Γαλλία: Καταργείται επίσημα νόμος του 17ου αιώνα για την δουλεία

Η Γαλλική Εθνοσυνέλευση ενέκρινε νομοσχέδιο για την επίσημη κατάργηση του «Code Noir», ενός διατάγματος του 17ου αιώνα που ρύθμιζε το καθεστώς της δουλείας στις γαλλικές αποικίες και, σύμφωνα με τους νομοθέτες, παρέμενε τυπικά σε ισχύ χωρίς να έχει ποτέ καταργηθεί ρητά.

Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε με ευρεία συναίνεση (254 υπέρ, 0 κατά), σηματοδοτώντας ένα συμβολικό αλλά και θεσμικό βήμα για την αποτίμηση του αποικιακού παρελθόντος της Γαλλίας. Το διάταγμα είχε εκδοθεί το 1685 επί βασιλείας Λουδοβίκου ΙΔ’.

Η δουλεία είχε καταργηθεί στη Γαλλία ήδη από το 1848, ωστόσο ο συγκεκριμένος νόμος δεν είχε αφαιρεθεί ποτέ επίσημα από το νομικό πλαίσιο, γεγονός που επανέφερε τη συζήτηση για ιστορικές παραλείψεις.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφορές έγιναν και σε δηλώσεις του Προέδρου της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος είχε θέσει το ζήτημα της ιστορικής ευθύνης και των πιθανών αποζημιώσεων για τη δουλεία, χωρίς ωστόσο να προχωρήσει σε συγκεκριμένες εξαγγελίες.

Κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής συζήτησης, βουλευτές και απόγονοι υποδουλωμένων πληθυσμών τόνισαν τον συμβολικό χαρακτήρα της απόφασης, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να αποκαταστήσει τις ιστορικές συνέπειες της δουλείας. Ένας από τους εισηγητές ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «καμία ψήφος μόνη της δεν μπορεί να αποκαταστήσει αιώνες κατεστραμμένων ζωών».

Ορισμένοι ομιλητές αναφέρθηκαν επίσης στο περιεχόμενο του «Code Noir», επισημαίνοντας ότι προέβλεπε τον χαρακτηρισμό των υποδουλωμένων ανθρώπων ως «κινητή ιδιοκτησία» και περιλάμβανε διατάξεις καταναγκαστικής εργασίας και σκληρών ποινών, οι οποίες σήμερα θεωρούνται ασύμβατες με τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Ο ίδιος ο πρόεδρος Μακρόν έχει δηλώσει ότι το διάταγμα «δεν θα έπρεπε ποτέ να επιβιώσει» μετά την κατάργηση της δουλείας, χαρακτηρίζοντας τη μακροχρόνια αδράνεια γύρω από την τυπική ισχύ του ως ιστορική παράλειψη.

Η Γαλλία αντιμετωπίζει το ζήτημα και σε σχέση με το αποικιακό της παρελθόν, καθώς οι υπερπόντιες περιοχές παραμένουν πλήρως ενσωματωμένες στο γαλλικό κράτος, με σημαντικές κοινωνικοοικονομικές ανισότητες σε σχέση με τη μητροπολιτική Γαλλία.

Η πρωτοβουλία για την κατάργηση του νόμου, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της, προέκυψε όταν διαπιστώθηκε ότι ο «Code Noir» δεν είχε ποτέ επισήμως ακυρωθεί, παρά την ιστορική κατάργηση της δουλείας.

«Επί της ουσίας, ο νόμος καθιστούσε ανθρώπους κινητή περιουσία, θεσμοθετώντας την καταναγκαστική εργασία αλλά και τη δυνατότητα να ξυλοκοπούνται, να πωλούνται, να βιάζονται και να δολοφονούνται από τους «ιδιοκτήτες» τους. Κι όμως έναν τέτοιο νόμο, όπως μεταδίδει το AP, η Γαλλία δεν τον κατήργησε ποτέ επίσημα, γεγονός που προκαλεί αλγεινή εντύπωση τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό της χώρας».

Στη συζήτηση στην Εθνοσυνέλευση, βουλευτές από περιοχές με ιστορικό αποικιακής σκλαβιάς αναφέρθηκαν στη σημασία της απόφασης ως συμβολικού βήματος, υπογραμμίζοντας ότι δεν αναιρεί τις κοινωνικές και ιστορικές ανισότητες που εξακολουθούν να υφίστανται.

«Δεν είμαστε απόγονοι σκλάβων», είπε, ξεσπώντας σε δάκρυα. «Είμαστε απόγονοι ανθρώπων γεννημένων ελεύθερων, που στη συνέχεια υποβιβάστηκαν στα χειρότερα — στη σκλαβιά».

Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι η οικονομική και κοινωνική κατάσταση σε ορισμένες υπερπόντιες περιοχές παραμένει δυσμενής, με υψηλότερη ανεργία και αυξημένα ποσοστά φτώχειας σε σύγκριση με τη μητροπολιτική Γαλλία.

Όπως τονίστηκε από εισηγητές του νομοσχεδίου, ακόμη και οι ίδιοι οι υποστηρικτές της πρότασης δεν είχαν αρχικά πλήρη γνώση ότι το συγκεκριμένο διάταγμα εξακολουθούσε να υφίσταται τυπικά στο νομικό σύστημα.

«Ως δισέγγονος ανθρώπων που ήταν σκλάβοι, ποτέ δεν είχα μπορέσει να το διαβάσω ολόκληρο», ανέφερε βουλευτής που προώθησε την πρωτοβουλία, χαρακτηρίζοντας την ψήφιση ως πράξη αποκατάστασης ιστορικής μνήμης και συμβολικής δικαιοσύνης.

Διαβάστε επίσης:

Ελ Σαλβαδόρ: Γιατί δεν σβήνουν ποτέ τα φώτα στην μεγαλύτερη φυλακή του πλανήτη

Temu: Βαρύ πρόστιμο 200 εκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ για πώληση παράνομων προϊόντων

Πέδρο Σάντσεθ: Οι υποθέσεις διαφθοράς που αφορούν τον αδελφό, τη σύζυγο και τον προκάτοχό του

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr