Η Συνταγματική Αναθεώρηση ως εργαλείο δημοσιονομικού δογματισμού

Η κυβέρνηση κατέθεσε την πρότασή της για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, καλώντας τα κόμματα της αντιπολίτευσης να πράξουν το ίδιο.

Περιττό να σημειωθεί πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να θέτει την πολιτική ατζέντα, υποχρεώνοντας τους υπόλοιπους να τρέχουν πίσω από τις εξελίξεις — όταν, βέβαια, δεν τρέχουν πίσω από την ουρά τους.

Αν προσπεράσει κανείς τις πομπώδεις εκφράσεις περί ορίζοντα 2030 και κοινωνικής ευημερίας …. η κυβερνητική πρόταση συμπυκνώνεται σε 4 κεντρικά σημεία:

• ​Τη συνταγματική κατοχύρωση της δημοσιονομικής ισορροπίας.
• Την τροποποίηση του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών
• ​Την αναθεώρηση του άρθρου 16 για την ανώτατη εκπαίδευση.
• Την τροποποίηση του άρθρου 103 για τη μονιμότητα και την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων.

​Με δυο τελευταία, επιχειρείται μια εκ των υστέρων συνταγματοποίηση μιας νεοφιλελεύθερης πολιτικής, που παραπέμπει στο New Public Management της δεκαετίας του ’90. Πρόκειται, αφενός, για τη θεσμική θωράκιση του νόμου Πιερρακάκη για τα ιδιωτικά ΑΕΙ, με την προβληματική τεκμηρίωση της σχετικής απόφασης του ΣτΕ και αφετέρου, για την υπονόμευση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, η οποία εργαλειοποιήθηκε προσφάτως μέσω ενός μάλλον καφκικής έμπνευσης και μνημείο ποινικού λαϊκισμού νέου πειθαρχικού δικαίου των Δ.Υ.

Η προτεινόμενη τροποποίηση του άρθρου 86 σε καμία περίπτωση δεν οδηγεί σε απεμπλοκή της νομοθετικής εξουσίας αφού για την τελική δίωξη εξακολουθεί ν’ αποφασίζει η Βουλή με αυξημένες εγγυήσεις και ονομαστική ψηφοφορία.

​Αξίζει, όμως, να εστιάσει κανείς στην περίφημη «κατοχύρωση της δημοσιονομικής ισορροπίας». Στην πραγματικότητα, ο προτεινόμενος δημοσιονομικός κόφτης δεν κομίζει τίποτα το καινούργιο.

Οι δημοσιονομικές δεσμεύσεις της Ελλάδας, ως κράτους-μέλους της Ευρωζώνης, απορρέουν ήδη από το δεσμευτικό ενωσιακό δίκαιο: το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, που υποχρεώνει τα κράτη να ενσωματώσουν τον κανόνα ισοσκελισμένου προϋπολογισμού»), το παράγωγο δίκαιο (Six-Pack), τον κανονισμό για τα κράτη υπό ενισχυμένη εποπτεία, καθώς και το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο ως μηχανισμό συντονισμού των οικονομικών πολιτικών.

​Πέραν του προφανούς θεσμικού πλεονασμού, η συνταγματική κατοχύρωση της δημοσιονομικής ισορροπίας είναι προβληματική για λόγους που αποτελούν το αλφάβητο της σύγχρονης Πολιτικής Οικονομίας.

Μετά από μια σειρά ιστορικών και δογματικών λαθών, ακόμη και το ΔΝΤ και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν αναγνωρίσει ότι οι συνταγματικοί δημοσιονομικοί περιορισμοί παγιώνουν τη λιτότητα ακόμα και σε συνθήκες ύφεσης.

Με τον τρόπο αυτό, αποκλείεται η άσκηση αντικυκλικής πολιτική, με αποτέλεσμα να επιτείνεται ο οικονομικός κύκλος αντί να εξομαλύνεται. Η τραυματική ελληνική εμπειρία της περιόδου 2010–2018 αποτελεί το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αποτυχίας.

​Επιπλέον, η παγίωση της δημοσιονομικής ισορροπίας σε συνταγματικό επίπεδο δημιουργεί μια δομική τάση σύγκρουσης με τα θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα, όπως αυτά που αφορούν την εργασία και την κοινωνική ασφάλιση.

Το ΣτΕ έχει ήδη κρίνει στο παρελθόν το όριο των μνημονιακών περικοπών με γνώμονα την προστασία αυτών των δικαιωμάτων. Αν ο δημοσιονομικός κανόνας αναχθεί σε συνταγματική αξία, θα λειτουργεί ως μόνιμος, εκ των προτέρων περιορισμός τους, υποβαθμίζοντας de facto την κοινωνική προστασία.

​Εν τέλει, η συνταγματοποίηση μιας συγκεκριμένης οικονομικής πολιτικής αποστερεί από τις μελλοντικές κυβερνήσεις και τις κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες τη δυνατότητα να επιλέξουν εναλλακτικά οικονομικά και κοινωνικά μοντέλα. Η πολιτική επιλογή αντικαθίσταται από τη συνταγματική δέσμευση.

​Η κυβερνητική πρόταση δεν αφορά μια ουδέτερη θεσμική αναβάθμιση. Αποτελεί μια ξεκάθαρη απόπειρα παγίωσης μιας συγκεκριμένης οικονομικής ιδεολογίας ως υπέρτατης συνταγματικής αξίας, με μακροπρόθεσμες, επικίνδυνες συνέπειες για την ερμηνεία των κοινωνικών δικαιωμάτων και τη δημοκρατική ευελιξία στη λήψη αποφάσεων.

Πηγή: substack

Διαβάστε επίσης:

Μια χώρα που ξέρει ότι αδικείται, αλλά δεν διεκδικεί

Με αφορμή τις εκλογές στην Ουγγαρία: Startups εξουσίας και επιθετικές εξαγορές στην πολιτική

Μητσοτάκης: «Στη Βουλή η πρόταση για την Συνταγματική Αναθεώρηση – Τολμηρές τομές σε όλα τα πεδία»

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του koutipandoras.gr