Η κατάσταση στη βόρεια Συρία είναι ακόμη χειρότερη απ’ όσο φαίνεται

Με όρους διεθνών σφαιρών επιρροής η συμμαχία Ρωσίας – Ιράν που ελέγχει το καθεστώς Άσαντ ανέλπιστα ενοποιεί τη Συρία και φτάνει μέχρι τα τουρκικά σύνορα. Ενώ οι ΗΠΑ μένουν χωρίς κανένα σύμμαχο – εκπρόσωπο (proxy) επί του Συριακού εδάφους. 

Οι Κούρδοι έκαναν το μόνο που μπορούσαν. Αν τελικά ανασχεθεί πλήρως από την Συριακή παρέμβαση η τουρκική εισβολή, οι Κούρδοι θα έχουν χάσει κυρίως την διακηρυκτική ανεξαρτησία τους την οποία κανένας στην περιοχή δεν είχε πρόθεση να αναγνωρίσει ποτέ. Ο  Άσαντ δεν έχει την πραγματική δυνατότητα να ασκήσει καταπιεστικές πολιτικές απέναντι στους Κούρδους, μετά βίας μπορεί να αστυνομεύσει την υπόλοιπη Συρία με «συμφιλιωμένους» ισλαμιστές αντάρτες διάσπαρτους παντού. Άρα ένα καθεστώς αυτονομίας ανάλογο με αυτό του Ιρακινού Κουρδιστάν είναι πολύ ρεαλιστική προοπτική για τους Κούρδους της Συρίας.  Όλα αυτά όμως ισχύουν αν η τουρκική εισβολή ανασχεθεί όπως είπαμε πλήρως. Θα εξετάσουμε παρακάτω ένα πιθανό και δυσμενέστερο για τους Κούρδους ενδεχόμενο. 

Άρα η φωτογραφία της στιγμής είναι ισχυροποίηση Άσαντ – Ιρανών – Ρώσων και απώλεια επιρροής των ΗΠΑ. Όμως πρόκειται για  μια μη – ισορροπία γιατί αυτή η γεωπολιτική εξίσωση δεν περιλαμβάνει την Τουρκία.

Ο Ερντογάν δεν μπορεί να παρακολουθήσει άβουλος τον Άσαντ να προωθείται δίπλα στους Κούρδους σε όλο το μήκος των συνόρων. Θα ήταν μια τεράστια ήττα για τον Ερντογάν επειδή όχι μόνον οι Κούρδοι αλλά και η Σιιτική κυβέρνηση του Άσαντ αποτελούν διακηρυγμένους αντιπάλους του από την αρχή του Συριακού εμφύλιου. Το να συνασπιστούν οι δυο βασικοί εχθροί του και να παραταχθούν απέναντι του σε σύνορα μήκους 800 χιλιομέτρων δεν αιτιολογείται με κανένα επιχείρημα στο τουρκικό εσωτερικό μέτωπο. 

Εφόσον  ίσχυε η γεωστρατηγική  όπως την ξέραμε από το 1945 μέχρι τον Τραμπ (με το μικρό διάλειμμα της διακυβέρνησης της Ρωσίας από την μαριονέτα των ΗΠΑ Γιέλτσιν)  ο Ερντογάν θα στρεφόταν προς τις ΗΠΑ για στήριξη σε μια σύγκρουση με τον Άσαντ που θα μετατρεπόταν σε proxy war ΗΠΑ – Ρωσίας. Όπως τόσοι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή στο παρελθόν. 

Όμως ο Τραμπ λειτουργεί με πρωτοφανή τρόπο για κάθε αμερικανό Πρόεδρο μέχρι τώρα. Αφού εγκατέλειψε τους Κούρδους οι οποίοι αποτελούσαν το «πόδι» των ΗΠΑ στη Συρία για χάρη του Ερντογάν, δυο μέρες μετά εκφράζει στο Τουίτερ την  αδιαφορία του για την στρατηγική προώθηση του Άσαντ και έμμεσα της Ρωσίας στα κουρδικά εδάφη και σε αντιπαλότητα με τον Ερντογάν. 

Οπότε ο Ερντογάν αντικειμενικά ψάχνει για συμβιβασμό, όχι με τους Κούρδους ή με τον Άσαντ αλλά με το αφεντικό του Άσαντ δηλαδή τον Πούτιν. Όμως ακόμη και ο τυχόν συμβιβασμός δεν πρόκειται να είναι αναίμακτος. Στον συριακό εμφύλιο έχουν υπάρξει πολλοί συμβιβασμοί μέχρι σήμερα οι οποίοι είχαν τη μορφή «κάνε ότι θέλεις αλλά μέχρι εκείνο το γεωγραφικό όριο». Όσον αφορά δηλαδή τους Κούρδους η αγωνία τους υποθέτω ότι είναι αν η συμμαχία τους  με τον Άσαντ θα ισχύσει πλήρως ή ο Άσαντ (δηλαδή το Ιράν και η Ρωσία) θα αφήσει κάποια περιοχή ακάλυπτη και στο έλεος του Ερντογάν. Αυτή μου φαίνεται η πιθανότερη εξέλιξη ώστε και ο Ερντογάν να μην εκτεθεί πλήρως προς τους εθνικιστές συμμάχους και οπαδούς του και η Ρωσία να τα έχει καλά με όλους. Σε αυτό το ενδεχόμενο οι Κούρδοι πληρώνουν πολύ υψηλό κόστος. 

Σε άλλες εποχές υπήρχαν δυνατότητες προοδευτικής διεξόδου σε τέτοιες περιφερειακές συγκρούσεις, ελπίδες να νικήσει «ένας μικρός λαός» ή να διαμορφωθούν κάποιοι ευνοϊκοί συσχετισμοί στην περιοχή. Σήμερα έχουμε δυο ακροδεξιούς επικεφαλής των δυο στρατιωτικών υπερδυνάμεων. Έχουμε την  Ευρώπη να είναι  παράλυτη πολιτικά, με αλληλοσυγκρουόμενες κρατικές ατζέντες, να δέχεται πίεση από τις ξενοφοβικές απόψεις  και συχνά να σύρεται πίσω από (όχι και τόσο μεγάλα στην διεθνή πραγματικότητα) εταιρικά συμφέροντα.  Είναι πολύ δύσκολο να ελπίζεις έστω και σε θαύματα.

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του koutipandoras.gr