Η Ευρώπη θωρακίζεται: Το «Σχέδιο Β» για ένα αυτόνομο ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ

Η Ευρώπη επιταχύνει τις διαδικασίες για τη συγκρότηση μιας εναλλακτικής αμυντικής αρχιτεκτονικής εντός των υφιστάμενων δομών του ΝΑΤΟ, καθώς η αβεβαιότητα για τη μελλοντική δέσμευση των ΗΠΑ εισέρχεται σε οριακή φάση. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ της Wall Street Journal, οι ευρωπαϊκές ηγεσίες επεξεργάζονται πλέον σχέδια έκτακτης ανάγκης που στοχεύουν στη διασφάλιση της ηπείρου, στην περίπτωση που ο Ντόναλντ Τραμπ υλοποιήσει τις προειδοποιήσεις του για πλήρη αποχώρηση ή δραστικό περιορισμό της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας. Η πρωτοβουλία αυτή άρχισε να αποκτά σάρκα και οστά μετά την ιστορική μεταστροφή της Γερμανίας, η οποία εγκατέλειψε τις παραδοσιακές της επιφυλάξεις απέναντι σε κάθε μορφή ευρωπαϊκής στρατιωτικής αυτονομίας.

Η στρατηγική στροφή του Βερολίνου

Η πολιτική αλλαγή στη Γερμανία αποτελεί τον καταλύτη των εξελίξεων. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ανατρέποντας τη σταθερή προσήλωση της χώρας του στην αμερικανική εγγύηση ασφαλείας, φαίνεται να αποδέχεται πλέον την αναγκαιότητα ενός «ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ». Η ανησυχία του Βερολίνου εδράζεται στην εκτίμηση ότι η Ουάσιγκτον υπό την παρούσα ηγεσία στερείται σαφούς στρατηγικού προσανατολισμού, ιδιαίτερα όσον αφορά τη στήριξη της Ουκρανίας. Παρά το γεγονός ότι η Γερμανία εξακολουθεί να φιλοξενεί αμερικανικά πυρηνικά όπλα, η ηγεσία της θεωρεί πλέον επισφαλή την απόλυτη εξάρτηση από έναν σύμμαχο που χαρακτηρίζει τη Συμμαχία «χάρτινη τίγρη».

Οικοδομώντας την αυτάρκεια εν μέσω κρίσεων

Το σχέδιο, το οποίο προωθείται μέσω άτυπων διαβουλεύσεων και διπλωματικών επαφών, δεν φιλοδοξεί να ανταγωνιστεί το ΝΑΤΟ, αλλά να ενισχύσει τον ευρωπαϊκό του πυλώνα. Οι αξιωματούχοι στοχεύουν στην κάλυψη των κενών που θα άφηνε μια ενδεχόμενη αμερικανική απόσυρση σε ζωτικούς τομείς, όπως η ανώτατη διοίκηση, ο επιχειρησιακός έλεγχος και η επιμελητεία. Η άρνηση της Ευρώπης να συνδράμει τις ΗΠΑ σε μια πολεμική αναμέτρηση με το Ιράν, σε συνδυασμό με τις απρόβλεπτες αξιώσεις του Τραμπ στο παρελθόν, λειτούργησαν ως επιταχυντές. Ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ, ο οποίος διατηρεί ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με τον Λευκό Οίκο, τονίζει ότι η μεταφορά βαρών είναι ήδη μια πραγματικότητα που πρέπει να διαχειριστεί οργανωμένα, ώστε να αποφευχθεί ένα επικίνδυνο κενό ασφαλείας.

Το έλλειμμα ισχύος και η πυρηνική πρόκληση

Παρά την ισχυρή βούληση, τα εμπόδια για την Ευρώπη παραμένουν δυσεπίλυτα. Ολόκληρη η δομή της Συμμαχίας είναι ιστορικά οικοδομημένη γύρω από την αμερικανική ηγεσία, ενώ η πυρηνική ομπρέλα των ΗΠΑ παραμένει ο θεμέλιος λίθος της αποτροπής. Η Ευρώπη υστερεί ακόμη σε τεχνολογίες αιχμής, όπως οι δορυφορικές πληροφορίες και τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης. Για την αντιμετώπιση αυτών των ελλειμμάτων, χώρες όπως η Βρετανία και η Γερμανία δρομολογούν κοινά εξοπλιστικά προγράμματα για πυραύλους επόμενης γενιάς, ενώ στο εσωτερικό πολλών κρατών επανέρχεται η συζήτηση για την επαναφορά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας.

Προς μια νέα γεωπολιτική ταυτότητα

Η διαδικασία «ευρωπαϊκοποίησης» της άμυνας φαίνεται πλέον μη αναστρέψιμη. Όπως επισημαίνει ο Γερμανός Υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης ώστε η Συμμαχία να παραμείνει λειτουργική και διατλαντική. Ήδη, καίριες θέσεις διοίκησης και μεγάλες στρατιωτικές ασκήσεις, κυρίως στη σκανδιναβική ζώνη, περνούν σταδιακά σε ευρωπαϊκό έλεγχο. Το πιο ακανθώδες ζήτημα παραμένει η πυρηνική αποτροπή, με το Παρίσι και το Βερολίνο να διερευνούν το ενδεχόμενο επέκτασης της γαλλικής πυρηνικής κάλυψης, σηματοδοτώντας το τέλος μιας μακράς εποχής απόλυτης στρατηγικής εξάρτησης από την Ουάσιγκτον.

Διαβάστε επίσης:

Στενά Ορμούζ: Τα μέλη του ΝΑΤΟ αρνούνται να συμμετάσχουν στον αποκλεισμό που ανακοίνωσε ο Τραμπ

Politico: Ποιος θα είναι ο «επόμενος» Όρμπαν εντός της ΕΕ – Οι πιθανοί αντιδραστικοί διάδοχοι

Στενά του Ορμούζ: Ο απολογισμός του πρώτου 24ωρου του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ στο Ιράν

Τραμπ: «Αν δεν ήμουν πρόεδρος, ο κόσμος θα είχε γίνει κομμάτια» – Τι είπε για Ιράν και Ουγγαρία

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr