την απόκτηση των φωτογραφικών τεκμηρίων που, εδώ και δύο ημέρες, έχουν συγκλονίσει την Αριστερά και τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.

Newsroom

16/02/2026 | 19:50

Εμπειρογνώμονες του Υπουργείου Πολιτισμού θα ταξιδέψουν τις επόμενες μέρες στη Γάνδη του Βελγίου για να εξετάσουν τις δώδεκα ιστορικές φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 πατριωτών στην Καισαριανή τον Μάιο του 1944.

Η κίνηση έρχεται μετά την εμφάνιση των φωτογραφιών σε δημοπρασία στο eBay το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου και την ανάληψη πρωτοβουλίας από το ελληνικό κράτος για την απόκτησή τους, παρά τις νομικές περιπλοκές που έχουν εντοπιστεί.

Το αίτημα για την απόκτηση των ιστορικών ντοκουμέντων φαίνεται πάνδημο, τόσο από απλούς πολίτες όσο και από τα προοδευτικά κόμματα της Βουλής. Ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ έστειλε σχετική επιστολή στον πρόεδρο της Βουλής, ενώ ο Παύλος Μαρινάκης ανακοίνωσε στο briefing ότι το Υπουργείο Πολιτισμού έχει δρομολογήσει τις διαδικασίες απόκτησης. Η υπουργός Πολιτισμού δήλωσε ότι το Υπουργείο θα αγοράσει τις φωτογραφίες εφόσον είναι γνήσιες και θα τις αποδώσει στη Βουλή των Ελλήνων.

Πολύ πιθανό να είναι αυθεντικές αλλά υπάρχουν νομικά εμπόδια

Το Υπουργείο Πολιτισμού διαπίστωσε ότι είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες, ωστόσο υπάρχουν αρκετές νομικές περιπλοκές αναφορικά με τη διεκδίκησή τους. Οι φωτογραφίες ανήκουν σε Βέλγο συλλέκτη που ειδικεύεται στα αναμνηστικά του Γερμανικού Στρατού και εν γένει τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο οποίος τις είχε προσφέρει για πώληση.

Όπως αναφέρει το Υπουργείο σε ανακοίνωσή του, είναι γνωστό και επαρκώς διερευνημένο θέμα μεταξύ ιστορικών της φωτογραφίας και της σύγχρονης ιστορίας η διακίνηση φωτογραφιών που τράβηξαν στρατιώτες του Γ’ Ράιχ σε χώρες τις οποίες είχε καταλάβει η ναζιστική Γερμανία. Στις οργανώσεις Γερμανών βετεράνων που συστάθηκαν με στόχο την αποκατάσταση της δημόσιας εικόνας της Βέρμαχτ δημιουργήθηκαν δίκτυα ανταλλαγής και ανατύπωσης φωτογραφιών που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Χαρακτηριστικότερη περίπτωση υπήρξε ο κύκλος του περιοδικού Wildente που εξέδιδε ο Günther Heysing, δημοσιογράφος των Μονάδων Προπαγάνδας του Γκέμπελς.

Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες είναι πολύ πιθανό να ανήκουν σε αυτές, ειδικά αν ληφθεί υπόψη η πίσω όψη των τυπωμένων φωτογραφιών όπως εμφανίστηκε στο eBay.

Την Τετάρτη συνεδριάζει το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων

Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα του χαρακτηρισμού ή μη των φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944. Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου αποτελεί το θεμέλιο για τη διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος.

Τα στελέχη του Υπουργείου που θα επισκεφθούν τον συλλέκτη στην έδρα του στη Γάνδη θα αποτιμήσουν την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της.

Ο συλλέκτης διέκοψε τη δημοπρασία και ζητά σεβασμό στην ιδιοκτησία του

Ο Τιμ Ντε Κρένε από τη Γάνδη, σε σημείωμα που έστειλε στην Εφημερίδα των Συντακτών, δηλώνει ανοιχτός για εποικοδομητικό διάλογο με τις ελληνικές αρχές. Αναφέρει πως κατανοεί πλήρως ότι οι φωτογραφίες είναι ευαίσθητης ιστορικής φύσης και δηλώνεται σοκαρισμένος από τη ζημιά που προκλήθηκε στο μνημείο της Καισαριανής χθες. Γνωρίζει ότι τα συναισθήματα γύρω από το θέμα μπορεί να είναι σημαντικά και λυπάται που το θέμα εργαλειοποιείται πολιτικά.

Σήμερα το πρωί αποφάσισε προσωπικά να κλείσει τις δημοπρασίες του eBay σχετικά με τις ιστορικές φωτογραφίες της Καισαριανής. Δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για πώληση και παραμένει ανοιχτός σε εποικοδομητικό διάλογο με τις αρμόδιες ελληνικές κυβερνητικές αρχές σχετικά με το μέλλον αυτού του υλικού.

Ξεκαθαρίζει όμως ότι τελικά η απόφαση σχετικά με το σε ποιον και υπό ποιες συνθήκες οι φωτογραφίες μπορούν να βρουν νέο φύλακα εναπόκειται σε αυτόν και σκοπεύει να λάβει τέτοιες αποφάσεις προσεκτικά, υπεύθυνα και με πλήρη επίγνωση της ιστορικής τους σημασίας.

Όπως αποκαλύπτει, μετά την έντονη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης επικοινώνησε μαζί του μεγάλος αριθμός ιδιωτών συλλεκτών που εξέφρασαν έντονο ενδιαφέρον για την απόκτηση των φωτογραφιών.

Ζητά με σεβασμό να αναγνωριστεί και να αντιμετωπιστεί με τον δέοντα σεβασμό η νόμιμη ιδιοκτησία του επί των φωτογραφιών, επισημαίνοντας ότι τεχνητά τροποποιημένες εικόνες που αφαιρούν την προστασία των πνευματικών του δικαιωμάτων έχουν διαδοθεί ευρέως, παραμορφώνοντας ακόμη και ορισμένα πρόσωπα των θυμάτων και προκαλώντας άσκοπη συζήτηση σχετικά με την αυθεντικότητα των φωτογραφιών.

Διαβάστε επίσης: