«Η Σιμόν Βέιλ μου υπενθύμισε την αλληλεγγύη»

Ο αργεντίνος σκηνοθέτης και συγγραφέας Σέζαρ Μπρι μιλάει στο koutipandoras.gr  για την παράσταση  «Η Θέληση» που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα σε σκηνοθεσία του ίδιου με την υπoστήριξη της Πρεσβείας της Αργεντινής στο Μπάγκειον.

Ηλέκτρα Ζαργάνη 16/01/2019 | 20:03

Η Αγγελική Πασπαλιάρη και ο Δημήτρης Παπαβασιλείου, υπό την καθοδήγηση του Αργεντίνου σκηνοθέτη Σέζαρ Μπρι, μας μεταφέρουν τις τελευταίες μέρες της Γαλλίδας φιλοσόφου και ακτιβίστριας Σιμόν Βέιλ δίπλα στον Κάρλο, φίλο και νοσοκόμο της, τον Αύγουστο του 1943 στο νοσοκομείο του Άσφορντ στο Κεντ της Αγγλίας.

Το έργο παρουσιάζει τις απόψεις της Σιμόν Βέιλ πάνω σε ζητήματα που την καθόρισαν όπως το εργατικό κίνημα και ο μαρξισμός, η σημασία του ισπανικού εμφυλίου, οι συσχετισμοί που δημιουργήθηκαν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο ρόλος της γυναίκας στην κοινωνία, η θρησκεία και η βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών για τα μειονεκτούντα άτομα.

Γιατί αποφασίσατε να δουλέψετε πάνω στη ζωή της Γαλλίδας φιλοσόφου και ακτιβίστριας Σιμόν Βέιλ; Τι σας γοήτευσε στην προσωπικότητά της;

Με συντάραξε και η ζωή της και η σκέψη της. Η Σιμον Βειλ ήταν μία φιλόσοφος που με συμφιλίωσε με το χριστιανικό παρελθόν μου. Που με συμφιλίωσε με τον πρώτο λόγο για τον οποίο ενδιαφέρθηκα για την τέχνη αλλά και τον άνθρωπο, δηλαδή την αλληλεγγύη, το έλεος, τη συμπόνια. Και γιατί υπήρξε μία ειλικρινής φιλόσοφος, σχεδόν άγνωστη αλλά σπουδαία σε κάθε της έκφανση. Μερικά από τα γραπτά της είναι σημαντικά για μένα και χωρίς αμφιβολία διαχρονικά. Αποφάσισα να κάνω αυτή τη δουλειά έτσι ώστε το κοινό να μπορέσει να τη γνωρίσει και να τη μελετήσει. Γοητεύτηκα από την πνευματική της εντιμότητα, την κριτική της ετοιμότητα και την αέναη αυτή αναζήτηση της αλήθειας που την χαρακτηρίζει.

Μικρογραφία

Πόσο σημαντική ήταν η διείσδυσή της στα ιστορικά γεγονότα του παρελθόντος, η θέση της για το εργατικό κίνημα και η συνεισφορά της στους αγώνες της γυναικείας χειραφέτησης;

Η θέση της όσον αφορά τα γεγονότα του παρελθόντος σχεδόν δεν ακούστηκε, με αυτή την έννοια δεν υπήρξε σημαντική. Όμως αντιλήφθηκε πολλά και δε δίστασε να τα καταθέσει ακόμη κι αν ήταν από τις πρώτες που το έκαναν. Υπήρξε η πρώτη που κατήγγειλε τα εγκλήματα και τις εκτελέσεις του Στάλιν, από τους πρώτους της αριστεράς που υποστήριξε πως η ιδέα της δικτατορίας του προλεταριάτου θα κατέληγε να δημιουργήσει μια σχέση αφεντικού πολύ πιο αυταρχική και επικίνδυνη από αυτή του καπιταλισμού. Σχετικά με το σύστημα εργασίας, υπήρξε η πρώτη που είπε ξεκάθαρα ότι η αλυσίδα στη γραμμή παραγωγής είναι μία νέα μορφή σκλαβιάς. Ας μην ξεχνάμε ότι ο Λένιν θαύμαζε τον Τέυλορ, ενώ η Σιμόν Βειλ θεωρούσε πως αυτό που πρότεινε ο Τέυλορ ήταν τερατώδες για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Και γι'αυτό αναζήτησε νέους τρόπους εργασίας στο εργοστάσιο. Και πράγματι μερικοί φωτισμένοι καπιταλιστές όπως ο Ολιβέτι ακολούθησαν κάποιες από τις προτάσεις της. Οπότε, όσον αφορά το σύστημα εργασίας υπήρξε από τις πρώτες που ερεύνησε πάνω στην ποιότητα της δουλειάς. Η πρώτη που μίλησε για το αδύνατο της συνεχούς ανάπτυξης που θα έφερνε τον κόσμο στην καταστροφή. Στην ολική καταστροφή που είμαστε σήμερα. Πιστεύω ότι υπήρξε κάτι σαν προφήτης και όπως το έλεγε στο τελευταίο της γράμμα πριν πεθάνει ''το πικρό πεπρωμένο των τρελών είναι πως λένε την αλήθεια αλλά κανένας δεν τους ακούει''. Όσο αναφορά τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία αρκεί να πούμε ότι όλα αυτά τα έκανε εκείνη που ήταν γυναίκα. Ενώ ήταν Εβραία πήγε στην προ-χιτλερικη Γερμανία και κατήγγειλε αυτό που θα συνέβαινε. Ρίσκαρε πάντα, πρώτα εκείνη, με το σώμα της. Υπήρξε λοιπόν μία γυναίκα με φοβερή συνέπεια και κουράγιο.

Ποιά από τα λόγια της σας εντυπωσίασαν περισσότερο;

Τα τετράδια της είναι γεμάτα αφορισμούς με φρεσκάδα, με πολλές σκέψεις, σαν να κολυμπάς σε έναν ωκεανό όπου συναντάς διάφορα πράματα. Τα βιβλία της μου μοιάζουν βιβλία που θα έπρεπε να διδάσκονται στα σχολεία. Η μελέτη της πάνω στην Ιλιάδα, όπως και αρκετοί άλλοι μελετητές αναφέρουν, είναι μια σπάνια ερμηνεία πάνω στο ελληνικό έργο.

Πώς πραγματοποιήσατε την έρευνα και τη μελέτη σας σε σχέση με την προσωπικότητα και το έργο της Σιμόν Βέιλ;

Για τη Σιμον Βέιλ εργάστηκα πάνω από ένα χρόνο. Έκανα μία σύνθεση των συλλογισμών της και έπειτα κάποια εργαστήρια όπου με τους ηθοποιούς δημιουργήσαμε εικόνες γύρω από τα γεγονότα της ζωής της ή τις σκέψεις της. Αυτό συνέβη κατά τη διάρκεια πολλών εργαστηρίων με διαφορετικούς ηθοποιούς ερευνώντας και βρίσκοντας τις μεταφορές που μου επέτρεψαν να διηγηθώ την ιστορία της. Αφού έκανα μία προσεχτική μελέτη πάνω στη βιογραφία και στα κείμενά της διάλεξα μερικά από αυτά που έκρινα απαραίτητα να επικοινωνηθούν. Εν συνεχεία, μέσα από το κείμενο που δημιουργήθηκε φτιάξαμε εικόνες που θα έκαναν μια φιλοσοφική σκέψη κατανοητή, ποιητική και ξεκάθαρη. Το εντυπωσιακό είναι οτι τα λόγια της Σιμόν όταν ήρθαν και κούμπωσαν μαζί με τις εικόνες της παράστασης έγιναν ακόμα πιο φωτεινά. Και κάπως έτσι φτάσαμε στη δημιουργία της παράστασης.

 Είναι ένα έργο που ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Τι σκέψεις και συναισθήματα μπορεί να ενεργοποιήσει για το κοινό σε αυτή τη χρονική συγκυρία;

Όλος ο κόσμος διανύει μία πολύ ταραγμένη στιγμή, δυστυχώς έτσι και η Ελλάδα. Με ενδιαφέρει αυτή η παράσταση να προβληματίσει τους Έλληνες, να τους ωθήσει να μη φοβούνται και να πάρουν θέση στα γεγονότα που παραβιάζουν την ελευθερία του ανθρώπου. Πιστεύω οτι θα συγκινήσει τους θεατές, ίσως γιατί τους νιώθω πολύ κοντά με εμάς τους Αργεντίνους και με τα γεγονότα που συμβαίνουν στην Αργεντινή σήμερα. Νιώθω ότι η ''Η Θέληση'' ανεβαίνει σε μία χώρα με προβλήματα πολύ κοινά με τα δικά μας.

Πως προσεγγίζετε αυτή τη σημαντική προσωπικότητα πάνω στη σκηνή; Με ποια σκηνοθετικά εργαλεία;

Δημιούργησα μία μετωνυμία, τη φαντάστηκα δηλαδή τις τελευταίες 4/5 μέρες της ζωής της στο νοσοκομείο που τη φροντίζει ένας νοσοκόμος. Χρειαζόμουν έναν νοσοκόμο άντρα γιατί όλες οι φιγούρες με τις οποίες συναναστράφηκε ήταν αντρικές. Εκείνος καθώς αφηγούμαστε την αγωνία της Σιμόν ενσαρκώνει τις προσωπικότητες που υπήρξαν παρούσες στη ζωή της καθώς εκείνη θυμάται και αφηγείται. Δηλαδή τον πατέρα, τον αδερφό, τον ιερέα Ζαν Πιερ Περριν, τον ποιητή Τζο Μπουσκέ,το συνδικαλιστή, τον βαφτιστικό της στον πόλεμο κα. Αφορμή για αυτό ήταν το γεγονός οτι  πάνω στον τάφο της Σιμον Βέιλ υπάρχει μία επιγραφή υπογεγραμμένη απο τα αρχικά ''Κ.Μ.'' και κανένας δεν ξέρει ποιός/ποιά είναι αυτός/-ή ο/η ''Κ.Μ.'' Έτσι λοιπόν επινόησα τον Κάρλο Μανφρεντι, νοσοκόμο, Ιταλό και μέσω του νοσοκόμου παίρνουν ζωή όλοι οι παραπάνω.

INFO:

Μικρογραφία

Συντελεστές

Κείμενο - Σκηνοθεσία: Cesar Brie

Μετάφραση: Μαρία Χατζηεμμανουήλ

Ερμηνεύουν: Αγγελική Πασπαλιάρη, Δημήτρης Παπαβασιλείου

Διδασκαλία κίνησης: Σώζων Σγούρος

Σχεδιασμός φωτισμού: Αλέξανδρος Πολιτάκης

Βοηθός Σκηνοθέτη: Αθηνά Παπαδάκη Φωτογραφίες: Κώστας Γκιόκας

Artwork: Πέτρος Παράσχης Τρέιλερ: Δημήτρης Αθανασιάδης

Πληροφορίες παραστάσεων «Η Θέληση (La Voluntad)»

Από 23 Ιανουαρίου έως 7 Μαρτίου

Κάθε Tετάρτη & Πέμπτη 21.15

Τιμή εισιτηρίου: 12 € & 5 € (μειωμένο)

Τηλέφωνο κρατήσεων: 6943912100

Ξενοδοχείο Μπάγκειον

Πλατεία Ομονοίας 18 (στάση μετρό Ομόνοια)

Τηλ.: 2107222153, 2107236889

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.