Ιράν: Γιατί έχει σημασία η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των BRICS στην Ινδία

Η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των BRICS ξεκίνησε την Πέμπτη στο Νέο Δελχί της Ινδίας, με τον πόλεμο στο Ιράν να αναμένεται να επηρεάσει έντονα τις εργασίες της διήμερης συνόδου, η οποία συμπίπτει με την κρατική επίσκεψη του προέδρου των Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Al Jazeera, στην εναρκτήρια ομιλία του την Πέμπτη, ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας Σουμπραμανιάμ Τζαϊσάνκαρ ζήτησε «ασφαλείς, απρόσκοπτες θαλάσσιες ροές» στα διεθνή ύδατα, την ώρα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν υπό αποκλεισμό, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κάλεσε τα κράτη-μέλη των BRICS να καταδικάσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ για αυτό που χαρακτήρισε «παράνομη επιθετικότητα» κατά της Τεχεράνης.

Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία το μπλοκ των μεγάλων αναδυόμενων οικονομιών αντιμετωπίζει εσωτερικές διαφωνίες σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν. Η οικοδέσποινα Ινδία καλείται να ισορροπήσει διπλωματικά μεταξύ του Ιράν, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, επίσης μέλους των BRICS, και του Ισραήλ.

Τι είναι οι BRICS

Οι BRICS είναι μια ομάδα μεγάλων αναδυόμενων οικονομιών που επιδιώκουν να συντονίσουν πολιτικές ασφάλειας και οικονομίας, ώστε να ενισχύσουν τα αιτήματα του Παγκόσμιου Νότου στους διεθνείς οργανισμούς και σε ζητήματα όπου η Δύση έχει παραδοσιακά κυρίαρχο ρόλο.

Το ακρωνύμιο προέρχεται από τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία, την Κίνα και τη Νότια Αφρική. Αρχικά η ομάδα ονομαζόταν BRIC (χωρίς τη Νότια Αφρική) και οι υπουργοί Εξωτερικών άρχισαν να συναντώνται το 2006, ενώ η πρώτη σύνοδος κορυφής πραγματοποιήθηκε το 2009. Το 2010 προστέθηκε η Νότια Αφρική, μετατρέποντάς την σε BRICS.

Το 2023, οι BRICS απηύθυναν προσκλήσεις ένταξης σε Αίγυπτο, Αιθιοπία, Ιράν, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η Σαουδική Αραβία δεν έχει ακόμη ενταχθεί επίσημα, ενώ οι υπόλοιπες χώρες έχουν προχωρήσει στη συμμετοχή τους. Στην Αργεντινή είχε επίσης απευθυνθεί πρόσκληση, αλλά απορρίφθηκε μετά την εκλογή του προέδρου Χαβιέρ Μιλέι, ο οποίος είχε ταχθεί υπέρ στενότερων σχέσεων με τη Δύση.

Η Ινδονησία εντάχθηκε τον Ιανουάριο του 2025, μετά την έγκριση της συμμετοχής της στη σύνοδο του 2023 στο Γιοχάνεσμπουργκ.

Η ομάδα καθορίζει προτεραιότητες και πολιτικές σε ετήσιες συνόδους κορυφής που φιλοξενούνται εκ περιτροπής από τα μέλη. Πέρυσι η σύνοδος έγινε στη Βραζιλία, το 2024 στη Ρωσία, ενώ φέτος οικοδεσπότης είναι η Ινδία.

Η συνάντηση στο Νέο Δελχί και το πρόγραμμα

Η φετινή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών στο Νέο Δελχί αποτελεί προετοιμασία για την 18η σύνοδο κορυφής των BRICS που θα πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με το ινδικό υπουργείο Εξωτερικών.

Την Πέμπτη, οι υπουργοί έφτασαν στις 10:00 (04:30 GMT), με τις συνεδριάσεις να διαρκούν όλη την ημέρα και να ολοκληρώνονται με δείπνο στις 19:00 (13:30 GMT).

Την Παρασκευή προβλέπεται μία συνεδρία που θα ξεκινήσει στις 10:00.

Όλες οι συνεδριάσεις, εκτός από μία, πραγματοποιούνται στο Bharat Mandapam, εκθεσιακό και συνεδριακό κέντρο κοντά στο Ανώτατο Δικαστήριο της Ινδίας.

Στις 13:00 (07:30 GMT) της Πέμπτης, ο πρωθυπουργός της Ινδίας Ναρέντρα Μόντι θα συμμετάσχει σε τηλεδιάσκεψη με τους υπουργούς από το Seva Teerth, νέο διοικητικό συγκρότημα που στεγάζει το γραφείο του.

Συμμετοχές και απουσίες

Στη σύνοδο συμμετέχουν υπουργοί Εξωτερικών από τα κράτη-μέλη και προσκεκλημένες χώρες.

Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε τη συμμετοχή του Σεργκέι Λαβρόφ, ενώ παρόντες είναι επίσης ο Νοτιοαφρικανός Ρόναλντ Λαμόλα και ο Βραζιλιάνος Μάουρο Βιέιρα.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας Ουάνγκ Γι δεν θα παραστεί λόγω της επίσκεψης Τραμπ στο Πεκίνο. Την Κίνα θα εκπροσωπήσει ο πρέσβης της στην Ινδία Σου Φέιχουνγκ, σύμφωνα με ινδικά μέσα ενημέρωσης.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αραγτσί έφτασε στο Νέο Δελχί για τη συμμετοχή του. Επίσης παρών είναι ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδονησίας Σουγκιόνο.

Δεν έχει ξεκαθαριστεί ποιος εκπροσωπεί τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την ώρα που ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν εντείνει τις εντάσεις στο εσωτερικό του μπλοκ.

Η ατζέντα και οι εντάσεις

Το θέμα της συνάντησης είναι «Building for Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability» και εστιάζει σε συνεργασία σε ζητήματα υγείας, τόσο μεταδοτικών όσο και μη μεταδοτικών ασθενειών, σύμφωνα με το ινδικό υπουργείο Εξωτερικών.

Ωστόσο, ο πόλεμος στο Ιράν αναμένεται να κυριαρχήσει, με τις συζητήσεις να διαμορφώνουν την ατζέντα της ετήσιας συνόδου του Σεπτεμβρίου.

Ο αναλυτής Ραφαέλ Λος του European Council on Foreign Relations δήλωσε ότι ο πόλεμος στο Ιράν πιθανότατα θα επηρεάσει τόσο τη σύνοδο των BRICS όσο και τη συνάντηση Τραμπ–Σι.

Ο πόλεμος στο Ιράν βρίσκεται στην 76η ημέρα του την Πέμπτη, ενώ οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του παραμένουν αβέβαιες.

Σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim, ο Αραγτσί θα πραγματοποιήσει και χωριστές συναντήσεις με τον Ινδό υπουργό Εξωτερικών και άλλους αξιωματούχους.

Τον Απρίλιο, συνάντηση αναπληρωτών υπουργών Εξωτερικών και ειδικών απεσταλμένων για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική στο Νέο Δελχί ολοκληρώθηκε χωρίς κοινή δήλωση, καθώς Ιράν και ΗΑΕ διαφώνησαν για τη διατύπωση σχετικά με τον πόλεμο, ενώ τα ΗΑΕ θεωρούνται επίσης θύμα ιρανικής επιθετικότητας.

Έκτοτε, οι εντάσεις μεταξύ Ιράν και ΗΑΕ έχουν αυξηθεί, με το Ιράν να υιοθετεί πιο επιθετική ρητορική.

Ο πόλεμος του Ισραήλ στη Γάζα αποτελεί επίσης σημείο τριβής εντός του μπλοκ. Στη συνάντηση του Απριλίου, η Ινδία επιχείρησε να μετριάσει τη γλώσσα κατά του Ισραήλ, οδηγώντας σε αδυναμία επίτευξης κοινής θέσης.

Η παράλληλη επίσκεψη Τραμπ και Σι

Την ίδια περίοδο, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται στην Κίνα, όπου συναντά τον Σι Τζινπίνγκ, με επίσημη τελετή υποδοχής και διμερείς συνομιλίες.

Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Τραμπ θα επιχειρήσει να πιέσει την Κίνα να επηρεάσει το Ιράν ώστε να υπάρξει αποκλιμάκωση στην κρίση στον Περσικό Κόλπο και να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ.

Στο παρελθόν, η Κίνα αποφεύγει την άμεση εμπλοκή σε μακροχρόνιες συγκρούσεις, προτιμώντας να παρεμβαίνει σε τελικά στάδια συμφωνιών, όπως στη συμφωνία εξομάλυνσης Ιράν–Σαουδικής Αραβίας το 2023, η οποία αργότερα κατέρρευσε.

Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές, εάν υπάρξει πολιτικό αντάλλαγμα και υπό την πίεση της αμερικανικής στάσης, η Κίνα θα μπορούσε να υιοθετήσει πιο δημόσια θέση απέναντι στο Ιράν, με πιθανές επιπτώσεις και στο ζήτημα της Ταϊβάν.

Η σημασία της συνάντησης

Η συνάντηση των υπουργών πραγματοποιείται εν μέσω ενεργειακής κρίσης που προκλήθηκε από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Από τον Μάρτιο, το Ιράν έχει περιορίσει τη ναυσιπλοΐα στο στενό πέρασμα, από όπου πριν τον πόλεμο περνούσε περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG.

Το Ιράν έχει επιτρέψει διέλευση μόνο σε πλοία συγκεκριμένων χωρών υπό διαπραγμάτευση με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Ιρανικές επιθέσεις σε αμερικανικές εγκαταστάσεις και πετρελαϊκές υποδομές στον Κόλπο έχουν επίσης επηρεάσει τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές, ενώ οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό σε ιρανικά λιμάνια.

Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν άμεσα μέλη των BRICS όπως η Ινδία και η Κίνα, που εξαρτώνται από το πετρέλαιο του Κόλπου, ενώ επηρεάζουν έμμεσα και τη Βραζιλία, την Αίγυπτο και τη Νότια Αφρική λόγω των αυξήσεων στις τιμές ενέργειας.

Αναλυτές εκτιμούν ότι το μπλοκ δύσκολα θα καταλήξει σε κοινή δήλωση πέρα από γενικές αναφορές στην κυριαρχία των κρατών, όπως έχει συμβεί και σε προηγούμενες περιπτώσεις, όπως στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Διαβάστε επίσης:

Κινητικότητα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας: Επιστολή 10 πρώην βουλευτών και στελεχών που δείχνει νέο κόμμα

Πλεύρης: «Η βία στα πανεπιστήμια είναι η βία της αριστεράς» – Η «τάπα» του Χασαπόπουλου

Άνω Πατήσια: Νεκρή η γυναίκα που παρασύρθηκε από φορτηγό

Συναγερμός στο Αιγαίο: Υποβρύχιο του Πολεμικού Ναυτικού μπλέχτηκε σε δίχτυα τράτας

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr