Για πρώτη φορά στην ιστορία, το ποσοστό των Αμερικανών ενηλίκων που καπνίζουν έπεσε κάτω από το 10%. Σύμφωνα με στοιχεία της National Health Interview Survey που αναλύθηκαν σε δημοσίευση του NEJM Evidence, μόλις το 9,9% των Αμερικανών ενηλίκων δηλώνει ότι καπνίζει το 2024.
Πρόκειται για ιστορικό χαμηλό και την πρώτη φορά που το κάπνισμα χαρακτηρίζεται επίσημα ως «σπάνιο» από πλευράς δημόσιας υγείας.
Η πτώση αυτή από το 42,4% το 1965 στο 9,9% περίπου 60 χρόνια αργότερα αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα δημόσιας υγείας της σύγχρονης εποχής. Δεν οφείλεται σε μία θεραπεία ή φάρμακο, αλλά σε συνδυασμό πολιτικών, επιστημονικών ερευνών, δικαστικών προσφυγών και κοινωνικής κινητοποίησης απέναντι στη βιομηχανία καπνού, μία από τις ισχυρότερες στον κόσμο.
Οι Αμερικανοί κατανάλωναν πάνω από 4.000 τσιγάρα ανά άτομο το χρόνο, πάνω από μισό πακέτο την ημέρα, και σχεδόν οι μισοί γιατροί κάπνιζαν. Οι καπνοβιομηχανίες δαπανούσαν δισεκατομμύρια σε διαφημίσεις, μπλοκάροντας κανονισμούς και κρύβοντας στοιχεία για τους κινδύνους του καπνίσματος.
Από το 1964 μέχρι σήμερα, το κάπνισμα έχει προκαλέσει τον θάνατο περισσότερων από 20 εκατομμυρίων Αμερικανών και εξακολουθεί να σκοτώνει περίπου 480.000 κάθε χρόνο, αποτελώντας την κύρια αιτία προληπτικού θανάτου στη χώρα.
Η καμπή ήρθε στις 11 Ιανουαρίου 1964, όταν ο γενικός χειρουργός Λούθερ Τέρι ανακοίνωσε ότι το τσιγάρο προκαλεί καρκίνο των πνευμόνων και πιθανόν καρδιακές παθήσεις, μετά από ανασκόπηση περισσότερων από 7.000 επιστημονικών μελετών.
Η ανακοίνωση αποτέλεσε «βόμβα» για την κοινωνία της εποχής, ενώ η καπνοβιομηχανία προσπάθησε επί δεκαετίες να κρύψει την αλήθεια, σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα που ανέφεραν: «Η αμφιβολία είναι το προϊόν μας».
Το πλήγμα για τη βιομηχανία ήρθε το 1998 με τη Master Settlement Agreement, ένα διακανονισμό 46 πολιτειών με τις καπνοβιομηχανίες ύψους 246 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ το 2006 ομοσπονδιακός δικαστής αποφάνθηκε ότι παραβίασαν τον νόμο RICO, που εφαρμόζεται σε οργανωμένο έγκλημα.
Η πτώση του καπνίσματος οφείλεται σε μια σειρά πολιτικών παρεμβάσεων:
- Προειδοποιητικές ετικέτες στα πακέτα τσιγάρων (1965)
- Απαγόρευση διαφήμισης στα ΜΜΕ (1970)
- Νόμοι για εργασιακούς χώρους χωρίς καπνό (από το 1975)
- Ανάδειξη των κινδύνων του παθητικού καπνίσματος (1986)
- Αύξηση φορολογίας (κάθε 10% αύξηση μειώνει την κατανάλωση κατά 4%)
- Ρυθμιστική αρμοδιότητα της FDA (2009)
- Προγράμματα διακοπής καπνίσματος, όπως η καμπάνια Tips From Former Smokers του CDC
Το αποτέλεσμα είναι περίπου 8 εκατομμύρια ζωές που σώθηκαν μεταξύ 1964 και 2014, ή περίπου 20 επιπλέον χρόνια ζωής ανά άτομο που δεν πέθανε πρόωρα λόγω καπνίσματος.
Παρά την πρόοδο, υπάρχουν ακόμα σοβαρές ανισότητες. Το ποσοστό καπνιστών είναι υψηλό σε ομάδες χαμηλού μορφωτικού επιπέδου, χαμηλού εισοδήματος, αγροτικές περιοχές και ορισμένα επαγγέλματα. Η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων παραμένει στο 7% των ενηλίκων, ωστόσο η βλάβη από αυτά είναι σημαντικά μικρότερη από το κάπνισμα συμβατικών τσιγάρων.
Η πρόκληση παραμένει και σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς περίπου το 80% των 1,3 δισεκατομμυρίων καπνιστών ζουν σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Η παγκόσμια θνησιμότητα από καπνό υπολογίζεται σε πάνω από 7 εκατομμύρια ετησίως, με προβλέψεις να φτάνει τα 10 εκατομμύρια μέχρι το 2030.
Το παράδειγμα των ΗΠΑ δείχνει ότι οι μεγάλες αλλαγές είναι δυνατές, ακόμη και απέναντι σε ισχυρά οικονομικά συμφέροντα, αλλά η προσπάθεια για πλήρη εξάλειψη του καπνίσματος και προστασία της δημόσιας υγείας συνεχίζεται.
Οι αναμνήσεις της κοινωνίας με τσιγάρα σε εστιατόρια, στα αεροπλάνα και στις καθημερινές συνήθειες της δεκαετίας του 1980 έχουν πλέον χαθεί. Η σημερινή γενιά ζει σε έναν κόσμο σημαντικά ασφαλέστερο, αποτέλεσμα δεκαετιών πολιτικών αποφάσεων και συλλογικής δράσης.
Με πληροφορίες από VOX
Διαβάστε επίσης:
Προκλητικός Φλωρίδης για Κωνσταντοπούλου: «Είναι η πολιτική συνέχεια της Χρυσής Αυγής»
Δίκη ΟΠΕΚΕΠΕ: Αποκαλύψεις Βάρρα για τις σχέσεις του με τον Μητσοτάκη
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια