Ευρωεκλογές 2019: Η «μακεδονική ψήφος» και η Συμφωνία των Πρεσπών

Η Συμφωνία των Πρεσπών δεν αποτέλεσε το καθοριστικό πλήγμα που οδήγησε στη βαριά ήττα του ΣΥΡΙΖΑ από τη Νέα Δημοκρατία.

Δημήτρης Ταταρούνης 05/06/2019 | 09:10

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμενόταν η συμπεριφορά του εκλογικού σώματος στις περιφέρειες της Μακεδονίας, λόγω της οξύτατης αντίθεσης των «μακεδονομάχων» απέναντι στη Συμφωνία των Πρεσπών.

Πολλοί πίστευαν στον καταποντισμό του ΣΥΡΙΖΑ εξαιτίας της εθνικιστικής έξαρσης που υποδαύλιζαν ακροδεξιές δυνάμεις (Χρυσή Αυγή, Ελληνική Λύση κ.α.) καθώς και οπορτουνιστικές πολιτικές κοινοβουλευτικών κομμάτων (ΚΙΝΑΛ, Ένωση Κεντρώων), μεταξύ των οποίων και η αμφιλεγόμενη εθνο-μαξιμαλιστική στάση της Νέας Δημοκρατίας.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα σε 14 περιφέρειες που εντάσσονται στην Κεντρική, στη Δυτική και στην Ανατολική Μακεδονία, ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε κατά μέσον όρο 12,5% από το ποσοστό που είχε στις εθνικές εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2015.

Από την πλευρά της η Νέα Δημοκρατία δεν καρπώθηκε μεγάλο μέρος αυτής της απώλειας στις συγκεκριμένες περιφέρειες, καθώς η αύξησή της στις ευρωεκλογές σε σύγκριση με τη δύναμή της στις εθνικές εκλογές τον Σεπτέμβρη του 2015, ήταν 4,05%, δηλαδή περίπου το ένα τρίτο των «μακεδονικών απωλειών»  του ΣΥΡΙΖΑ.

Ο πιθανός λόγος είναι ότι ένα σημαντικό ποσοστό ψηφοφόρων που ήταν απέναντι στη Συμφωνία των Πρεσπών, δεν πείστηκε από τις εθνο-μαξιμαλιστικές θέσεις της Νέας Δημοκρατίας και προτίμησε είτε τα πρωτοεμφανιζόμενα ακροδεξιά εθνικιστικά ψηφοδέλτια Ελληνική Λύση, Ελεύθερη Πατρίδα είτε τα γνωστά Χρυσή Αυγή, ΛΑΟΣ κ.λπ.).

Έτσι, η πρωτοεμφανιζόμενη Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου κατάφερε να συγκεντρώσει στη Μακεδονία 5,51%, η Ελεύθερη Πατρίδα 1,24%, ενώ η Χρυσή Αυγή παρά τις σημαντικές απώλειες 4,80% από τη δύναμή της στις εκλογές τον Σεπτέμβρη 2015 (είχε 10,41%), μπόρεσε να συγκρατήσει ποσοστό 5,61%.  

Από την άλλη πλευρά, σημαντικό ποσοστό των «μακεδονικών απωλειών» του ΣΥΡΙΖΑ διαμοιράστηκε στο ΜΕΡΑ25 του Γιάνη Βαρουφάκη και στην Πλεύση Ελευθερίας της Ζωής Κωνσταντοπούλου που συγκέντρωσαν στις περιφέρειες της Μακεδονίας ένα ποσοστό 5% (2,60% και 1,39% αντίστοιχα).

Ο ΣΥΡΙΖΑ συγκέντρωσε στις 14 περιφέρειες της Μακεδονίας μέσον όρο 20,27% (δηλαδή μείον 3,49% από το πανελλαδικό ποσοστό του), που σημαίνει ότι η Συμφωνία των Πρεσπών δεν αποτέλεσε το καθοριστικό πλήγμα που οδήγησε στη βαριά ήττα του από τη Νέα Δημοκρατία.

Αυτό επιβεβαιώνεται και από το ποσοστό που απέσπασε η «γαλάζια παράταξη» του Κυριάκου Μητσοτάκη στις αντίστοιχες μακεδονικές περιφέρειες που ήταν 30,29%, δηλαδή 2,83% μικρότερο από το πανελλαδικό ποσοστό της

Σε τελική ανάλυση η Νέα Δημοκρατία πήρε στη Μακεδονία από τον ΣΥΡΙΖΑ μια διαφορά 10,02% , δηλαδή 0,66% παραπάνω από τη διαφορά που εξασφάλισε πανελλαδικά σε βάρος του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα που ήταν 9,36%.

Είναι συνεπώς ξεκάθαρο ότι οι βασικές αιτίες της βαριάς ήττας του ΣΥΡΙΖΑ στις ευρωεκλογές δεν πρέπει να αναζητηθούν σε καθοριστικές παρενέργειες της Συμφωνίας των Πρεσπών, αφού σε περιοχές που δεν επηρεάζονταν άμεσα από το μακεδονικό ζήτημα η ΝΔ πήρε μεγαλύτερη διαφορά (π.χ. Πελοπόννησος  15,62%, Θεσσαλία 10,98%, Κυκλάδες 14,14% κ.λπ.).

Η υπερφορολόγηση, κυρίως των μικρομεσαίων στρωμάτων και οι χιλιάδες κατασχέσεις λογαριασμών, σε συνδυασμό με την  αδυναμία της κυβέρνησης να αποκρούσει την επικοινωνιακή εκμετάλλευση πτυχών της δημόσιας ασφάλειας από την αξιωματική αντιπολίτευση (Εξάρχεια, Ρουβίκωνας κ.λπ.), ίσως αποτέλεσε το μεγαλύτερο πρόβλημα για την αποδοκιμασία των ψηφοφόρων.  

Επίσης, δεν πρέπει να υποτιμηθεί καθόλου η αδύναμη παρουσία του ΣΥΡΙΖΑ στις αυτοδιοικητικές εκλογές, οι οποίες λόγω της ταυτόχρονης διεξαγωγής με τις ευρωεκλογές επηρέασαν αρνητικά την εικόνα του κυβερνώντος κόμματος και έδωσαν αέρα νίκης στα «γαλάζια ψηφοδέλτια».

Δεν είναι τυχαίο π.χ. ότι στην Κρήτη που η περιφέρεια κερδήθηκε από μη «γαλάζιο» υποψήφιο (Αρναουτάκης) ο ΣΥΡΙΖΑ πρώτευσε στο Ηράκλειο και στα Χανιά, ενώ και στην Αχαϊα όπου επίσης επικράτησε κατά κράτος μη δεξιό ψηφοδέλτιο (Πελετίδης), το κυβερνών κόμμα διατήρησε την πρωτιά από τη ΝΔ με διαφορά περίπου πέντε μονάδων.

Τέλος, λειτούργησε ως μπούμερανγκ η κυβερνητική παρέμβαση όσον αφορά τις προεκλογικές παροχές καθώς έγινε σε λάθος χρόνο (π.χ. η λεγόμενη «13η σύνταξη» έπρεπε να δοθεί ως δώρο πριν από το Πάσχα και όχι λίγες ημέρες πριν τις εκλογές ώστε να θεωρηθεί προσβλητική εξαγορά ψήφων).

Η ταυτόχρονη διεξαγωγή πολλαπλών εκλογών ήταν πάνω από τις δυνάμεις  και την οργάνωση του κυβερνώντος κόμματος, ενώ οδήγησε σε αστοχίες και λάθη της τελευταίας στιγμής με συνέπεια τη απρόσμενη βαριά ήττα.              

                 ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΑΥΞΟΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΟΝΟΜΑΧΩΝ

                        Β. ΣΕΠΤ. 2015 Ε. ΜΑΪΟΣ 2019        ΣΥΝ/ΠΛΗΝ

Κ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Α’ Θεσ/νίκης    

ΣΥΡΙΖΑ                            32,81% 18,87%           - 12,22%

ΝΔ                                    32,41% 36,21%      + 3,80%

Β’ Θεσ/νίκης        

ΣΥΡΙΖΑ                             32,88% 17,90%            - 14,98%

ΝΔ                                     29,50% 35,18%        + 5,68%

Ημαθίας                            

ΣΥΡΙΖΑ                             34,28% 20,23%             - 14,05%

ΝΔ                                     27,50% 32,59%         + 5,09%

Κιλκίς

ΣΥΡΙΖΑ                 30,89%        18,67% -12,22%  

ΝΔ                                     32,41% 36,21%          +3,80%

Πέλλας

ΣΥΡΙΖΑ                              33,26% 19,98%             -13,28%

ΝΔ                                      31,55% 35,21%         + 3,66%

Πιερίας

ΣΥΡΙΖΑ                              32,43% 17,83%             - 14,6%

ΝΔ                                      32,69% 37,97%         + 5,28%

Σερρών

ΣΥΡΙΖΑ                               29,08% 17,93%            -11,15%

ΝΔ                                       35,21% 38,22%        + 3,01%

Χαλκιδικής

ΣΥΡΙΖΑ                                32.90% 18,95%           - 13,95%

ΝΔ                                       33,30% 35,93%        + 2,63%

Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ                                       

Γρεβενών

ΣΥΡΙΖΑ                                34,51% 23,82%            - 10,69%

ΝΔ                                        32,15% 34,79%        + 2,64%

Καστοριάς

ΣΥΡΙΖΑ                                 28,96% 21,28%              - 7,68%

ΝΔ                                         36,94% 41,30%          + 4,36%

Κοζάνης

ΣΥΡΙΖΑ                                  33,86% 23,24%             -10,62%

ΝΔ                                          27,89% 32,22%         + 4,33%

Φλώρινας

ΣΥΡΙΖΑ                                  37,84% 27,02%              - 10,82%

ΝΔ                                          30,28% 33,84%          + 3,56%

ΑΝ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Δράμας

ΣΥΡΙΖΑ                                   29,72% 17,38%             - 12,34%

ΝΔ                                           31,87% 35,21%        + 3,34%

Καβάλας

ΣΥΡΙΖΑ                                    32,40% 17,89%           - 14,51%

ΝΔ                                            31,05% 35,05%      + 4,0%