Οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα ακόμη έντονο κύμα καύσωνα, το οποίο οι επιστήμονες θεωρούν προάγγελο των συνθηκών που θα φέρει η κλιματική αλλαγή τα επόμενα χρόνια. Την ίδια στιγμή, το ζήτημα του κλίματος φαίνεται να υποχωρεί στη λίστα των πολιτικών προτεραιοτήτων πολλών κυβερνήσεων.
Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι οι θερμοκρασίες των επόμενων ημερών ενδέχεται να καταρρίψουν ιστορικά ρεκόρ για τον μήνα Ιούνιο. Στη Γαλλία ο υδράργυρος μπορεί να φτάσει τους 43°C, στην Ισπανία τους 45°C, ενώ σε περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας και της Ιταλίας αναμένονται θερμοκρασίες έως και 40°C — πριν ακόμη κορυφωθεί το καλοκαίρι.
Στο Βέλγιο, όπου προβλέπονται έως 37°C, ο επικεφαλής της εθνικής μετεωρολογικής υπηρεσίας χαρακτήρισε την τρέχουσα περίοδο ως πιθανώς «την θερμότερη εβδομάδα που έχει καταγραφεί ποτέ» στη χώρα.
Ανησυχία προκαλούν και οι ιδιαίτερα υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες, καθώς σε πολλές περιοχές της Δυτικής Ευρώπης δεν αναμένεται να πέσουν κάτω από τους 25°C.
Η έλλειψη δροσιάς κατά τη διάρκεια της νύχτας αυξάνει το λεγόμενο «θερμικό στρες», δηλαδή τη συσσώρευση θερμότητας στον ανθρώπινο οργανισμό, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας ή ακόμη και θανάτους, ειδικά μεταξύ των ηλικιωμένων και άλλων ευάλωτων ομάδων. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, περίπου 200.000 άνθρωποι στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχασαν τη ζωή τους από αιτίες που σχετίζονται με την υπερβολική ζέστη.
Οι τρεις βασικοί λόγοι πίσω από τους ακραίους καύσωνες
1. Η καύση ορυκτών καυσίμων
Τα κύματα καύσωνα δεν είναι νέο φαινόμενο. Ωστόσο, η μέση θερμοκρασία του πλανήτη έχει αυξηθεί κατά περίπου 1,4°C από την έναρξη της βιομηχανικής εποχής, κυρίως λόγω της καύσης άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου που απελευθερώνουν αέρια του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα.
Αυτό σημαίνει ότι η «βάση» πάνω στην οποία εκδηλώνονται τα καιρικά φαινόμενα είναι πλέον θερμότερη. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, κάθε σύγχρονο κύμα καύσωνα είναι πιο έντονο και πιο πιθανό να συμβεί εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.
Παρότι η κλιματική αλλαγή δεν δημιούργησε απαραίτητα τον συγκεκριμένο «θερμικό θόλο» που παγιδεύει θερμές αέριες μάζες πάνω από τη Δυτική Ευρώπη, ενισχύει σημαντικά την έντασή του. Με απλά λόγια, σε ένα ψυχρότερο κλίμα ο ίδιος καύσωνας θα ήταν αισθητά ηπιότερος.
Η Ευρώπη μάλιστα θεωρείται η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος στον κόσμο, εξαιτίας της γεωγραφικής της θέσης και των μεταβολών στα περιφερειακά καιρικά συστήματα. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι εάν η παγκόσμια θερμοκρασία αυξηθεί κατά περίπου 3°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, οι θάνατοι από καύσωνα στην Ευρώπη θα μπορούσαν να διπλασιαστούν ή και να τριπλασιαστούν.
2. Υποδομές που δεν αντέχουν τη ζέστη
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στις εξωτερικές θερμοκρασίες. Οι Ευρωπαίοι περνούν περίπου το 90% του χρόνου τους σε εσωτερικούς χώρους — σπίτια, γραφεία, σχολεία, μέσα μεταφοράς και καταστήματα.
Σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, ιδιαίτερα στις βόρειες χώρες, τα κτίρια έχουν σχεδιαστεί για να συγκρατούν τη θερμότητα τον χειμώνα και όχι για να την αποβάλλουν το καλοκαίρι. Ακόμη και σήμερα, πολλές νέες κατοικίες κατασκευάζονται με γνώμονα το ψύχος και όχι τις ολοένα θερμότερες καλοκαιρινές συνθήκες.
Παράλληλα, η χρήση κλιματιστικών παραμένει περιορισμένη. Μόλις περίπου το 20% των ευρωπαϊκών νοικοκυριών διαθέτει σύστημα κλιματισμού, ενώ πολλοί από όσους διαθέτουν δυσκολεύονται να καλύψουν το κόστος λειτουργίας του. Περισσότερο από το ένα τρίτο των Ευρωπαίων δηλώνει ότι δεν μπορεί να διατηρήσει το σπίτι του επαρκώς δροσερό, ποσοστό που αυξάνεται σημαντικά μεταξύ των οικονομικά ασθενέστερων.
Ανεπαρκής παραμένει η ψύξη και σε δημόσιες υποδομές. Στη Γαλλία, πάνω από 800 σχολεία αναγκάστηκαν να κλείσουν λόγω της ζέστης, ενώ στο Βέλγιο περίπου το 20% των τρένων δεν διαθέτει κλιματισμό, με αποτέλεσμα ακυρώσεις δρομολογίων σε ώρες αιχμής.
Αν και ορισμένοι δήμοι δημιουργούν κλιματιζόμενους χώρους φιλοξενίας για τους πολίτες κατά τη διάρκεια καυσώνων, τέτοιες πρωτοβουλίες παραμένουν περιορισμένες και συνήθως λειτουργούν μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας.
3. Πολιτική αδράνεια
Οι κυβερνήσεις διαθέτουν τα εργαλεία τόσο για να περιορίσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου όσο και για να προστατεύσουν τους πολίτες από τις συνέπειες των ακραίων καιρικών φαινομένων. Ωστόσο, παρά την επιδείνωση των καυσώνων, η κλιματική αλλαγή φαίνεται να χάνει έδαφος στην πολιτική ατζέντα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να διαθέτει από τους πιο φιλόδοξους στόχους παγκοσμίως για τη μείωση των εκπομπών. Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία χρόνια η έμφαση έχει μετατοπιστεί προς την οικονομική και βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, με αποτέλεσμα να επιβραδύνονται ορισμένες πράσινες πολιτικές. Οι εκπομπές στην ΕΕ μάλιστα σημείωσαν μικρή αύξηση την περασμένη χρονιά, ένδειξη στασιμότητας στην πρόοδο που είχε επιτευχθεί.
Αντίστοιχα, στο Ηνωμένο Βασίλειο η πολιτική συναίνεση γύρω από την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής έχει αποδυναμωθεί, ενώ τα σχέδια προσαρμογής στις νέες κλιματικές συνθήκες παραμένουν ανεπαρκή.
Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, οι χώρες της ΕΕ δεν προστατεύουν επαρκώς τους πολίτες τους από τις ακραίες θερμοκρασίες. Η θερμική καταπόνηση αξιολογείται ήδη ως κρίσιμος κίνδυνος για τη δεκαετία που διανύουμε και ενδέχεται να εξελιχθεί σε καταστροφική απειλή μέχρι τα μέσα του αιώνα.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι καύσωνες δεν αποτελούν πλέον μια απλή καλοκαιρινή ενόχληση. Πρόκειται για μια ολοένα μεγαλύτερη απειλή για τη δημόσια υγεία, η οποία απαιτεί άμεση και συντονισμένη δράση. Κάθε νέο κύμα καύσωνα θέτει ανθρώπινες ζωές σε κίνδυνο και αναδεικνύει την ανάγκη για ταχύτερη προσαρμογή των κοινωνιών σε ένα θερμότερο μέλλον.
Με πληροφορίες από Politico
Διαβάστε επίσης:
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια