Ιράν: Ο Ανώτατος Ηγέτης δηλώνει ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο πρέπει να παραμείνει στη χώρα

Η ανώτατη ηγεσία του Ιράν φαίνεται να υιοθετεί ακόμη πιο σκληρή στάση στο ζήτημα του πυρηνικού της προγράμματος, καθώς, σύμφωνα με δύο ανώτερες ιρανικές πηγές, ο Ανώτατος Ηγέτης Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έδωσε εντολή να μην αποσταλεί στο εξωτερικό το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού της χώρας, το οποίο βρίσκεται κοντά στο επίπεδο που απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.

Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να περιπλέξει περαιτέρω τις ήδη δύσκολες διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον για τον τερματισμό της σύγκρουσης Ιράν – Ισραήλ, προκαλώντας παράλληλα δυσαρέσκεια στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, Ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι ο Τραμπ έχει διαβεβαιώσει το Ισραήλ πως οποιαδήποτε συμφωνία ειρήνης θα προβλέπει την απομάκρυνση από το Ιράν των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, τα οποία θεωρούνται κρίσιμα για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.

Το Ισραήλ, οι Ηνωμένες Πολιτείες και δυτικές χώρες κατηγορούν εδώ και χρόνια την Τεχεράνη ότι επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων, επικαλούμενες κυρίως τον εμπλουτισμό ουρανίου σε ποσοστό 60%, επίπεδο πολύ υψηλότερο από αυτό που απαιτείται για ειρηνική χρήση και αρκετά κοντά στο 90% που απαιτείται για στρατιωτική αξιοποίηση. Το Ιράν απορρίπτει σταθερά τις κατηγορίες.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θεωρεί τη σύγκρουση λήξασα αν δεν απομακρυνθεί πλήρως το εμπλουτισμένο ουράνιο από το Ιράν, αν δεν σταματήσει η στήριξη της Τεχεράνης σε παραστρατιωτικές οργανώσεις και αν δεν εξουδετερωθεί το βαλλιστικό της πρόγραμμα.

«Η θέση του Ανώτατου Ηγέτη, αλλά και η γενικότερη συναίνεση στο εσωτερικό του ιρανικού καθεστώτος, είναι ότι το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου δεν πρέπει να εγκαταλείψει τη χώρα», ανέφερε μία από τις δύο ιρανικές πηγές υπό καθεστώς ανωνυμίας.

Όπως σημειώνεται, η ιρανική ηγεσία εκτιμά ότι η αποστολή του υλικού στο εξωτερικό θα καθιστούσε τη χώρα περισσότερο ευάλωτη σε μελλοντικές επιθέσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Παρά τη συμφωνία εκεχειρίας που ακολούθησε τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις της 28ης Φεβρουαρίου, το κλίμα παραμένει εξαιρετικά εύθραυστο. Οι συνομιλίες για ειρήνευση δεν έχουν αποφέρει ουσιαστική πρόοδο, ενώ η αμερικανική πίεση στα ιρανικά λιμάνια και η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ εξακολουθούν να δυσκολεύουν τις διαπραγματεύσεις.

Ιρανικές πηγές αναφέρουν ακόμη ότι στην Τεχεράνη επικρατεί βαθιά καχυποψία απέναντι στις προθέσεις της Ουάσινγκτον, με ανώτερους αξιωματούχους να θεωρούν πιθανό το ενδεχόμενο η προσωρινή παύση των εχθροπραξιών να αποτελεί τακτικό ελιγμό πριν από νέες αεροπορικές επιθέσεις.

Ο επικεφαλής των ιρανικών διαπραγματεύσεων, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι «οι εμφανείς αλλά και οι παρασκηνιακές κινήσεις του αντιπάλου δείχνουν προετοιμασία για νέες επιθέσεις», ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να προχωρήσουν σε νέα στρατιωτικά πλήγματα αν δεν υπάρξει συμφωνία.

Παρότι οι δύο πλευρές φέρονται να έχουν περιορίσει ορισμένες διαφορές, εξακολουθούν να υπάρχουν βαθιές διαφωνίες σχετικά με το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και ειδικότερα για το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου και το δικαίωμα του Ιράν στον εμπλουτισμό.

Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, η Τεχεράνη είχε εμφανιστεί διατεθειμένη να αποστείλει στο εξωτερικό περίπου το μισό απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η στάση αυτή άλλαξε μετά τις επανειλημμένες απειλές του Τραμπ για στρατιωτική δράση.

Παρά τη σκλήρυνση της στάσης του Ιράν, αξιωματούχοι αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο εξεύρεσης συμβιβαστικής λύσης. Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζονται είναι και η αραίωση του αποθέματος ουρανίου υπό την επίβλεψη της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της IAEA, το Ιράν διέθετε περίπου 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% όταν σημειώθηκαν οι επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας τον Ιούνιο του 2025. Παραμένει άγνωστο πόσο από αυτό το υλικό έχει διασωθεί.

Η υπηρεσία εκτιμά ότι σημαντικό μέρος του αποθέματος φυλάσσεται σε υπόγειες εγκαταστάσεις στην Ισφαχάν, ενώ ποσότητες βρίσκονται και στο συγκρότημα της Νατάνζ, όπου λειτουργούν μονάδες εμπλουτισμού ουρανίου.

Η Τεχεράνη επιμένει ότι μέρος του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου χρησιμοποιείται για ιατρικούς σκοπούς και για ερευνητικό αντιδραστήρα στην ιρανική πρωτεύουσα.