Γιώργος Νταλάρας: Σαν σήμερα γεννιέται ο σπουδαίος καλλιτέχνης

Σαν σήμερα, στις 29 Σεπτεμβρίου 1949, γεννήθηκε ένας ζωντανός θρύλος του ελληνικού πενταγράμμου, ο Γιώργος Νταλάρας. Ο διακεκριμένος Έλληνας ερμηνευτής, μουσικός και συνθέτης απαριθμεί αμέτρητες επιτυχίες, πλούσια δισκογραφία, μεγάλες συναυλίες και μοναδικές συνεργασίες σε Ελλάδα και εξωτερικό, όπου λίγοι εγχώριοι καλλιτέχνες έχουν πετύχει.

Παιδιά και εφηβικά χρόνια

Ο Γιώργος Νταλάρας γεννήθηκε στον Πειραιά, στις 29 Σεπτεμβρίου 1949. Οι πρώτες μουσικές του αναμνήσεις συνδέονται άμεσα με βασικές εκφράσεις της ελληνικής μουσικής παράδοσης, όπως το λαϊκό, το ρεμπέτικο και το δημοτικό τραγούδι. Η σχέση του με την μουσική ξεκίνησε μέσα από τον οικογενειακό πυρήνα του, καθώς ο πατέρας του, οι θείοι του και ο παππούς του ήταν μουσικοί της δημοτικής και λαϊκής παράδοσης.

Το 1965, σε ηλικία μόλις 15 ετών, έκανε την πρώτη δημόσια εμφάνισή του ως κιθαρίστας και τραγουδιστής. Τρία χρόνια αργότερα, το 1968, ηχογράφησε τον πρώτο του δίσκο, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας μακράς πορείας στο ελληνικό τραγούδι.

Από τότε μέχρι σήμερα, έχει ηχογραφήσει περισσότερους από 85 προσωπικούς δίσκους, ενώ έχει συμμετάσχει ως ερμηνευτής, μουσικός και παραγωγός σε περισσότερες από 140 δισκογραφικές δουλειές. Η διαδρομή αυτή αποτυπώνει και το εύρος των μουσικών αναζητήσεών του.

Το λαϊκό τραγούδι και οι πρώτες συνεργασίες

Ήδη από τα πρώτα του βήματα, ο Γιώργος Νταλάρας συνδέθηκε με σημαντικά τραγούδια και σπουδαίους δημιουργούς. Στη διάρκεια της μουσικής του πορείας συνεργάστηκε με κορυφαίες μορφές του ελληνικού τραγουδιού, μεταξύ των οποίων ο Σταύρος Κουγιουμτζής, ο Μάνος Λοΐζος, ο Απόστολος Καλδάρας, ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, ο Μάνος Ελευθερίου, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Γιάννης Σπανός, ο Χρήστος Νικολόπουλος, ο Βαγγέλης Κορακάκης, ο Άκης Πάνου, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Κώστας Τριπολίτης και η Ελένη Καραΐνδρου.

Η φωνή του, η μουσική του δεξιοτεχνία, η διαρκής μελέτη και η ανάγκη του να αναζητά νέους δρόμους τον ανέδειξαν σε έναν από τους σημαντικούς εκφραστές της ελληνικής μουσικής. Για περισσότερες από πέντε δεκαετίες, κινήθηκε (και συνεχίζει να κινείται) ανάμεσα σε διαφορετικές μουσικές φόρμες, αναδεικνύοντας τόσο το κλασικό όσο και το σύγχρονο ελληνικό τραγούδι.

Παράλληλα, στράφηκε σε μουσικές παραδόσεις που είχαν ήδη διαμορφώσει την ελληνική μουσική, όπως το σμυρναίικο και το ρεμπέτικο, αλλά και σε τραγούδια από τον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου. Η συνεχής επεξεργασία του ήχου και της ερμηνείας του αποτέλεσε σταθερό στοιχείο της καλλιτεχνικής του πορείας.

Μια καριέρα που εκτοξεύτηκε στα στάδια και τα θέατρα

Ένα σημαντικό κεφάλαιο στη διαδρομή του ήταν η προσπάθεια να μεταφερθεί το λαϊκό τραγούδι από τους συμβατικούς χώρους διασκέδασης στις μεγάλες θεατρικές και συναυλιακές σκηνές. Η προσπάθεια αυτή ξεκίνησε στα τέλη του 1981 από το θέατρο Σούπερ Σταρ και συνεχίστηκε σε χώρους όπως ο Ορφέας, το Περοκέ, το Αττικόν και το Παλλάς.

Από το 1981 και μετά, ο Γιώργος Νταλάρας έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από 1.000 συναυλίες σε σημαντικούς συναυλιακούς χώρους σε ολόκληρο τον κόσμο. Στις περιοδείες του περιλαμβάνονται η Ευρώπη, η Βόρεια και Νότια Αμερική, η Αυστραλία και φυσικά η Κύπρος.

Ανάμεσα στους χώρους στους οποίους εμφανίστηκε συγκαταλέγονται το Wembley, το Brendan Byrne Arena, η Alte Oper, το Olympia, το Mann Auditorium, το Royal Albert Hall, το Carnegie Hall, το Radio City, η Sydney Opera και το Apollo Theater.

Σημαντική θέση στη συναυλιακή του πορεία κατέχουν, παράλληλα, τα αρχαία θέατρα του Ηρωδείου και της Επιδαύρου, αλλά και το αρχαίο θέατρο των Συρακουσών.

Το 1983 πραγματοποιήθηκαν δύο συναυλίες του Γιώργου Νταλάρα στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας, τις οποίες παρακολούθησαν συνολικά 160.000 θεατές. Οι δύο αυτές συναυλίες, μέχρι και σήμερα, συγκαταλέγονται στις μεγαλύτερες μουσικές διοργανώσεις που είχαν πραγματοποιηθεί έως τότε στην Ελλάδα και αποτέλεσαν χαρακτηριστικό σταθμό στη συναυλιακή του διαδρομή.

Η συνεργασία με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και τις μεγάλες συμφωνικές ορχήστρες

Το 1994 ξεκίνησε η συνεργασία του με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Οι παραστάσεις με τίτλο «…και με φως και με θάνατον ακαταπαύστως» σε σκηνοθεσία Κώστα Γαβρά, αποτέλεσαν μια μεγάλη αναδρομή στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού, από την αρχαιότητα μέχρι τη σύγχρονη εποχή. Να σημειωθεί ότι η παράσταση ήταν μία από τις μεγαλύτερες και πολυπρόσωπες παραγωγές που είχαν παρουσιαστεί έως τότε.

Τα επόμενα χρόνια, η συνεργασία του με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών συνεχίστηκε μέσα από παραστάσεις και αφιερώματα σε σημαντικούς δημιουργούς και διαφορετικές πλευρές της ελληνικής μουσικής. Ανάμεσά τους ήταν τα αφιερώματα στον Βασίλη Τσιτσάνη και στον Μίκη Θεοδωράκη, το αφιέρωμα στο ρεμπέτικο τραγούδι, καθώς και οι «Ύμνοι Αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων».

Άλλο μεγάλο κεφάλαιο στην καλλιτεχνική πορεία του Νταλάρα αποτέλεσαν οι συνεργασίες με συμφωνικές ορχήστρες διεθνούς κύρους και σημαντικούς μαέστρους, όπως ο Τσαρλς Ντυτουά, ο Χακάν Σενσόι και ο Νικολάι Κάλινιν.

Η αρχή έγινε το 1995 στο Θέατρο Ηρώδου του Αττικού, σε μια συναυλία που πραγματοποιήθηκε με αφορμή ένα αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη. Εκεί ξεκίνησε η συνεργασία του με τη Metropole Orchestra της Ολλανδίας.

Ακολούθησαν συνεργασίες με σημαντικές ορχήστρες από ολόκληρο τον κόσμο. Μεταξύ άλλων, συνεργάστηκε με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Ισραήλ, την BBC Concert Orchestra, τη Wiener Kammer Orchester, τη Συμφωνική του Βερολίνου, την Ossipov Russian Orchestra, τη Συμφωνική Ορχήστρα του Κρεμλίνου και την Καμεράτα Ορχήστρα Φίλων της Μουσικής.

Στο πλαίσιο αυτής της διαδρομής επιδίωξε να παρουσιάσει σημαντικά ελληνικά τραγούδια μέσα από έναν διαφορετικό, συμφωνικό ήχο. Η πιο πρόσφατη συνεργασία που αναφέρεται σε αυτή την πορεία ήταν με τη Συμφωνική Ορχήστρα της Σμύρνης, με συναυλίες στη Σμύρνη το 2017 και στο Ηρώδειο της Αθήνας το 2019.

«Misa Criolla» και Καβάφης

Ο Γιώργος Νταλάρας έχει επίσης ερμηνεύσει έργα που ξεπερνούν τα όρια του ελληνικού τραγουδιού. Ανάμεσά τους βρίσκονται η «Misa Criolla» του Αργεντινού συνθέτη Ariel Ramirez και το «Kavafis Project» του Αλέξανδρου Καρόζα, σε ποίηση του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη.

Και τα δύο έργα παρουσιάστηκαν στις σημαντικότερες αίθουσες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και έτυχαν αναγνώρισης. Για την ερμηνεία του στη «Misa Criolla», ο Αριέλ Ραμίρεζ είχε χαρακτηρίσει την εκτέλεση ως την αυθεντικότερη του έργου του.

Γιώργος Νταλάρας: ένας καλλιτέχνης δίχως σύνορα

Η αναζήτηση νέων μουσικών δρόμων τον έφερε σε επαφή και με καλλιτέχνες από διαφορετικές χώρες και μουσικές παραδόσεις.

Συνεργάστηκε, μεταξύ άλλων, με τον Sting, τον Paco de Lucia, τον Al di Meola, τον Georges Moustaki, τον Ian Anderson, τον Goran Bregovic, τη Dulce Pontes, την Emma Shapplin, την Joan Faulkner, τη Noa, τον Eddy Napoli, τον Zülfü Livaneli, τη Sezen Aksu, τη Yasmin Levy, τον Yehoram Gaon και τη Deborah Myers.

Οι συνεργασίες αυτές αποτέλεσαν μέρος μιας διαρκούς προσπάθειας να διευρύνει τα μουσικά του όρια, να συναντήσει διαφορετικά είδη και να φέρει το ελληνικό τραγούδι σε διάλογο με άλλες μουσικές παραδόσεις.

Παράλληλα, συνεργάστηκε με νεότερους τραγουδιστές της περιόδου εκείνης, συνθέτες και τραγουδοποιούς, όπως ο Δημήτρης Λάγιος, ο Χάρης και ο Πάνος Κατσιμίχας, ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, οι Πυξ Λαξ και πολλοί ακόμη.

Ξεχωριστή θέση είχε η συνεργασία του με τους Τερμίτες το 1984, στον δίσκο «Αμαρτωλή Μαρία». Η συγκεκριμένη σύμπραξη συνέβαλε στις μεταγενέστερες συναντήσεις λαϊκών τραγουδιστών με καλλιτέχνες και συγκροτήματα που κινούνταν σε έναν διαφορετικό, περισσότερο ροκ ήχο.

Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 ξεκίνησε μια προσπάθεια για τη διάδοση του ελληνικού τραγουδιού στις υπόλοιπες βαλκανικές χώρες, αλλά και για την υποστήριξη του ελληνισμού της Μαύρης Θάλασσας.

Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποίησε συναυλίες στη Ρουμανία, τη Γιουγκοσλαβία, τη Γεωργία και την Ουκρανία, σε συνεργασία με τοπικούς πανεπιστημιακούς φορείς και ελληνικές κοινότητες. Παράλληλα, στήριξε με πρωτοβουλίες του τις έδρες ελληνικών σπουδών σε πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών.

Βέβαια, σημαντικό κομμάτι της κοινωνικής και πολιτιστικής του δράσης αποτέλεσαν και οι πρωτοβουλίες του για το Κυπριακό ζήτημα. Μέσα από μια σειρά συναυλιών και εκδηλώσεων επιδίωξε να ευαισθητοποιήσει τη διεθνή κοινή γνώμη για το ζήτημα της Κύπρου, αλλά και για τους αγνοούμενους και τους εγκλωβισμένους.

Το 1992, το Wembley φιλοξένησε μια συναυλία ελληνικής μουσικής που προσέλκυσε ιδιαίτερα μεγάλο κοινό, ενώ το 1994 το Brendan Byrne Arena στη Νέα Υόρκη γέμισε με 22.000 θεατές. Η συγκεκριμένη συναυλία αναφέρεται ως η πολυπληθέστερη διοργάνωση ελληνικής μουσικής που είχε πραγματοποιηθεί έως τότε στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μία από τις σημαντικές στιγμές της διεθνούς πορείας του ήταν η συμμετοχή του, το 1988, στη μεγάλη συναυλία της Διεθνούς Αμνηστίας στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας. Στη σκηνή βρέθηκε μαζί με διεθνείς καλλιτέχνες, όπως ο Sting, ο Bruce Springsteen, ο Peter Gabriel, η Tracy Chapman και ο Youssou N’Dour.

Η συμμετοχή αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη πορεία κατά την οποία ο Νταλάρας παρουσίασε την ελληνική μουσική σε διαφορετικά διεθνή ακροατήρια και συμμετείχε σε πολιτιστικά και πολιτικά φεστιβάλ.

Ανάμεσα στις διοργανώσεις στις οποίες συμμετείχε ήταν τα «Ευρωπάλια» στις Βρυξέλλες, το Φεστιβάλ Ειρήνης στη Βιέννη, το Φεστιβάλ Νεολαίας στη Μόσχα, το Poznan Jazz Festival στην Πολωνία, το Crossing Border Festival στο Άμστερνταμ, καθώς και διοργανώσεις στη Μαγιόρκα, το Σεράγεβο, την Κωνσταντινούπολη και το Βελιγράδι.

Οι διακρίσεις

Η καλλιτεχνική και κοινωνική διαδρομή του Νταλάρα συνοδεύτηκε από σειρά τιμητικών διακρίσεων. Μεταξύ άλλων, του απονεμήθηκε η κυπριακή υπηκοότητα από την Κυπριακή Πολιτεία, ενώ αναγορεύτηκε Πρέσβης Καλής Θέλησης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Παράλληλα, τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο «John Kennedy» για την ανθρωπιστική του προσφορά.

Το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού τίμησε επίσης την καλλιτεχνική και κοινωνική προσφορά του σε εκδήλωση στην Ολυμπία, παρουσία προσωπικοτήτων από ολόκληρο τον κόσμο. Στην ίδια εκδήλωση, ο Κώστας Γαβράς αναφέρθηκε στον Γιώργο Νταλάρα με τη φράση: «Η λέξη γενναιοδωρία είναι αυτή που χαρακτηρίζει τον Γιώργο και με τα δύο συνθετικά της. Ο Γιώργος είναι γενναίος και το τραγούδι του είναι δώρο στον πολιτισμό».

Μια ανεξίτηλη καριέρα μέσα από τους αριθμούς

Οι αριθμοί από μόνοι τους δεν μπορούν να αποτυπώσουν το σύνολο της διαδρομής ενός καλλιτέχνη. Στην περίπτωση του Γιώργου Νταλάρα, ωστόσο, δίνουν μια εικόνα για το εύρος της πορείας του.

Περισσότερες από 18.000.000 πωλήσεις δίσκων, κατάμεστα θέατρα και στάδια, περισσότερες από 1.000 συναυλίες από το 1981, δεκάδες διεθνείς περιοδείες, συνεργασίες με σημαντικούς Έλληνες και ξένους μουσικούς και ορχήστρες, αλλά και παρουσία σε μεγάλες διεθνείς σκηνές συνθέτουν μια διαδρομή που εκτείνεται σε περισσότερες από πέντε δεκαετίες.

Από τον Πειραιά και τις πρώτες μουσικές του εμπειρίες μέχρι τις μεγάλες σκηνές της Ελλάδας και του εξωτερικού, ο Γιώργος Νταλάρας συνέδεσε την πορεία του με διαφορετικές περιόδους, είδη και εκφράσεις του ελληνικού τραγουδιού, αναζητώντας διαρκώς νέους τρόπους να το παρουσιάσει και να το φέρει σε επαφή με διαφορετικά ακροατήρια.

Πηγές: georgedalaras.com

Διαβάστε επίσης:

Σαν σήμερα φεύγει από τη ζωή ο θρυλικός τενόρος Λουτσιάνο Παβαρότι

Σαν σήμερα ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ εκφωνεί το «I Have a Dream»

16 Αυγούστου 1977: Σαν σήμερα φεύγει από τη ζωή ο Έλβις Πρίσλεϊ

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr