Αντώνης Μποσκοΐτης
30/11/2018, 11:31

Filtig: «Ο Γιώργος Μαρίνος υπήρξε ένας πρωτο-queer ήρωας»!

Μια μέρα πριν τις «Queer αναγνώσεις στο έργο της Λένας Πλάτωνος» στην Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής - συμπαραγωγή του Atopos CVC - ο ιθύνων νους της εκδήλωσης, Φιλ Ιερόπουλος (Filtig) μιλάει αποκλειστικά στο koutipandoras.gr 

Αντώνης Μποσκοΐτης 30/11/2018 | 11:31

- Η μουσική και ο στίχος της Λένας Πλάτωνος προσδίδουν συνδυαστικά ένα queer στοιχείο στην τέχνη της. Οι στίχοι της μιλάνε για ανθρώπους που βιώνουν τη μοναξιά μες το αλισβερίσι των σχέσεων από την πλευρά του περιθωρίου, της αποστασιοποίησης και της αναμονής για κάτι. Υπάρχει μια μελαγχολία στα τραγούδια της που είναι χαρακτηριστικό και των ατόμων της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας. Από την άλλη, είναι τόσο «καθημερινοί» που ξεπερνάνε τον σκόπελο του βαριά υπαρξιακού, του βαρύγδουπου - κάτι που συναντάμε συχνά στο ελληνικό τραγούδι και που εμένα δεν μου αρέσει. Και στη μουσική της, βέβαια, θα επισήμαινα queer αναφορές: Το ότι έκανε πρώτη, ας πούμε, synth pop στα 80s ή ότι έβαλε πολύ αλλόκοτες αρμονίες σε έργα σαν το «Σαμποτάζ», δεν μου φαίνεται καθόλου τραβηγμένο να ονομαστεί «queer music». 

- Σχετικά με το συντονισμό της βραδιάς, μου αρέσει να πειραματίζομαι με πολλά τεχνικά μέσα, κάτι που κάναμε και πριν έξι χρόνια με τη Μαρίζα Κωχ στο έργο «Platonia». Ξέρεις, δεν το εννοώ με την έννοια του multi media, έχουμε δηλαδή ένα βίντεο και μια μουσική, αλλά να φτιάχνεται ένας κόσμος προορισμένος για το «μαζί». Δεν είναι εύκολο αυτό σε θεσμικό επίπεδο, αφού όλοι είναι συνηθισμένοι στη φάση «σήμερα κάνουμε soundcheck» ή «αύριο κάνουμε τα φώτα». Καταλαβαίνω πως αυτά συνηθίζονται σε ένα επίπεδο επαγγελματικό, αλλά εμάς μας ενδιαφέρει το πως θα συνδυαστούν. Είναι κι ένα μέρος της κριτικής μου στα ελληνικά πράγματα, στο να υπάρχει δηλαδή το Μέγαρο Μουσικής που παίζει συγκεκριμένη μουσική ή η Ταινιοθήκη της Ελλάδος που κάνει μόνο προβολές. Πιστεύω πως τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει αυτό και οι τέχνες συναντιούνται. Στα ωδεία, για παράδειγμα, ισχύει μια αντίληψη που λέει πως η μουσική δεν έχει ιδιαίτερη σχέση με τις άλλες τέχνες, πράγμα που ουδόλως ενδιέφερε τη Λένα Πλάτωνος. Ας θυμηθούμε εκείνα τα βίντεο από τις εκπομπές της στην κρατική τηλεόραση, που ήταν προδρομικά για το video art στην Ελλάδα. Η Πλάτωνος απέδειξε έτσι πως είναι ένας άνθρωπος που τον αφορούν πολύ οι «υβριδικές γλώσσες» στην τέχνη κι αυτό είναι το τωρινό δικό μας ζητούμενο: Να δούμε πως θα δημιουργήσουμε υβριδικές γλώσσες, στις οποίες δεν θα υπάρχουν κενά και οι τέχνες θα ενώνονται. 

Μικρογραφία

- Οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν στο event είναι από Θεσσαλονίκη, Λονδίνο, Βερολίνο και άλλες πόλεις. Υπήρχε η πρόκληση του να φέρεις πολλούς ανθρώπους από διαφορετικά μέρη και οι πρόβες ήταν πραγματικά δύσκολες.

- Εξακολουθώ να τη «λέω» στην Ελλάδα για τα ζητήματα του εθνικισμού, δεν είπα ποτέ όμως ότι εκτός Ελλάδας δεν υπάρχουν προβλήματα. Η Αγγλία, λόγου χάριν, στην οποία ενηλικιώθηκα δημιουργικά, έχει τεράστια ταξικά προβλήματα, που εξαιτίας τους οδηγήθηκε στο Brexit. Η κριτική μου γίνεται γενικώς στον εθνικισμό, όχι μόνο της Ελλάδας, παρόλα αυτά αποδεικνύεται πως εδώ υπάρχει πολύ μεγάλο πρόβλημα. Η Χρυσή Αυγή εισχωρεί στα σχολεία και επηρεάζει τα παιδιά, ένας άνθρωπος δολοφονήθηκε στο κέντρο της Αθήνας μέρα μεσημέρι και τα μέσα έπαιξαν το ρόλο της συγκάλυψης...Νιώθω ωστόσο με μια δόση αισιοδοξίας πως έχουν γίνει σημαντικά πράγματα στην πόλη αυτή. Εγώ μένω στην πλατεία Βικτωρίας και μου αρέσει που ψωνίζω όλα μου τα πράγματα από ανθρώπους τελείως διαφορετικών εθνικοτήτων. Ήταν κάτι πρωτόγνωρο για μένα συγκριτικά με το Λονδίνο που ήταν το σύνηθες. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και κάποιες καλλιτεχνικές ομάδες από ένα «hip» κόσμο που βρίσκει κάτι αυτή τη στιγμή στην Αθήνα. Έτσι δημιουργήθηκε η drag σκηνή και το queer κίνημα άνθισε. Ελπίζω να μη γίνεται αυτό επειδή βρισκόμαστε σε ένα μεταιχμιακό καταστροφικό σκηνικό τύπου Βερολίνο του 1920, διότι σε όσα βήματα γίνονται, ολοένα και μεγαλύτερη αντίδραση συναντάμε. Όλα αυτά με ενδιαφέρουν, να είμαι εδώ χωρίς να σημαίνει ότι μετακομίζω μόνιμα στην Ελλάδα.

Θεωρώ ότι εκτός Πλάτωνος υπάρχουν κι άλλοι καλλιτέχνες που έχουν επηρεάσει τις ζωές των ανθρώπων της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, χωρίς να τους έχει γίνει ανάλυση ή προσέγγιση απ' αυτή την άποψη. Θα χαρακτήριζα αριστουργηματικό ένα μεγάλο κομμάτι της δουλειάς του Γιώργου Μαρίνου, που οι Έλληνες μπορεί να το υποβίβαζαν σε απλά «κωμικό», όταν έκανε περίπλοκα κωμικο-σουρεαλιστικά μονόπρακτα Μάτεσι. Σίγουρα ο Γιώργος Μαρίνος υπήρξε ένας πρωτο-queer ήρωας, αν και εδώ ξεκινάει το ερώτημα του τι ακριβώς θα πει «queer». Αν βλέπαμε το queer σαν την έκφραση μιας ΛΟΑΤΚΙ επιθυμίας, θα λέγαμε ότι έχουμε ελάχιστα ξεκάθαρα παραδείγματα μουσικής  με ομοερωτικό περιεχόμενο. Α όμως το δούμε απλά ως «queer», εγώ θα μπορούσα να ασχοληθώ με διάφορα πράγματα, θέλοντας να τα φέρω εντός ενός καινούργιου πλαισίου. Είναι πολλά τα θέματα της ελληνικής μουσικής, στα οποία ακόμη δεν έχει δοθεί μια πιο πολιτισμική και κοινωνιολογική ανάλυση. Γιατί, π.χ., τα νέα παιδιά να μην έχουν υπόψιν τους τη μουσική και τα τραγούδια του Λουκιανού Κηλαηδόνη με την τόσο έντονη πολιτική χροιά τους; Θα μου άρεσε να τα ξανάφερνα στο προσκήνιο με ένα τρόπο και μ' αυτή τη λογική κάναμε το «Platonia», έναν εξαιρετικά πειραματικό δίσκο για τα δεδομένα μιας μεγάλης Ελληνίδας τραγουδίστριας, της Μαρίζας Κωχ. Και η Κωχ φέρει μια «queer» γλώσσα, όταν προσπάθησε να δημιουργήσει τη δική της υβριδική πρωτοποριακή μουσική στα 70s. 

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.