Η χούντα της Μιανμάρ χρησιμοποιεί τεχνολογία κατασκοπείας που χρηματοδοτεί η ΕΕ

Έγγραφα που διέρρευσαν από τα υπουργεία Εσωτερικών Υποθέσεων και Μεταφορών & Επικοινωνιών της Μιανμάρ, δείχνουν ότι ο στρατός και η αστυνομία της χώρας επιχείρησαν την αγορά μιας σειράς προϊόντων κατασκοπείας και έρευνας την περίοδο 2018-2021, από εταιρείες με βάση τις ΗΠΑ, την Κίνα, τη Ρωσία και την Ευρώπη.

Ανδρέας Κοσιάρης 20/06/2021 | 22:59

Έγγραφα που διέρρευσαν από τα υπουργεία Εσωτερικών Υποθέσεων και Μεταφορών & Επικοινωνιών της Μιανμάρ, δείχνουν ότι ο στρατός και η αστυνομία της χώρας επιχείρησαν την αγορά μιας σειράς προϊόντων κατασκοπείας και έρευνας την περίοδο 2018-2021, από εταιρείες με βάση τις ΗΠΑ, την Κίνα, τη Ρωσία και την Ευρώπη.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του ηλεκτρονικού περιοδικού the Intercept, σε συνεργασία με τον δημοσιογραφικό οργανισμό Lighthouse Reports, από τα έγγραφα δεν γίνεται σαφές ποια από αυτά τα προϊόντα βρίσκονται σήμερα στην κατοχή των αρχών της Μιανμάρ. Όμως τουλάχιστον ένα, του οποίου η χρήση από τις αρχές ασφαλείας της Μιανμάρ έχει επιβεβαιωθεί, προέρχεται από τη Σουηδική εταιρεία MSAB, η οποία λαμβάνει χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
 
Τα προϊόντα της MSAB έχουν τη δυνατότητα να «σπάσουν» την κρυπτογράφηση των κινητών τηλεφώνων και να εξάγουν δεδομένα κλήσεων, επαφών, γεωεντοπισμού και άλλα, όπως επίσης και μηνύματα μέσω SMS και εφαρμογών όπως οι What’sApp, Signal κ.α. Η MSAB θεωρείται το ευρωπαϊκό αντίστοιχο της ισραηλινής Cellebrite, το όνομα της οποίας επίσης εμφανίζεται στα έγγραφα που διέρρευσαν, και προϊόντα της οποίας έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν από τις αρχές της Μιανμάρ εναντίον δημοσιογράφων.

Η MSAB επιβεβαίωσε ότι έχει πουλήσει προϊόντα της στη Μιανμάρ, χωρίς να διευκρινίζει ποια είναι αυτά και τις δυνατότητές τους. Η εταιρεία ισχυρίζεται ότι οι πωλήσεις έγιναν το 2019, πριν από το τελευταίο πραξικόπημα της Μιανμάρ, στην τότε νόμιμη κυβέρνηση της χώρας — και πως οι άδειες χρήσης ανακλήθηκαν έπειτα από το πραξικόπημα του 2021.
 
Άλλα έγγραφα όμως δείχνουν πως η MSAB επιχείρησε στις αρχές του έτους, μέσω ενδιάμεσης εταιρείας, να πουλήσει νεότερα προϊόντα στο Γραφείο Ειδικών Ερευνών της Μιανμάρ, το όργανο εσωτερικής αντικατασκοπείας της χώρας, που υπάγεται στο υπουργείο Εσωτερικών και ελέγχεται εξολοκλήρου από τον στρατό. Με την εφαρμογή του πραξικοπήματος την 1η Φεβρουαρίου, η MSAB απέσυρε την προσφορά της.

Όμως τα παλαιότερα προϊόντα της εταιρείας βρίσκονται ακόμα στα χέρια των αρχών της Μιανμάρ, και χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση των δεδομένων των μελών της αντίστασης στη στρατιωτική χούντα.

Άλλωστε, όπως σημειώναμε στο ραδιοφωνικό INFO-WAR, ακόμα και στις πιο «δημοκρατικές» μέρες της Μιανμάρ, ο στρατός της χώρας είχε υπό τον έλεγχό του μεγάλο τμήμα του κρατικού μηχανισμού και διατηρούσε το δικαίωμα να διορίζει το 25% των βουλευτών του κοινοβουλίου. Και η Αούνγκ Σαν Σου Κι, η Νομπελίστρια ανατραπείσα πρωθυπουργός της χώρας, είχε μείνει σιωπηλή μπροστά στη γενοκτονία των Ροχίνγκια από τις δυνάμεις του στρατού της Μιανμάρ, ενώ επί της τελευταίας προεδρίας της η χώρα κατηγορήθηκε για διώξεις και κατασκοπεία εναντίον ανεξάρτητων δημοσιογράφων.
 
Το παρελθόν και το παρόν της Μιανμάρ εγείρει σημαντικά ηθικά ερωτήματα για τις πωλήσεις τεχνολογικών προϊόντων κατασκοπείας στις αρχές της χώρας, ειδικά όταν η ανάπτυξή τους χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η MSAB λαμβάνει χρήματα από το σημαντικότερο πρόγραμμα τεχνολογικής έρευνας της ΕΕ, το Horizon Europe (πρώην Horizon 2020). Συμμετέχει μαζί με 19 άλλες εταιρείες, ερευνητικά ιδρύματα και αστυνομικές υπηρεσίες στο εγχείρημα «Formobile», μία κοινοπραξία για την ανάπτυξη τεχνολογιών που επιτρέπουν την πρόσβαση σε δεδομένα κινητών τηλεφώνων χωρίς την άδεια του χρήστη.

Το «Formobile» έχει λάβει σχεδόν επτά εκατομμύρια Ευρώ από το πρόγραμμα Horizon Europe, και οι τεχνολογίες που αναπτύσσει βρίσκονται ενσωματωμένες στα προϊόντα της MSAB. Ο δηλωμένος σκοπός του «Formobile» είναι η διευκόλυνση της καταπολέμησης των εγκληματικών οργανώσεων, όμως όπως αποδεικνύει η περίπτωση της Μιανμάρ, τέτοιου είδους προϊόντα μπορούν εύκολα να χρησιμοποιηθούν στην καταστολή ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Προς επίρρωση αυτού, η τεχνολογία της MSAB χρησιμοποιείται και εναντίον των προσφύγων. Στη Γερμανία οι υπηρεσίες ασύλου χρησιμοποιούν προϊόν της εταιρείας για να «ξεκλειδώσουν» τα κινητά των αιτούντων άσυλο και να ερευνήσουν το παρελθόν τους. Μόλις στις αρχές Ιουνίου, δικαστήριο του Βερολίνου έκρινε πως η πρακτική αυτή είναι παράνομη.
 
Θεωρητικά, η πώληση τέτοιων προϊόντων στη Μιανμάρ θα έπρεπε και αυτή να είναι παράνομη. Η ΕΕ έχει θέσει εμπάργκο στην εξαγωγή «εξοπλισμού για την παρακολούθηση τηλεπικοινωνιών που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για εσωτερική καταπίεση», ήδη από το 2018. Και στη Σουηδία, η Επιθεώρηση Στρατηγικών Προϊόντων, ο ελεγκτής των εξαγωγών τεχνολογίας, αρνήθηκε το 2018 να παραχωρήσει άδεια για την πώληση προϊόντων της MSAB στη Μιανμάρ.

Όμως η εταιρεία παρέκαμψε τη νομοθεσία, απλά μειώνοντας κάποιες από τις δυνατότητες των προϊόντων που κατέληξαν στη χώρα της Νοτιοανατολικής Ασίας. Δεν είναι, δηλαδή, η τελευταία λέξη της τεχνολογίας στον τομέα, αλλά αποτελούν και πάλι ισχυρά εργαλεία για την εφαρμογή της καταστολής της χούντας της Μιανμάρ. Και έχουν τη σφραγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πηγή: info-war.gr