Η Μέκκα του φασισμού

Μοιάζει να έχει ξεπηδήσει από έναν άλλο πλανήτη, όπου ο φασισμός δεν είναι απλώς ιδεολογία, αλλά κανονική θρησκεία. Το Πρεντάπιο της επαρχίας Εμίλια – Ρομάνια είναι το μέρος όπου μεγάλωσε και τάφηκε ο Μπενίτο Μουσολίνι. Για τους νοσταλγούς του ιδρυτή του φασισμού αποτελεί τόπο προσκυνήματος και ως εκ τούτου έχει εξελιχθεί σε προορισμό ενός είδους «ακροδεξιού τουρισμού».

Χιλιάδες ομοϊδεάτες από την Ιταλία και το εξωτερικό, συνήθως σκίνχεντς, με μαύρα t-shirts και χέρια γεμάτα τατουάζ, επισκέπτονται τρεις φορές το χρόνο την περιοχή και παρελάζουν έως το νεκροταφείο του Σαν Κασιάνο, όπου βρίσκεται ο οικογενειακός τάφος του Ιταλού δικτάτορα. Ο τάφος είναι επισκέψιμος από το κοινό μόνο τρεις ημέρες το χρόνο: στην επέτειο του θανάτου του Μουσολίνι, την 28η Απριλίου και της πορείας προς τη Ρώμη που του έδωσε την εξουσία (την 28η Οκτωβρίου του 1922), καθώς και στις 29 Ιουλίου, ημερομηνία γέννησης του.

Η φετινή επέτειος των 136 χρόνων από τη γέννηση του έχει πανηγυρικό χαρακτήρα για τους σύγχρονους μελανοχιτώνες. Συμπίπτει χρονικά με την εκλογή του νέου δημάρχου του Πρεντάπιο Ρομπέρτο Κανάλι, ο οποίος έχει δεσμευτεί ότι το Μαυσωλείο του Ντούτσε θα ανοίξει και θα δέχεται επισκέπτες όλο το χρόνο.

Με την υποστήριξη των δύο εγγονών του Μουσολίνι, Ρακέλε και Αλεσάντρα, ο Κανάλι ενέταξε την υπόσχεση αυτή στην προεκλογική καμπάνια του και δικαιώθηκε. Ο λόγος είναι απλός. Η Μέκκα του φασισμού θα γεμίσει από ακροδεξιούς τουρίστες – προσκυνητές και η τοπική οικονομία θα τροφοδοτείται διαρκώς με νέα έσοδα. Οι καταστηματάρχες, οι ξενοδόχοι και οι ιδιοκτήτες μπαρ και εστιατορίων δεν θα περιμένουν μόνο αυτές τις τρεις ημέρες το χρόνο για να δουλέψουν. Ήταν αυτοί που στοιχήθηκαν πίσω από τον υποψήφιο δήμαρχο, αδιαφορώντας για το αν η συνθήκη που θα διαμορφωθεί θα διαφημίζει ή θα δυσφημίζει τον τόπο τους.

«Είμαστε φασίστες», λέει η Μαμέλι Γκαμπερίνι, που μαζί με τον σύζυγό της Φαμπρίτσιο επισκέπτονται σταθερά στα τέλη Ιουλίου το Πρεντάπιο για να αποδώσουν τιμές στον εμπνευστή του φασισμού. «Ερχόμαστε πάντα στην επέτειο της γέννησης του για να αγοράσουμε καινούρια αναμνηστικά και να αφήσουμε λίγα λουλούδια στον τάφο του». Η παρέλαση ολοκληρώνεται μπροστά στο Μαυσωλείο με ένα φασιστικό χαιρετισμό και ακολούθως με μηνύματα θαυμασμού στο βιβλίο των επισκεπτών. «Σε ευχαριστούμε Ντούτσε», ανέφερε μία κάρτα που άφησε πρόσφατα ένας «προσκυνητής», ανάμεσα στα λουλούδια που απόθεσε.

Στην περιοχή λειτουργεί και ένα καταστήμα με φασιστικά σουβενίρ, προτομές του Μουσολίνι, ναζιστικές σημαίες, καπέλα, μπλουζάκια, τζάκετ, κούπες και ημερολόγια που παραπέμπουν στην εποχή παντοδυναμίας των μελανοχιτώνων του Ντούτσε. Ακόμα και βρεφικά ρούχα πάνω στα οποία είναι γραμμένη μία από τις διάσημες φράσεις του δικτάτορα («όποιος τολμάει, νικάει»). Εκτός από τον τάφο του, οι εκδρομείς έχουν τη δυνατότητα να περιηγηθούν και γύρω από το σπίτι που γεννήθηκε.

Οι νοσταλγικές ακροδεξιές παρατάξεις στην Ιταλία βοήθησαν πολύ για να διατηρήσουν το πνεύμα του Μουσολίνι ζωντανό, ενώ ο ακμάζων δεξιόστροφος λαϊκισμός αποδυναμώνει περαιτέρω το ταμπού αναπόλησης των ιδεών του.

Ο ηγέτης της Άκρας Δεξιάς Ματέο Σαλβίνι, αντιπρόεδρος της ιταλικής κυβέρνησης και υπουργός Εσωτερικών, έχει αναφέρει σε μερικές ομιλίες του τον Μουσολίνι, ενώ κατά τη διάρκεια μιας ευρωπαϊκής προεκλογικής εκστρατείας εκστρατείας στο Φόρλι, κοντά στο Πρεντάπιο, απευθύνθηκε στο πλήθος από το ίδιο μπαλκόνι όπου ο δικτάτορας παρακολουθούσε δολοφονίες των αντιπάλων του.

Φυσικά τα σχέδια του δήμαρχου Κανάλι προκάλεσαν την αντίδραση της αντιφασιστικής οργάνωσης της Ιταλίας, ANPI, η οποία διοργάνωσε πορεία διαμαρτυρίας την Κυριακή, 28 Ιουλίου, και σχεδιάζει να κλιμακώσει τη δράση της.

«Οι ενέργειες αυτές ατιμάζουν τις αναμνήσεις των πολλών θυμάτων του φασιστικού εγκλήματος, των φυλετικών νόμων και της συνεργασίας με τους Ναζί που οδήγησαν στη σφαγή αθώων γυναικών, ανδρών και παιδιών», ανέφερε η Ένωση σε δήλωση.

Ο Λούκα Καπάτσι, εκπρόσωπος του «Πιθανού», ενός μικρού αριστερού κόμματος, υπερθεμάτισε: «Είναι πολύ λυπηρό και ανησυχητικό το γεγονός ότι το άνοιγμα του τάφου θεωρείται ελκυστικό στοιχείο σε μια περιοχή που έχει πολλά να προσφέρει. Δεν είναι ένα ιστορικό μνημείο όπως το Κολοσσαίο… οι άνθρωποι που πηγαίνουν εκεί το κάνουν για να γιορτάσουν έναν δικτάτορα».

Ένας από τους λόγους για τους οποίους ο Μουσολίνι παραμένει δημοφιλής σε ένα κομμάτι της ιταλικής κοινωνίας είναι διότι θεωρείται από αυτό ως ο τελευταίος πραγματικός ηγέτης της χώρας. Που, όπως ισχυρίζονται, πέραν του ότι αποκατέστησε το… νόμο και την τάξη, κατασκέυασε σπίτια, δρόμους, συστήματα μεταφορών και σχολεία, επενδύοντας παράλληλα στη βιομηχανία και εισάγοντας ένα σύστημα κοινωνικής πρόνοιας.

«Χάρη στον Μουσολίνι έχουμε σήμερα συντάξεις. Το βασικό του λάθος ήταν ότι συνεργάστηκε με τον Χίτλερ και ήταν αυτό που τελικά πλήρωσε», υποστηρίζει η Μαμέλι Γκαμπερίνι.

Στο Πρεντάπιο υπήρχαν στο παρελθόν έως και τέσσερα καταστήματα φασιστικών αναμνηστικών, ο τέως δήμαρχος όμως, Τζιόρτζιο Φρασινέτι, έδωσε μάχη για να κλείσουν, με αποτέλεσμα να απομείνει μόνο ένα. Πρόκειται για τον τελευταίο τοπικό ηγέτη μιας 70χρονης περιόδου κατά την οποία το Πρεντάπιο εξελέγε δημάρχους αποκλειστικά προερχόμενους από την Αριστερά. Το σχέδιο του Φρασινέτι για την κατασκευή στην περιοχή ενός μουσείου που θα «ξεναγεί» τους επισκέπτες στη σκοτεινή περίοδο της ιταλικής ιστορίας μπήκε στο αρχείο.

Αντ’ αυτού το Πρεντάπιο ετοιμάζεται να αυτοπροσδιοριστεί ως η «Βηθλεέμ του Φασισμού», πιθανόν και να υποδαυλίσει την άνοδο της ακροδεξίας σε όλη την Ευρώπη. Με την αρωγή ανθρώπων που αδυνατούν να διαβλέψουν ότι με το να «πουλάς» φασισμό φέρνεις φάτσα – κάρτα μπροστά στην προοπτική να γίνουν (και) τα παιδιά σου υποψήφιοι αγοραστές του.