Η γυναίκα στην Ελλάδα: Τι ισχύει πραγματικά στην ισότητα των φύλων

Σήμερα, 8 Μαρτίου, τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας. Άραγε, όμως, τιμάται πραγματικά; Ή μήπως αποτελεί μια δικαιολογία για εκδηλώσεις και γιορτές, ενώ καταπατώνται τα δικαιώματα των γυναικών;

Επειδή οι αριθμοί σπανίως «λένε» ψέματα, θα δούμε στη συνέχεια την ισότητα των φύλων στην Ελλάδα σύμφωνα με τα τρέχοντα στοιχεία και ποια είναι πραγματικά η θέση της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία.

Ισότητα των φύλων: βασικά ευρήματα της έρευνας

Η αποτύπωση των δεδομένων για την ισότητα των φύλων πραγματοποιήθηκε με την πρόσφατη αναφορά από τον Δείκτη της Ισότητας των Φύλων από το European Institute for Gender Equality (EIGE). Το EIGE αποκαλύπτει τις πιο πρόσφατες γνώσεις και τάσεις σχετικά με την ισότητα των φύλων σε ολόκληρη την ΕΕ.

Στο γενικό πλαίσιο, η πρόοδος που έχει σημειωθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη κρίνεται ως ανεπαρκής, αν κρίνουμε ότι η πλήρης ισότητα χρειάζεται ακόμα 50 χρόνια για να επιτευχθεί.

Ο αναθεωρημένος Δείκτης Ισότητας για το 2025 εξετάζει 6 βασικές διαστάσεις της κοινωνίας:

• εργασία
• χρήματα
• γνώση
• χρόνος
• εξουσία
• υγεία

Παράλληλα, διατηρεί δύο κρίσιμους τομείς που τέμνουν όλους τους τομείς, η βία και οι διασταυρούμενες ανισότητες.

Όσον αφορά την Ελλάδα, λαμβάνει 57,0 μονάδες στην κλίμακα των 100 στον Δείκτη Ισότητας των Φύλων, κατέχοντας την 22η θέση. Όπως αναφέρει η έκθεση, αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στις χαμηλές επιδόσεις στους τομείς του χρόνου και της εργασίας.

Γνώση

Στον τομέα της γνώσης, η Ελλάδα καταλαμβάνει την 7η θέση μεταξύ των εξεταζόμενων χωρών, την υψηλότερη στους τομείς σύγκρισης, με 58,7 μονάδες. Ωστόσο, αυτή είναι η μία όψη του νομίσματος.

Στην άλλη όψη, αν δούμε τα δεδομένα σε βάθος πενταετίας, παρατηρείται σημαντική πτώση. Ειδικότερα, η Ελλάδα είχε 63,1 μονάδες στην Κλίμακα Ισότητας το 2020, ένα ποσοστό που έχει «κατρακυλήσει» στο 58,7 του περασμένου έτους. Αυτή η αισθητή μείωση οφείλεται κυρίως στη μείωση στον υποτομέα των επιτευγμάτων σπουδών και της συμμετοχής σπουδών.

Εργασία

Η εργασία αποτελεί μια ακόμα ιδιαίτερη περίπτωση, όσον αφορά στην ισότητα των φύλων. Αν δούμε τα δεδομένα από το 2010, θα παρατηρήσουμε τη σημαντική μείωση που παρατηρείται, με σκορ από 73 σε 67,9 εντός 15ετίας. Παρατηρώντας τα πιο πρόσφατα δεδομένα, σε βάθος πενταετίας, παρατηρείται πτώση 0,5 μονάδων.

Σε επίπεδο σύγκρισης χωρών, η Ελλάδα κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις του πίνακα, καταλαμβάνοντας την 7η θέση από το τέλος, μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Αν πάμε και στην υποκατηγορία της συμμετοχής, η Ελλάδα βρίσκεται στον πάτο της κατάταξης, καταλαμβάνοντας την προτελευταία θέση.

Οικονομία

Στον τομέα του των οικονομικών πόρων, η Ελλάδα βρίσκεται λίγο πάνω από τον μ.ο. της ΕΕ, με σκορ 76,7 (ΕΕ= 73,9). Ωστόσο, στις διάμεσες αποδοχές του απασχολούμενου πληθυσμού, αυτό το νούμερο είναι 17815 για τις γυναίκες, ενώ 20329 για τους άνδρες.

Ακόμα πιο ζοφερή είναι η κατάσταση για τις γυναίκες, όσον αφορά τον μ.ο. εισοδήματος των συντρόφων. Οι γυναίκες που ζουν σε ζευγάρια κερδίζουν κατά μέσο όρο το 72% των εισοδημάτων των συντρόφων τους. Οι άνδρες που ζουν σε ζευγάρια κερδίζουν 161% περισσότερα από τις συντρόφους τους.

Από το 2015, η έρευνα φανερώνει ότι η μισθολογική ανισότητα μεταξύ των φύλων στα ζευγάρια έχει αυξηθεί, λόγω της πιο απότομης μείωσης του ποσοστού των εισοδημάτων των γυναικών σε σύγκριση με εκείνο των ανδρών. Η διαφορά είναι μεγαλύτερη στα ζευγάρια όπου τουλάχιστον ένας από τους συντρόφους έχει χαμηλό μορφωτικό επίπεδο.

Υγεία

Ο τομέας της υγείας δεν παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις ως προς τα φύλα, ωστόσο, ακολουθεί μια πτώσης της τάξεως του 0,5% σε βάθος πενταετίας, όπως συμβαίνει στον τομέα της εργασίας. Βέβαια, το χάσμα με τον μ.ο. της ΕΕ είναι σημαντικό, με τη χώρα μας να υπολείπεται 2,4 μονάδες.

Στην υποκατηγορία της αυτοαξιολόγησης της υγείας οι γυναίκες στην Ελλάδα καταλαμβάνουν 76%, ενώ οι άνδρες 81%. Αναφορικά με την τρίτη ηλικία και τα υγιή έτη ζωής στα 65 σε ποσοστό του συνολικού προσδόκιμου ζωής, οι γυναίκες καταλαμβάνουν το 38%, ενώ οι άνδρες το 44%.

Εξουσία

Ο τομέας της εξουσίας μετρά την ισότητα των φύλων σε θέσεις λήψης αποφάσεων σε όλη την πολιτική, οικονομική και κοινωνική σφαίρα. Στοιχεία στα οποία έχει ακόμα μεγάλες αποκλίσεις η Ελλάδα, όσον αφορά την ισότητα των φύλων.

Στον δείκτη της ισχύος, μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών, η Ελλάδα κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις της λίστας (10η θέση), με σκορ 26,2 μονάδες. Κι ενώ ο μ.ο. της ΕΕ αυξάνεται διαρκώς, φτάνοντας το 2025 στο 40,5%, η Ελλάδα πηγαίνει με πιο αργούς ρυθμούς, όντας 14,3 ποσοστιαίες μονάδες από τον μέσο όρο.

Όσον αφορά την πολιτική ισχύ, τα νούμερα αποτυπώνουν τη σκληρή αλήθεια: με σκορ 30,6 μονάδες, η Ελλάδα βρίσκεται μόνο πάνω από 5 χώρες. Αντίστοιχα, στην κοινωνική ισχύ, οι γυναίκες στην Ελλάδα βρίσκουν εξίσου εμπόδια, αν αναλογιστούμε ότι η χώρα βρίσκεται στην 7η θέση από το τέλος, μεταξύ των χωρών της ΕΕ.

Χρόνος

Ένας ενδιαφέρον δείκτης αφορά τον χρόνο. Ο τομέας του χρόνου μετρά τις ανισότητες μεταξύ των φύλων στην κατανομή του χρόνου που αφιερώνεται σε εργασίες φροντίδας, οικιακής εργασίας και κοινωνικές δραστηριότητες. Μάλιστα, αν δούμε τα δεδομένα σε βάθος 15ετίας, παρατηρείται πτώση 3,2 μονάδων, με την τελευταία πενταετία να παγιώνεται η χώρα στην «ουρά» της λίστας.

Εκεί, λοιπόν, η Ελλάδα, με «συγκάτοικο» την Κύπρο, βρίσκεται στον πάτο της κατάταξης. Με σκορ 65 μονάδες, όχι μόνο βρίσκεται στην προτελευταία θέση της λίστας, αλλά υπολείπεται 19 μονάδες του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Βία

Και φαίνεται να είναι άλυτο το ζήτημα, εφόσον βλέπουμε την Ελλάδα στην τελευταία θέση της λίστα όσον αφορά τη βία κατά των γυναικών. Σε επιμέρους στοιχεία, παρατηρούμε τα εξής:

• Στην Ελλάδα, το 37% των γυναικών έχουν υποστεί σωματική ή/και σεξουαλική βία από οποιονδήποτε δράστη από την ηλικία των 15 ετών. Αυτό το ποσοστό είναι 6 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ-27 (31%).
• Περίπου το 52% των γυναικών έχουν βιώσει συνέπειες στην υγεία τους από σωματική ή/και σεξουαλική βία από την ηλικία των 15 ετών.
• Περίπου το 16% των γυναικών που έχουν υποστεί σωματική ή σεξουαλική βία από οποιονδήποτε δράστη τους τελευταίους 12 μήνες δεν το έχουν πει σε κανέναν. Σε ισοτιμία με την Πολωνία, το ποσοστό αυτό είναι το χαμηλότερο στην ΕΕ.

Να σημειωθεί ότι οι εξεταζόμενες χώρες στην εν λόγω λίστα είναι μειωμένες, 12 στον αριθμό.

Διαβάστε επίσης:

Διεθνής Ημέρα Γυναικών και Κοριτσιών στην Επιστήμη: Ιστορικό και γιατί τιμάται

Διεθνής Ημέρα Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών: Μια αδιάκοπη μάχη

Ένδοοικογενειακή βία: Σοκάρουν τα στοιχεία στην Ελλάδα

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr