Πολύ συχνά οι εθελοντές ζώων αντιμετωπίζονται από την κοινωνία σαν χομπίστες που δεν έχουν κάτι καλύτερο να κάνουν στη ζωή τους.
«Επέλεξες να ασχολείσαι με τα αδέσποτα, να τρέχεις σε κτηνιάτρους, να μαζεύεις ένα χτυπημένο ζώο από τον δρόμο, να ξοδεύεις χρόνο, χρήματα και ενέργεια. Άρα, μην παραπονιέσαι».
Μόνο που αυτό είναι μια εντελώς λάθος προσέγγιση γιατί η φιλοζωία δεν είναι χόμπι.
Χόμπι είναι κάτι που κάνεις στον ελεύθερο χρόνο σου επειδή σε ευχαριστεί και σε διασκεδάζει. Η διαχείριση των ζώων που ζουν μέσα στις πόλεις μας, η προστασία τους από την κακοποίηση, ο έλεγχος του πληθυσμού των αδέσποτων και η περίθαλψη ενός τραυματισμένου ζώου είναι ζητήματα που αφορούν ολόκληρη την κοινωνία και σίγουρα δεν αποτελούν δραστηριότητες ψυχαγωγίας.
Τι κάνει τελικά ο εθελοντής;
Πίσω από κάθε αδέσποτο ζώο υπάρχει, άμεσα ή έμμεσα, ανθρώπινη ευθύνη. Τα αδέσποτα δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά στους δρόμους. Είναι αποτέλεσμα εγκαταλείψεων, ανεξέλεγκτων γεννήσεων, έλλειψης στειρώσεων και ανθρώπινης αδιαφορίας. Και κάπου εκεί έρχεται ο εθελοντής να αναλάβει τις συνέπειες. Να περισυλλέξει το ζώο, να το μεταφέρει στον κτηνίατρο, να αναζητήσει φιλοξενία, να του βρει οικογένεια και, πολλές φορές, να καλύψει ο ίδιος τα έξοδα για τη φροντίδα του.
Και έτσι ένα κοινωνικό πρόβλημα μετατρέπεται αθόρυβα σε προσωπική υπόθεση μερικών ανθρώπων.
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο παράδοξο της φιλοζωίας στην Ελλάδα. Έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ τον εθελοντή να καλύπτει τα κενά που στο τέλος θεωρούμε αυτονόητο ότι θα συνεχίσει να το κάνει για πάντα.
Όταν η εθελοντική προσφορά γίνεται κρατική ευκολία
Οι φιλοζωικές οργανώσεις και οι εθελοντές είναι πολύτιμοι, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούν –ή ότι πρέπει– να αντικαταστήσουν τους θεσμούς. Η οργανωμένη διαχείριση των αδέσποτων απαιτεί στειρώσεις, κτηνιατρική περίθαλψη, καταγραφή, υιοθεσίες, ενημέρωση, πρόληψη της εγκατάλειψης και εφαρμογή της νομοθεσίας.
Όταν ένα σύστημα λειτουργεί μόνο επειδή κάποιοι άνθρωποι προσφέρουν συνεχώς δωρεάν εργασία, δεν έχουμε λύσει το πρόβλημα. Απλώς έχουμε βρει ποιος θα το κουβαλήσει.
Η φιλοζωία είναι πολιτική
Όχι κομματική, αλλά πολιτική. Γιατί πολιτική είναι και η απόφαση για το πού κατευθύνονται οι δημόσιοι πόροι. Πολιτική είναι η απόφαση για το αν το κράτος θα διαθέσει στους δήμους τους απαραίτητους πόρους ώστε να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Πολιτική είναι αν ένας δήμος επενδύει στην πρόληψη ή τρέχει πίσω από το πρόβλημα όταν αυτό έχει ήδη γιγαντωθεί. Πολιτική είναι το αν εφαρμόζεται ένας νόμος ή παραμένει ένα ωραίο κείμενο στο χαρτί.
Πολιτική είναι το αν θεωρούμε αποδεκτό να γεννιούνται συνεχώς ζώα στον δρόμο, να αρρωσταίνουν, να τραυματίζονται και μετά να περιμένουμε από έναν πολίτη να τα σώσει. Και πολιτική είναι, τελικά, το ποιος θεωρούμε ότι αξίζει προστασία μέσα σε μια κοινωνία;
Δεν χρειάζεται όλοι να λατρεύουν τα ζώα ή να έχουν ένα σπίτι τους. Όπως ακριβώς δεν χρειάζεται να αγαπάς προσωπικά κάθε άνθρωπο για να θεωρείς ότι έχει δικαιώματα.
Μια οργανωμένη κοινωνία πρέπει να χτίζει τους κανόνες της πάνω στην ευθύνη. Το «δεν μου αρέσουν τα ζώα» είναι απολύτως θεμιτό ως προσωπική προτίμηση. Δεν μπορεί όμως να αποτελεί επιχείρημα για την κακοποίηση, την εγκατάλειψη ή την αδιαφορία απέναντι στις υποχρεώσεις μιας κοινωνίας.
Η καρικατούρα του φιλόζωου
Το να θεωρούμε όλους τους φιλόζωους υπερβολικούς και γραφικούς είναι πολύ βολικό. Φυσικά στον χώρο της φιλοζωίας υπάρχουν υπερβολές, συγκρούσεις, λάθη και κακές πρακτικές, όπως και σε κάθε χώρο όπου υπάρχουν άνθρωποι.
Αυτό όμως δεν αναιρεί ένα βασικό ερώτημα: Γιατί θεωρούμε υπερβολικό εκείνον που ζητά να αντιμετωπιστεί ένα πρόβλημα, αλλά έχουμε συνηθίσει τόσο πολύ την ύπαρξη του ίδιου του προβλήματος;
Η κατάσταση των ζώων σε μια πόλη δεν είναι άσχετη με την κατάσταση της ίδιας της πόλης. Έχει να κάνει με την παιδεία, τη δημόσια διοίκηση, την εφαρμογή των νόμων, την καθαριότητα, τη δημόσια υγεία, την υπευθυνότητα των ιδιοκτητών και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον δημόσιο χώρο.
Είναι η πρόληψη αντί για τη διαρκή διαχείριση της καταστροφής. Είναι η ευθύνη του ανθρώπου απέναντι στα ζώα που ο ίδιος εξημέρωσε και έφερε στις πόλεις του. Είναι η απαίτηση να λειτουργούν οι θεσμοί αντί να περιμένουμε πάντα κάποιον εθελοντή να εμφανιστεί.
Και ίσως πραγματική πρόοδος στη φιλοζωία να υπάρξει όταν οι εθελοντές πάψουν να είναι απαραίτητοι για τα αυτονόητα.
Μέχρι τότε, ας σταματήσουμε τουλάχιστον να αποκαλούμε “χόμπι” τη δουλειά που κάνουν οι εθελοντές, επειδή εμείς, ως κοινωνία και Πολιτεία, έχουμε αφήσει σε εκείνους την ευθύνη να την κάνουν για λογαριασμό μας.
Διαβάστε επίσης:
Γιατί δεν πρέπει να τραβάμε τον σκύλο όταν σταματά να μυρίσει;
Ζώα σε γηροκομεία και νοσοκομεία: Μπορούν να βοηθήσουν;
Μας αγαπούν πραγματικά τα κατοικίδιά μας ή το φανταζόμαστε;
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια