Η σύγκρουση Κίνας και ΗΠΑ για την παγκόσμια κυριαρχία

Η ταυτόχρονη διεξαγωγή δύο διπλωματικών συναντήσεων σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη αποτυπώνει ανάγλυφα τον εντεινόμενο ανταγωνισμό για τον καθορισμό της επόμενης φάσης της παγκόσμιας τάξης. Όπως επισημαίνει ανάλυση των New York Times, η διεθνής σκακιέρα χωρίζεται πλέον σε δύο ανταγωνιστικά παραδείγματα προβολής ισχύος: από τη μία πλευρά η Κίνα επιδιώκει να εμφανιστεί ως εγγυητήρια σταθερότητας σε έναν πολυπολικό κόσμο, ενώ από την άλλη οι Ηνωμένες Πολιτείες δοκιμάζουν τα όρια και τις αντοχές των παραδοσιακών συμμαχιών που στήριζαν επί δεκαετίες τη δική τους ηγεμονία.

Η στρατηγική του Πεκίνου

Στην πρωτεύουσα του Κιργιστάν, το Μπισκέκ, ο Πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ αξιοποίησε τη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σανγκάης για να εκπέμψει ένα σαφές μήνυμα προς τη διεθνή κοινότητα. Πλαισιωμένος από τους ηγέτες της Ρωσίας και του Ιράν, καθώς και από αρχηγούς κρατών της Κεντρικής Ασίας, ο Κινέζος ηγέτης παρουσίασε το Πεκίνο ως τον θεμελιώδη πυλώνα ενός «εύρυθμου πολυπολικού κόσμου» που φιλοδοξεί να αντικαταστήσει το αμερικανοκεντρικό σύστημα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν οι κατ’ ιδίαν συνομιλίες του κ. Σι με τον Πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν, όπου ο Κινέζος Πρόεδρος διακήρυξε απερίφραστα ότι «τα θεμέλια των σχέσεων Κίνας-Ρωσίας θα γίνονται όλο και πιο ισχυρά». Η διπλωματική αυτή κινητικότητα εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό συσπείρωσης.

Αναλύοντας τη στάση αυτή, ο Ράιαν Χας, πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου και αναλυτής στο Ινστιτούτο Brookings, σημειώνει στους New York Times ότι «η στρατηγική λογική της Κίνας για τη στροφή της διεθνούς πολιτικής τάξης προς την κατεύθυνση που επιθυμεί βασίζεται στη συγκέντρωση στήριξης από την “παγκόσμια πλειοψηφία”». Ο ίδιος συμπληρώνει ότι «γι’ αυτόν τον λόγο η συμμετοχή του Σι σε αυτά τα σχήματα είναι τόσης μεγάλης σημασίας για το Πεκίνο. Δημιουργεί ένα αφήγημα ότι η Κίνα αποκτά δυναμική, εξασφαλίζοντας υποστήριξη για να διαδραματίσει κομβικότερο ρόλο στην παγκόσμια σκακιέρα».

Παράλληλα, το Πεκίνο φροντίζει να διατηρεί το σχήμα αυτό εκτός πλαισίου μιας αυστηρής στρατιωτικής συμμαχίας, γεγονός που διευκολύνει την προσέγγιση άλλων κρατών. Ο Τζόου Μπο, αναλυτής στο Πανεπιστήμιο Τσινγκχουά και συνταξιούχος συνταγματάρχης του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού, εξηγεί τη φιλοσοφία του εγχειρήματος αναφέροντας ότι «δεν βασίζεται σε σχέσεις στρατιωτικής συμμαχίας, επομένως δεν έχει προκλητικό χαρακτήρα. Γι’ αυτόν τον λόγο οι χώρες δεν διστάζουν να την αποδεχθούν ή να συνεργαστούν μαζί της».

Ρωγμές στη δυτική συσπείρωση και αναταράξεις στη G20

Στον αντίποδα, η εικόνα που αναδύθηκε από τη σύνοδο των Υπουργών Οικονομικών και Κεντρικών Τραπεζιτών της Ομάδας των 20 (G20) στο Άσβιλ της Βόρειας Καρολίνας ήταν αυτή του κατακερματισμού. Οι χειρισμοί της αμερικανικής πλευράς προκάλεσαν την έντονη δυσαρέσκεια των Ευρωπαίων εταίρων, ιδιαίτερα μετά την απόφαση της διακυβέρνησης Τραμπ να προσκαλέσει στις εργασίες τον Υπουργό Οικονομικών της Ρωσίας Αντόν Σιλουάνοφ, παρά τη συνεχισμένη σύγκρουση στην Ουκρανία.

Ο Γερμανός Αντικαγκελάριος και Υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ εξέφρασε ανοιχτά την ενόχλησή του, χαρακτηρίζοντας «ανησυχητική» την αμερικανική πρωτοβουλία και αποκαλύπτοντας ότι επέπληξε προσωπικά τον Ρώσο αξιωματούχο κατά τη διάρκεια συνεδρίασης. Οι τριβές εντάθηκαν περαιτέρω από την απόφαση του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών να μην προσκαλέσει τη Νότια Αφρική –επίσημο μέλος των G20 και μεγαλύτερη οικονομία της αφρικανικής ηπείρου– αλλά και από τις λεκτικές αντιπαραθέσεις με τον Καναδά.

Την ίδια στιγμή, οι παγκόσμιες αγορές βρίσκονταν αντιμέτωπες με τις οικονομικές επιπτώσεις της αμερικανοϊσραηλινής σύγκρουσης με το Ιράν, η οποία διατάραξε τις ροές πετρελαίου, εκτίναξε τις τιμές της ενέργειας και ενίσχυσε τους φόβους για επιβράδυνση της διεθνούς ανάπτυξης.

Η διπλωματική σκακιέρα εν όψει της συνάντησης Σι – Τραμπ

Η διπλωματική αυτή αντεπίθεση του Πεκίνου στοχεύει στη δημιουργία ισχυρού διαπραγματευτικού πλεονεκτήματος εν όψει της επικείμενης συνάντησης του κ. Σι με τον Αμερικανό Πρόεδρο στην Ουάσινγκτον. Η Κίνα επιδιώκει να εκμεταλλευτεί την αποξένωση της Ουάσινγκτον από παραδοσιακούς της συμμάχους για να διευρύνει την επιρροή της.

Ο Ου Σινμπό, διευθυντής του Κέντρου Αμερικανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Φουντάν και σύμβουλος του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών, περιγράφει τη στρατηγική της χώρας του υπογραμμίζοντας ότι «καθώς η αμερικανική οικονομική μηχανή χάνει τη δυναμική της –ή ακόμη και προκαλεί αρνητικές παρενέργειες– η Κίνα, ως οικονομικός κινητήρας, οφείλει να αναλάβει πρωτοβουλία και να διαδραματίσει καθοριστικότερο ρόλο στην καθοδήγηση της παγκόσμιας ανάπτυξης».

Ωστόσο, η ανάλυση των New York Times αναδεικνύει ότι ούτε το Πεκίνο στερείται εσωτερικών και εξωτερικών πιέσεων. Η Κίνα αντιμετωπίζει αυστηρούς αμερικανικούς περιορισμούς στην τεχνητή νοημοσύνη –όπως η προωθούμενη πρωτοβουλία Pax Silica–ενδεχόμενους ευρωπαϊκούς εμπορικούς δασμούς σε προϊόντα όπως τα ηλεκτρικά οχήματα και τα φωτοβολταϊκά, αλλά και εσωτερικές προκλήσεις, όπως η παρατεταμένη κρίση στην αγορά ακινήτων.

Διαβάστε επίσης:

Τα όρια της επιρροής των ΗΠΑ σηματοδοτεί η σύνοδος κορυφής μεταξύ Κίνας, Ρωσίας και Ιράν

Κίνα: Οι πολιτικές και οι κυρώσεις των ΗΠΑ για το Ιράν «οδηγούν μόνο σε κλιμάκωση»

Reuters: Η τεχνητή νοημοσύνη σε τετ α τετ Κίνας και ΗΠΑ τον Σεπτέμβριο

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr