Η αλληλεγγύη «κάηκε» στη Χίο - Στοχοποίηση και εμπρησμό καταγγέλλουν μέλη της δομής

Μία ξαφνική πυρκαγιά κατέστρεψε ολοσχερώς δομή αλληλεγγύης που διατηρούσαν οργανώσεις στην περιοχή της Παναγίας Λέτσαινας της Χίου.

Ηλέκτρα Ζαργάνη 03/03/2020 | 20:10

Η αποθήκη λειτουργούσε από το 2015, συγκεντρώνοντας ρούχα, παπούτσια, είδη υγιεινής, παιχνίδια, στρώματα και καρότσια, τα οποία στη συνέχεια οι κάτοικοι διέθεταν σε πρόσφυγες και μετανάστες, σε οικογένειες Ρομά, στα κρατητήρια της Χίου, στις φυλακές, στο γηροκομείο, στο ψυχιατρικό τμήμα του Νοσοκομείου και στη μαιευτική κλινική.

Τα αίτια της πυρκαγιάς ερευνώνται από το ανακριτικό τμήμα της πυροσβεστικής υπηρεσίας Χίου, αλλά τα μέλη της δομής εκτιμούν ότι ίσως πρόκειται για εμπρηστική ενέργεια. 

«Ξεκινήσαμε τη δράση μας το 2015 όταν πύκνωσαν οι προσφυγικές ροές στα νησιά. Αυτή η πρωτοβουλία γεννήθηκε από μία ομάδα κατοίκων της Χίου που ήθελαν να αναλάβουν δράση για να βοηθήσουν πιο ενεργά τους ανθρώπους που έφταναν στο νησί. Ο χώρος μας παραχωρήθηκε δωρεάν από τον ιδιοκτήτη για να συγκεντρώνουμε πράγματα, καθώς τότε δεν υπήρχαν χρήματα για ενοίκιο. Όλα αυτά τα χρόνια, μαζεύουμε είδη πρώτη ανάγκης από τους κατοίκους της Χίου, αλλά και από άλλες περιοχές της Ελλάδας και του εξωτερικού», αναφέρει στο koutipandoras.gr η εκπαιδευτικός  Τζένη Καλιπόζη, δραστήριο μέλος της πρωτοβουλίας.

Αυτές τις μέρες, κάτοικοι του Χαλκειός κρατούν αποκλεισμένο το Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης της ΒΙΑΛ για τρίτη μέρα, αφήνοντας τους πρόσφυγες και μετανάστες που διαμένουν εκεί χωρίς τροφοδοσία. «Στην αρχή υπήρχαν δύο καταυλισμοί στο κέντρο της πόλης και εμείς κάναμε διανομές με τα αυτοκίνητα μας. Όταν δημιουργήθηκε το κέντρο της ΒΙΑΛ στη Χίο και οι πρόσφυγες απομακρύνθηκαν από την πόλη, αρχίσαμε να στέλνουμε είδη πρώτης ανάγκης στην αποθήκη και στη συνέχεια να τα μοιράζουμε στις ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στην περιοχή για να κάνουν τη διανομή», προσθέτει η Τζένη Καλλιπόζη.

«Πιστεύουμε ότι η πράξη αυτή ήταν εμπρησμός»

Η πυρκαγιά στην αποθήκη κατέστρεψε όλα τα είδη που είχαν συγκεντρωθεί το τελευταίο διάστημα. «Χθες μας ειδοποίησαν ότι κάηκε ολοσχερώς η αποθήκη μας. Τα ξημερώματα που έφτασα στον χώρο διαπίστωσα ότι ήταν εντελώς καμένη. Δεν μπορέσαμε να σώσουμε τίποτα, παρ' όλο που είχαμε μαζέψει ρούχα, παπούτσια και πάνες. Όλα αυτά προορίζονταν για τους πρόσφυγες και ανθρώπους που ζουν στη Χίο και τα έχουν απόλυτη ανάγκη. Δυστυχώς τίποτα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί πια», αναφέρει η Τζένη Καλιπόζη που θεωρεί ότι δεν πρόκειται για τυχαίο και μεμονωμένο περιστατικό.

«Εμείς πιστεύουμε ότι ήταν εμπρησμός. Η αποθήκη δεν περιείχε κάποιο εύφλεκτο αντικείμενο που θα μπορούσε να πυροδοτήσει πυρκαγιά. Δεν είχε καν ηλεκτρισμό. Ηταν ένας χώρος στον οποίο αποθηκεύαμε πράγματα μέσα σε κούτες. Στις τρεις τα χαράματα δεν έχει πάει ποτέ κανένας εθελοντής για να δουλέψει. Η δική μου εντύπωση είναι ότι πρόκειται για στοχευμένη κίνηση και δεν είναι τυχαίο ότι αυτό έγινε παράλληλα με κάποια άλλα ντροπιαστικά γεγονότα στη Λέσβο».

Το κλίμα στο νησί φαίνεται ότι είναι εξαιρετικά τεταμένο, ενώ ο ξενοφοβικός και ρατσιστικός λόγος κερδίζει καθημερινά σημαντικό έδαφος ανάμεσα στους κατοίκους. «Δυστυχώς το κλίμα είναι πολύ αρνητικό στο νησί για τους πρόσφυγες και τους αλληλέγγυους. Από τότε που ξεκίνησε το άνοιγμα των συνόρων από τον Ερντογάν και έχουν αυξηθεί οι προσφυγικές ροές, βλέπουμε μετριοπαθείς ανθρώπους να εκφράζονται με πολύ μίσος. Χρησιμοποιούν εκφράσεις που δεν περίμενα ποτέ να ακούσω από αυτούς γιατί γνωριζόμαστε πολλά χρόνια. Για εμάς που στεκόμαστε αλληλέγγυοι στους πρόσφυγες υπάρχει μεγάλη ένταση και οι περισσότεροι μας βλέπουν με μεγάλη αντιπάθεια. Δεν ξέρω πως θα εξελιχθούν τα πράγματα, αλλά αυτή η ενέργεια μας σόκαρε πολύ. Δεν περιμέναμε ότι κάποιοι θα έφταναν σε αυτό το σημείο».

Οι αλληλέγγυοι δέχονται πυρά μίσους

Οπως επισημαίνει η Τζένη Καλλιπόζη, «δεν υπήρξε κάποιος πρόσφατος διαπληκτισμός. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στέλνουν συχνά απειλητικές φράσεις και υβριστικά μηνύματα. Πιστεύαμε ότι μπορεί να έχουμε στοχοποιηθεί, αλλά η φωτιά στην αποθήκη ήταν μία πολύ οργανωμένη ενέργεια, σχεδόν μία εγκληματική πράξη αν σκεφτεί κανείς ότι στον πάνω όροφο ζει ο ιδιοκτήτης με την οικογένεια του. Πολλοί λένε ότι οι αλληλέγγυοι κάλεσαν τους πρόσφυγες, πιστεύουν ότι εμείς τους φέρνουμε στο νησί. Η φράση πάρτε τους στο σπίτι σας και διάφορα άλλα πολύ δυσάρεστα ακούγονται εναντίον μας σχεδόν σε καθημερινή βάση».

Πως όμως μεταστράφηκε το κλίμα στα νησιά και από την αλληλεγγύη στους πρόσφυγες και τους μετανάστες, φτάσαμε σε αυτόν τον ρατσιστικό παροξυσμό; «Η κατάσταση έγινε σταδιακά ανεξέλεγκτη. Από τη στιγμή που δεν είχαν αποσυμφορηθεί τα νησιά όταν έπρεπε, ήταν αναμενόμενο ότι κάποια στιγμή θα ξεσπούσε ένας πανικός. Αν έρθουν μερικές χιλιάδες πρόσφυγες ακόμη, οι Χιώτες θα είναι λιγότεροι. Αυτό είναι που τους δημιουργεί μεγάλη ανασφάλεια. Θα έπρεπε να είχαν υπάρξει κυβερνητικές  πρωτοβουλίες νωρίτερα, ώστε να μην καλλιεργηθεί τόσο μίσος. Οι ντόπιοι είναι πολύ φοβισμένοι. Στη Χίο βλέπουν συνεχώς πρόσφυγες. Είναι μία κλειστή κοινωνία και δεν το έχουν συνηθίσει, δεν είναι εξοικειωμένοι με αυτές τις εικόνες και με αυτή την πραγματικότητα».

Ο φόβος έχει νικήσει, αλλά ο κόσμος της αλληλεγγύης μαζεύει δυνάμεις

Γιατί όμως επικράτησε ο φόβος; «Υπήρξαν στη Χίο κάποιες κλοπές, αλλά δεν θεωρώ ότι συνέβη ποτέ κάτι υπερβολικό. Σίγουρα παίζει σημαντικό ρόλο η προκατάληψη, ο φόβος που υπάρχει επειδή βρισκόμαστε κοντά στην Τουρκία, αλλά και το πως θα μπορούσε η Τουρκία να εκμεταλλευτεί το γεγονός ότι έχουμε τόσο κόσμο που δεν κατάγεται από την Ελλάδα στο νησί. Αυτά είναι τα βασικά επιχειρήματα που ακούγονται από τους ντόπιους. Οι πιο μεγάλοι άνθρωποι λένε συχνά ότι σε λίγο θα είναι πρόσφυγες στο ίδιο το νησί τους και ότι ο Ερντογάν θα έρθει να διεκδικήσει τα ελληνικά νησιά. Αυτά έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους».

Παρά τη σκοτεινή μεγάλη εικόνα και τις ξενοφοβικές αντιδράσεις, υπάρχει συσπείρωση από τον κόσμο. «Θέλουμε να ανασυντάξουμε τις δυνάμεις μας για να δούμε τι θα κάνουμε. Υπάρχουν στη Χίο περίπου 300 άτομα που δεν μπορούν να πάνε αυτή τη στιγμή στο κέντρο της ΒΙΑΛ και δεν έχουν πρόσβαση σε φαγητό και νερό. Εμείς σαν άνθρωποι δεν μπορούμε να το αφήσουμε έτσι. Ο φόβος είναι κατανοητός μόνο ως ένα σημείο. Δεν μπορούμε να σκεφτόμαστε ότι ανάμεσα σε αυτούς τους ανθρώπους υπάρχουν μωρά και παιδιά που δεν έχουν να πιουν ούτε νερό. Θα κάνουμε ότι μπορούμε για να βοηθήσουμε. Ο ρουχισμός που είχαμε συγκεντρώσει δεν υπάρχει πλέον, αλλά ελπίζουμε ότι θα κάνουμε σύντομα μία καινούργια αρχή».

«Τους έκαναν να πιστεύουν ότι πρέπει να πολεμήσουν»

Η απόβαση των ΜΑΤ στο νησί και το όργιο καταστολής, δυστυχώς δεν άλλαξε την εικόνα που έχουν αρκετοί νησιώτες για τους πρόσφυγες. «Παρά το γεγονός ότι φάγαμε πολύ ξύλο από τα ΜΑΤ, ο κόσμος πείσμωσε και έγινε ακόμη πιο επιθετικός .Ουσιαστικά κατηγορεί για όλα τα δεινά των νησιών τον προσφυγικό πληθυσμό που ζει εκεί».

Ο κυβερνητικός λόγος, με στελέχη της Νέας Δημοκρατίας να μιλούν ακόμη και για «εισβολή», πυροδοτούν το φορτισμένο κλίμα που έχει επικρατήσει. «Ολη αυτή η εκρηκτική κατάσταση που έχει δημιουργηθεί, το γεγονός ότι έχει κλείσει η δίοδος για τη ΒΙΑΛ, ο εμπρησμός που εκτιμάω ότι έγινε στην αποθήκη μας, ξεκινάει από τη ρητορική μίσους που λαμβάνει ο κόσμος από την κυβέρνηση. Δεν θυμάμαι ποτέ να είχε επικρατήσει στο παρελθόν τέτοιος λόγος. 

Ακόμη και στις μεγάλες προσφυγικές ροές του 2015-16 δεν θυμάμαι να υπήρχαν τέτοιες αντιδράσεις. Αν είχαν γίνει εγκαίρως κάποιες κινήσεις, οι κάτοικοι ίσως να ήταν πιο ανεκτικοί. Όπως έγιναν τα πράγματα, οι νησιώτες νοιώθουν ότι πρέπει να «πολεμήσουν» για τον τόπο τους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως δεν πολεμούν στρατιώτες απέναντι τους, αλλά οικογένειες με παιδιά».

Στο μέλλον, εύχεται να «επικρατήσει περισσότερη λογική και να καταλάβει ο κόσμος ότι καταστρέφοντας ρούχα και πάνες, δεν αλλάζει κάτι προς το καλύτερο στο νησί. Σε λίγο καιρό θα κυκλοφορούν στον δρόμο άνθρωποι χωρίς ρούχα, παπούτσια και σπίτι, επειδή δεν θα υπάρχει κανένας για να τους βοηθήσει. Νομίζω ότι οι νησιώτες δεν θέλουν αυτή την εικόνα για τον τόπο τους».

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.