NewsRoom
03/02/2011, 18:33

Γλωσσάριο της κρίσης

cover
NewsRoom 03/02/2011 | 18:33

Ο Γιάνης Βαρουφάκης εξηγεί με απλά λόγια τις λέξεις που κυριαρχούν στην εποχή της κρίσης. Τι σημαίνει τοξικό ομόλογο; τι σημαίνει κερδοδσκόπος;
Ο Γιάνης Βαρουφάκης διδάσκει οικονομική θεωρία και πολιτική οικονομία στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Αναδιάρθρωση

Μετά την στάση πληρωμών, καλούνται οι δανειστές να συζητήσουν την αναδιάρθρωση του χρέους. Και τι σημαίνει αναδιάρθρωση χρέους; Σημαίνει 1ον τι ποσοστό των δανεικών θα επιστραφούν στους δανειστές και πότε.

Μνημόνιο

Πρόκειται για μια συμφωνία, ένα συμφωνητικό, μια δανειακή συμφωνία, σύμφωνα με την οποία για να μπορέσει το ελληνικό κράτος να πάρει τα χρήματα τα οποία του έταξαν οι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου θα πρέπει να εισάγει στην νομοθεσία του και στην οικονομική του δημοσιονομική του πολιτική γενικότερα κάποια συγκεκριμένα μέτρα, τα οποία είναι προσυμφωνημένα και αυτή η συμφωνία, αυτό το νομικό κείμενο, αποτελεί το κείμενο του μνημονίου.

Τρόικα

Τρόικα είναι μια τριμερής αντιπροσώπευση των δανειστών μας. Αποτελείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Είναι μια παρέα, η οποία πηγαίνει από την Αθήνα στο Δουβλίνο, από το Δουβλίνο στην Λισσαβόνα, αργότερα θα πάει ίσως και στην Μαδρίτη και αλλού, όπου επιβάλλει διμερείς συμφωνίες δανεισμού υπό όρους που τελικά όμως δεν θα μπορέσουν ποτέ αυτά τα κράτη να τηρήσουν, με αποτέλεσμα να μπούμε σε μια νέα εποχή μετά το 2010.

Κερδοσκόποι

Όλοι οι επιχειρηματίες. Άτομα τα οποία προσπαθούν να επενδύσουν με στόχο το κέρδος. Αυτό σημαίνει ουσιαστικά επιχειρηματίας. Ποια η διαφορά μεταξύ ενός μη κερδοσκόπου επιχειρηματία και ενός κερδοσκόπου επιχειρηματία; Στην ουσία καμία. Στην πράξη όμως, μπορείς να κάνεις έναν διαχωρισμό και να πεις ότι ο ένας επιχειρηματίας, ο οποίος παράγει ένα απτό και χρήσιμο προϊόν με ένα λογικό κέρδος, δεν κερδοσκοπεί. Ένας άλλος, ο οποίος δεν παράγει τίποτα, παράγει για την ακρίβεια κοπανιστό αέρα αλλά συμμετέχει στην δημιουργία μιας φούσκας με σκοπό να αποσπάσει χρήματα, κέρδη, από εκείνους που η δική τους επιχειρηματική δραστηριότητα είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία χρήσιμων αγαθών, αυτός μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι κερδοσκόπος.

Αλλά η έννοια της κερδοσκοπίας αυτή καθεαυτή δεν μπορεί να οριστεί ανεξάρτητα από την έννοια του τι σημαίνει να κυνηγάς το κέρδος.

Τοξικά ομόλογα

Τα τοξικά ομόλογα είναι συμβόλαια. Όποιος τα αγοράζει, αγοράζει ένα σύνθετο χρέος. Πάρα πολλοί έχουν συνεισφέρει σε αυτό το χρέος, το οποίο θα το εισπράξει με τόκους ο αγοραστής του τοξικού ομολόγου. Το πρόβλημα και ο λόγος για τον οποίο ονομάζεται τοξικό, είναι ότι εμπεριέχει πολλές διαφορετικές φέτες, διαφορετικά χρέη, με διαφορετικούς τόκους και διαφορετικά ρίσκα. Και αυτός που το αγοράζει, ποτέ δεν μπορεί να ξέρει πως κατανέμονται όλα αυτά τα χρέη και οι τόκοι και τα ρίσκα μεταξύ διαφορετικών ανθρώπων που θα κληθούν να καταβάλουν το ποσό που ο επενδυτής θα πάρει με την λήξη αυτού του ομολόγου. Το αποτέλεσμα είναι ότι αγοράζεις κάτι που ποτέ δεν ξέρεις τι περιέχει. Και ο μόνος λόγος για τον οποίο το αγοράζεις είναι επειδή έχει δημιουργηθεί μια φούσκα, επειδή αυτός που το αγόρασε πριν το αγοράσεις εσύ το αγόρασε πολύ λιγότερο από ότι σου το πούλησε. Και εσύ ελπίζεις ότι θα καταφέρεις να κάνεις και εσύ το ίδιο αργότερα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι όταν αγοράζουμε πράγματα τα οποία δεν ξέρουμε τι περιέχουν, στην βάση της δυναμικής μιας φούσκας, όταν η φούσκα σκάει, υπάρχουν πάρα πολλά δάκρυα τα οποία δημιουργούν ποταμούς, που τελικά μπορεί να πνίξουν μια ολόκληρη οικονομία.

Ευρώ

Ένα κοινό νόμισμα πολλών διαφορετικών οικονομιών, οι οποίες κάποια στιγμή αποφάσισαν να προσπαθήσουν να ενοποιούσουν την νομισματική τους πολιτική και το νόμισμα τους, χωρίς όμως να έχουν προβεί στις κινήσεις εκείνες που θα δημιουργούσαν μια αρχιτεκτονική της νέας νομισματικής ένωσης, που θα μπορούσε να αντεπεξέλθει σε περίπτωση μιας μεγάλης κρίσης, ενός μεγάλου σεισμού σαν αυτού του 2008.