Για τον Peter Fonda που «έφυγε» χθες στα 79 του χρόνια

Το ιωβηλαίο του Woodstock και του θρυλικού «Easy Rider» σταμπαρίστηκε μια για πάντα από το θάνατο του πιο χαρακτηριστικού εκφραστή της γενιάς τους 

Αντώνης Μποσκοΐτης 17/08/2019 | 16:44

Μάλλον απρόσμενα έφυγε από τη ζωή, χθες στα 79 του, ο Αμερικανός ηθοποιός Peter Fonda. Μπορεί να έπασχε από καρκίνο στους πνεύμονες, σχεδίαζε όμως πολλά πράγματα, συνθήκη που αποδεικνύει πως αντιμετώπιζε σθεναρά το θέμα της υγείας του. Σε ένα μήνα από τώρα, λόγου χάριν, ετοίμαζε μια πανηγυρική επετειακή προβολή για τα 50 χρόνια από την ταινία «Easy Rider», που θα ελάμβανε χώρα στη Νέα Υόρκη με τη συμμετοχή μουσικών, οι οποίοι θα έπαιζαν ολόκληρο το θρυλικό soundtrack επί σκηνής. Η τελευταία του ταινία, επίσης, το «The Last Full Measure», ένα πολεμικό δράμα με το οποίο «επέστρεφε» στα χρόνια του πολέμου στο Βιετνάμ, πρόκειται να βγει στις αίθουσες τον ερχόμενο Οκτώβρη. Και στο περιθώριο των καλλιτεχνικών του δραστηριοτήτων, παρέμεινε ως το τέλος πολιτικοποιημένος, κριτικάροντας με ιδιαίτερα σκληρό τρόπο τον Αμερικανό Πρόεδρο, Donald Trump, για τη μεταναστευτική πολιτική του: Πέρσι, τέτοιο καιρό, είχε γράψει στο twitter πως «θα έπρεπε να ξηλώσουμε τον Trump από το πλευρό της Πρώτης Κυρίας, Melania, και να τον βάλουμε μέσα σε ένα κλουβί με παιδόφιλους», αναφερόμενος στον χωρισμό των μικρών παιδιών από τους γονείς τους στα μεξικανικά σύνορα! Έγραφε με τέτοιο πάθος στο twitter ο Fonda, πάντα εναντίον της οικογένειας Trump, όπως και του επιτελείου τους στον Λευκό Οίκο, ώστε είχε έρθει αντιμέτωπος με τον νόμο και όχι μόνο: Μια άλλη από τις τελευταίες ταινίες του, το «Boundaries» της Shana Feste, κινδύνευσε με μποϊκοτάζ εξ αιτίας των αιχμηρών δημόσιων θέσεων στο twitter του. Για να λέμε και του στραβού το δίκιο, ο μόνος που δεν θα λυπάται ιδιαιτέρως με το θάνατο του Peter Fonda σήμερα, είναι ο Donald Trump, που γλίτωσε οριστικά από τον Νο 1 πολέμιο της πολιτικής του, από τον κόσμο του Hollywood. 

Ο Peter Fonda, γεννημένος στις 23 Φεβρουαρίου του 1940 στη Νέα Υόρκη, υπήρξε ο μοναχογιός του σημαντικού ηθοποιού Henry Fonda και αδερφός της επίσης ηθοποιού, συμβόλου των sixties και ακτιβίστριας, Jane Fonda. Τα παιδικά του χρόνια δεν ήταν εύκολα: Σε ηλικία 10 ετών έχασε τη μητέρα του, η οποία αυτοκτόνησε στην ψυχιατρική κλινική, που νοσηλευόταν, στα 42 της χρόνια. Έπρεπε να περάσει μια πενταετία για τον μικρό Peter μέχρι να μπει στην εφηβεία και να μάθει τις ακριβείς συνθήκες θανάτου της μητέρας του. Το 1952, ακόμη, στα 12 του, παίζοντας με ένα πιστόλι, αυτοπυροβολήθηκε στην κοιλιά και κινδύνευσε να πεθάνει, περνώντας πολλούς μήνες στο νοσοκομείο. Η δυσάρεστη αυτή εμπειρία του οδήγησε στη δημιουργία του τραγουδιού «She said she said» των Beatles μέσα από το άλμπουμ τους, «Revolver» το 1966. Η ιστορία λέει πως ένα χρόνο πριν, όταν ο Peter Fonda μαζί με τους Beatles και τους Byrds, είχαν μαστουριάσει με LSD, εκείνος ανέσυρε για πρώτη φορά μνήμες από τον σοβαρό τραυματισμό στα παιδικά του χρόνια. Είχε τέτοιο άσχημο τριπάρισμα ο George Harrison, που νόμιζε πως θα πεθάνει, κι εκεί ο Fonda ανέλαβε να τον καθησυχάσει, αφηγούμενος τη δική του παλιά ιστορία, που είχε αίσιο τέλος. 

Ξεκίνησε να σπουδάζει υποκριτική στο «Omaha Community Playhouse», εκεί απ' όπου είχε αρχίσει η καριέρα του πατέρα του, του Marlon Brando και άλλων μεγάλων Αμερικανών ηθοποιών. Το 1960, σε ηλικία 20 ετών, πρωτοβγήκε στο θέατρο, στη Νέα Υόρκη, και ταυτόχρονα σχεδόν άρχισε να εμφανίζεται σε πολλές τηλεοπτικές σειρές, κερδίζοντας την κριτική με το ταλέντο του. Ο δρόμος ανοίγει για τα καλά μπροστά του, όταν το 1963 κερδίζει τη Χρυσή Σφαίρα Πρωτοεμφανιζόμενου Ηθοποιού για το ρόλο του στην κινηματογραφική ταινία «The Victors» του Carl Foreman. Μέχρι το πρώτο ήμισυ της δεκαετίας του '60 συμμετέχει σε ταινίες δίπλα σε μεγάλα ονόματα της γενιάς του, όπως ο Warren Beatty, η Jean Seberg και ο Gene Hackman. Είναι ένας καλός μεν, συμβατικός δε, ηθοποιός. Τα πράγματα αλλάζουν κάπως γι' αυτόν με την άνθηση της «αντικουλτούρας» και του κινήματος των χίπις, όσο η δεκαετία του '60 όδευε προς το τέλος της. 

Συγκεκριμένα, από το 1965 και μετά, τα σπάει με το χολιγουντιανό κατεστημένο: Αφήνει μακριά τα μαλλιά του, γίνεται θιασώτης του LSD και απολαμβάνει την παρέα των μελών από rock συγκροτήματα, σαν τους Buffalo Springfield, τους Byrds, αλλά και τους Beatles, όπως είδαμε. Μάλιστα, το πιο γνωστό hit των Buffalo Springfield, το «For what it' s worth», εμπνεύστηκε από τη σύλληψη του Peter Fonda κατά τη διάρκεια των διαβόητων επεισοδίων του Sunset Strip, όταν η αστυνομία αποφάσισε να αποκρούσει δια της βίας περισσότερους από χίλιους χίπις διαδηλωτές - μεταξύ αυτών, οι Jack Nicholson - Peter Fonda. Την ίδια περίοδο ο νεαρός ηθοποιός ηχογραφεί ένα 45άρι δισκάκι με δύο τραγούδια των Gram Parsons - Donovan και παρακολουθεί το πρώτο ένδοξο χίπικο φεστιβάλ τον Ιούνιο του 1967, το Monterey International Pop Festival, στο οποίο άλλωστε συμμετείχαν πολλοί φίλοι του, μουσικοί: Οι Byrds, οι Buffalo Springfield, αλλά και ο Hugh Masekela, που θα γινόταν παραγωγός στα δύο τραγούδια με τη φωνή του. 

Πάντα εκείνη την περίοδο, ο Fonda συνδέεται με φιλία με τον ανεξάρτητο Αμερικανό παραγωγό και σκηνοθέτη Roger Corman: Στην ταινία «The Wild Angels» του 1966, αντικαθιστά τον Ελληνοαμερικανό ηθοποιό και χορευτή George Chakiris, που δεν μπορούσε να οδηγήσει μοτοσικλέτα, χτίζοντας τον δικό του μύθο του «μηχανόβιου αντισυμβατικού τύπου». Την ταινία αυτή, ο Roger Corman την είχε εμπνευστεί από τους Hells Angels κι ενώ επρόκειτο για ένα b-movie, άνοιξε το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας εκείνης της χρονιάς. Χρόνια αργότερα, ο Corman θα δήλωνε σε συνέντευξη του πως το Αμερικανικό State Department είχε προσπαθήσει να «κόψει» την ταινία του, αφού θα έδειχνε στο κοινό της Βενετίας μιαν άσχημη όψη της αμερικανικής κοινωνίας, που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Η συνεργασία Peter Fonda - Roger Corman θα συνεχιζόταν και με το «The Trip» του 1967, μια ταινία - τριπάρισμα, όνομα και πράγμα! Το «The Trip» που σήμερα βρίσκεται πανεύκολα σε όλα τα DVDάδικα, λες και είναι ελεύθερο δικαιωμάτων (μπορεί και να είναι), γυρίστηκε ενόσω όλοι οι συντελεστές του, σύμφωνα πάντα με τον σκηνοθέτη, βρίσκονταν υπό την επήρεια LSD. Ακόμη ένα b-movie, σύμβολο της αμερικανικής αντικουλτούρας των sixties, σε σενάριο του Jack Nicholson, στο οποίο έπαιζαν οι Peter Fonda, Dennis Hopper, Susan Strasberg, με τη μουσική του Mike Bloomfield και των Electric Flag, που συμμετείχαν επίσης  στο Monterey International Pop Festival την ίδια χρονιά. 

Το 1968 ο Peter Fonda μεταβαίνει στη Γαλλία για να παίξει στη σπονδυλωτή ταινία τρόμου, «Histoires Extraordinaires», μία ιταλογαλλική παραγωγή σε συνσκηνοθεσία των Roger Vadim, Louis Malle και Federico Fellini. Την εμπλοκή του με τη συγκεκριμένη ταινία, μάλλον την όφειλε στην αδερφή του, Jane Fonda, που επίσης έπαιζε μέσα, ούσα σύντροφος τότε του Γάλλου σκηνοθέτη Roger Vadim. Το 1969, όμως, είναι η χρονιά του «Easy Rider»! Ο Fonda συνυπογράφει το σενάριο μαζί με τον φίλο του, Dennis Hopper αλλά και την παραγωγή, ενώ υποδύεται τον μηχανόβιο τσοπερά Captain America, σε μία ταινία που χάρισε στον ίδιο, τον Hopper και τον Terry Southern την υποψηφιότητα για το Όσκαρ Καλύτερου Σεναρίου, όπως και στον συμπρωταγωνιστή του, Jack Nicholson, την υποψηφιότητα για το Όσκαρ «Supporting Actor». Το «Easy Rider» έγινε διεθνές κινηματογραφικό smash hit, εξασφάλισε τη συμμετοχή του κολοσσού της Columbia στην παραγωγή, κόστισε 360.000 δολάρια και απέφερε στον καιρό του περισσότερα από 40.000.000 δολάρια και μέχρι σήμερα, μισό αιώνα μετά, θεωρείται η πιο χαρακτηριστική ταινία της αμερικανικής αντικουλτούρας και των κινημάτων αμφισβήτησης των sixties. Όσο για το soundtrack, που επίσης έγραψε τη δική του αυτόνομη ιστορία, ο Peter Fonda απέρριψε την πρόταση του Robbie Robertson από τους Band για τη δημιουργία πρωτότυπης μουσικής και τραγουδιών, προτιμώντας έναν πιο πολυσυλλεκτικό χαρακτήρα: Ο δίσκος κυκλοφόρησε τον Αύγουστο του 1969, σχεδόν ταυτόχρονα με το φεστιβάλ του Woodstock, και περιείχε το θρυλικό «Born to be wild» των Steppenwolf, το «The Weight» των Band, κομμάτια των Electric Prunes, Jimi Hendrix Experience κ.α. Όσο για το «The Ballad of Easy Rider», όταν προτάθηκε στον Bob Dylan να συνθέσει το τραγούδι της ταινίας, εκείνος απάντησε ως εξής: «Πάρτε τους πρώτους στίχους μου από το τραγούδι ''It's alright Ma (I'm only bleeding)'', δώστε τους στον Roger κι αυτός ξέρει τι πρέπει να κάνει»! Πράγματι, τη σύνθεση «The ballad of Easy Rider» συνυπέγραψαν ο Roger McQuinn με τον Bob Dylan και αποδόθηκε από τον frontman των Byrds!

Η επιτυχία του «Easy Rider» οδήγησε στη δημιουργία και άλλων ταινιών από το δίδυμο Peter Fonda - Dennis Hopper, όπως το «The Last Movie» του 1971, στο οποίο ο Fonda έπαιξε μαζί με τον τραγουδοποιό Kris Kristofferson, τον συγγραφέα Samuel Fuller και την τραγουδίστρια του συγκροτήματος The Mamas & The Papas, Michelle Phillips. Η απόπειρα του Fonda να γυρίσει μια ταινία επιστημονικής φαντασίας το 1973, κρατώντας για τον εαυτό του μόνο τη σκηνοθεσία, δεν στέφθηκε απ' την αναμενόμενη επιτυχία. Είχε χτίσει, όμως, μια μεγάλη καριέρα που συνεχίστηκε όλα τα επόμενα χρόνια σε κινηματογράφο και τηλεόραση, άλλοτε ως ηθοποιός και άλλοτε ως σκηνοθέτης, συνεργαζόμενος με τους σκηνοθέτες Robert Wise, Roger Corman, Jonathan Demme, Val Guest και τους ηθοποιούς William Holden, Susan George, Susan Saint James κ.α. Στην κομεντί «Wada Nevada» του 1979, ο 39χρονος Peter Fonda είχε ως υποτιθέμενο αντικείμενο του πόθου του τη 13χρονη Brooke Shields, ενώ ήταν και η μοναδική φορά που θα έπαιζε δίπλα στον πατέρα του, Henry Fonda. Τη δεκαετία του 1980 τον βρίσκουμε να παίζει σε ταινίες τρόμου, σαν το «Dance of the dwarfs» (1983) του Gus Trikonis και το «Spasms» (1983) του William Fruet, δίπλα στον Oliver Reed, αλλά και στη Liv Ullmann το 1989 με την ταινία «Gli indifferenti»

Το 1997 είναι μια άλλη σημαντική χρονιά για τον ίδιο. Υποδύεται έναν μελισσοκόμο που προσπαθεί να σώσει τον γιο και την εγγονή του από τον κόσμο των ναρκωτικών, στην ταινία «Ulee' s Gold» του Victor Nuñez. Είναι η πρώτη φορά στα σαράντα χρόνια που ασκεί την τέχνη της υποκριτικής και που αυτή ακριβώς η τέχνη αναγνωρίζεται απ' όλους, κριτικούς και κοινό, χαρίζοντας του την υποψηφιότητα για το Όσκαρ Καλύτερου Ηθοποιού. Το 1998 γράφει και εκδίδει την αυτοβιογραφία του με τίτλο «Μην το πεις του μπαμπά» και το 2000 αποκτά το δικό του αστέρι στο «Walk of Stars» της Καλιφόρνια

Συνέχισε να είναι παραγωγικός μέχρι το τέλος, συμμετέχοντας την εικοσαετία 1999 - 2019 σε περίπου τριάντα κινηματογραφικές ταινίες και κάνοντας επίσης εμφανίσεις σε πολλές τηλεοπτικές σειρές. Πολυβραβευμένος και αναγνωρισμένος διεθνώς σαν ένα σύμβολο της αντικουλτούρας των κοσμογονικών sixties, ο αιρετικός Peter Fonda μας άφησε χθες, 16 Αυγούστου του 2019, στο σπίτι του στο Λος Άντζελες από αναπνευστική ανεπάρκεια - απόρροια του καρκίνου που ταλαιπωρούσε τους πνεύμονές του. Η αγαπημένη του αδερφή, η 82χρονη Jane Fonda, τον αποχαιρέτισε με το εξής συγκινητικό, μεταξύ άλλων που δήλωσε: «Προς τιμήν του Peter, παρακαλούμε υψώστε το ποτήρι σας σε μια πρόποση στην ελευθερία»!   

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.