Ευρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων: Ιστορικό και γιατί τιμάται

Στην εποχή της ραγδαίας εξέλιξης στον τομέα της τεχνολογίας, τα προσωπικά δεδομένα είναι δίχως συζήτηση πιο ευάλωτα από ποτέ. Μέσω της «ψηφιακής επανάστασης», οι πληροφορίες διακινούνται άμεσα και ελεύθερα, με σημαντικό μέρος της ζωής μας να βρίσκεται στο διαδίκτυο.

Με αφορμή την κρισιμότητα αυτού του θέματος, η ΕΕ θέσπισε την Ευρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, με σκοπό την ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση σε θέματα προσωπικών δεδομένων.

Ιστορικό της Ευρωπαϊκής Ημέρας Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το 2006, η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης αποφάσισε να ορίσει την 28η Ιανουαρίου ως Ημέρα Προστασίας Δεδομένων. Πλέον, η Ημέρα αυτή τιμάται παγκοσμίως, λαμβάνοντας την ονομασία «Διεθνής Ημέρα Προστασίας Δεδομένων» ή «Παγκόσμια Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων».

Η συγκεκριμένη ημέρα σηματοδοτεί την επέτειο της έναρξης υπογραφής της Σύμβασης για την Προστασία των Ατόμων έναντι της Αυτόματης Επεξεργασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ETS αριθ. 108), με σκοπό την ευαισθητοποίηση για τα προσωπικά δεδομένα και προστασίας της ιδιωτικής ζωής των πολιτών, τονίζοντας παράλληλα τον ρόλο της Σύμβασης 108 για τις διασυνοριακές ροές δεδομένων στον κόσμο.

Περιεχόμενο και Συμβολισμοί της Ημέρας

Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων τιμά την υπογραφή της Σύμβασης 108, της πρώτης νομικά δεσμευτικής συνθήκης που προστατεύει την ιδιωτικότητα στην ψηφιακή εποχή.

Παράλληλα, όμως, έχει ως σκοπό την ενημέρωση, εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των πολιτών, των φορέων και των κρατών για τη σημασία της προστασίας των προσωπικών δεδομένων, τον ρόλο των τεχνολογικών εξελίξεων σε σχέση με τα προσωπικά δεδομένα (π.χ. Τεχνητή Νοημοσύνη) και τους κινδύνους της παραβίασης των προσωπικών δεδομένων.

Με ποιους Τρόπους Τιμάται η Ευρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων

Κάθε χρόνο, με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, οι Ευρωπαϊκές Αρχές Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων διοργανώνουν διάφορες δραστηριότητες και εκδηλώσεις με σκοπό να ευαισθητοποιηθεί το κοινό σχετικά με τη σημασία της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας των πληροφοριών μας στον ψηφιακό κόσμο.

Για το 2026, ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προς τιμήν της υπογραφής της Σύμβασης 108, της πρώτης νομικά δεσμευτικής συνθήκης που προστατεύει την ιδιωτικότητα στην ψηφιακή εποχή, διοργανώνουν ημερίδα με τίτλο «Επαναφορά ή Βελτίωση».

Στην ειδική εκδήλωση θα εξεταστεί το παράδειγμα της υφιστάμενης νομοθεσίας, με σκοπό τη διερεύνηση νέων νομοθετικών πλάνων, θέτοντας ένα καίριο ερώτημα: πως η ΕΕ μπορεί να εκσυγχρονιστεί και να διασφαλίσει ένα ανθρωποκεντρικό ψηφιακό μέλλον χωρίς να κάνει συμβιβασμούς σε βασικές αρχές.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις 28 Ιανουαρίου, με τη συμμετοχή να είναι δια ζώσης αλλά και εξ αποστάσεως.

Στην Ελλάδα, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων διοργανώνει σήμερα ενημερωτική ημερίδα, η οποία θα περιλαμβάνει δύο θεματικές:

1. Η πρώτη θεματική ενότητα έχει τίτλο «Εξελίξεις και επίκαιρα ζητήματα στην προστασία δεδομένων», στο πλαίσιο της οποίας ειδικοί επιστήμονες της Αρχής και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα αναπτύξουν επίκαιρα ζητήματα.
2. Στη δεύτερη θεματική ενότητα με τίτλο «O καθοριστικός ρόλος των DPOs: Στρατηγικές και προκλήσεις» Υπεύθυνοι Προστασίας Δεδομένων του Δημόσιου Τομέα θα αναδείξουν θέματα που αφορούν την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους και τις προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζουν.

Η παρακολούθηση της εκδήλωσης μπορεί να γίνει δια ζώσης και εξ αποστάσεως.

Τρόποι Συμμετοχής

Μπορείτε να συμμετέχετε στις εκδηλώσεις της Ευρωπαϊκής Ημέρας Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων είτε δια ζώσης, είτε εξ αποστάσεως, ώστε να ενημερωθείτε για τα θέματα της Ημέρας.

Για να τιμήσετε την Ημέρα, είναι σημαντικό να ενημερώνεστε για τα ζητήματα προστασίας των προσωπικών δεδομένων και πώς να προστατεύετε τα προσωπικά σας δεδομένα, ιδίως τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα.

«Smart Policing»: Πως συνέβη το φιάσκο της ΕΛ.ΑΣ. με τα προσωπικά δεδομένα

Με μία λεπτομερή και αναλυτική απόφαση, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα έθεσε σαφή όρια στη χρήση συστημάτων βιομετρικής ταυτοποίησης από την ΕΛ.ΑΣ., κρίνοντας ότι η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων στο πλαίσιο του προγράμματος «Smart Policing» δεν βασίζεται σε επαρκές και ειδικό νομοθετικό έρεισμα και, ως εκ τούτου, παραβιάζει το ισχύον εθνικό και ενωσιακό πλαίσιο προστασίας δεδομένων.

Η υπόθεση ξεκινάει από το 2020, κατόπιν καταγγελίας που υποβλήθηκε και αφορούσε τη λειτουργία και την ανάπτυξη πληροφοριακού συστήματος φορητών συσκευών, το οποίο προοριζόταν να χρησιμοποιείται από αστυνομικούς κατά τη διάρκεια ελέγχων στο πεδίο.

Το σύστημα έδινε τη δυνατότητα λήψης και επεξεργασίας βιομετρικών δεδομένων, όπως δακτυλικά αποτυπώματα και εικόνες προσώπων, με σκοπό την ταυτοποίηση πολιτών και τη διασταύρωση των στοιχείων τους με υφιστάμενες βάσεις δεδομένων της Ελληνικής Αστυνομίας, καθώς και με διαλειτουργικές εθνικές και ευρωπαϊκές βάσεις.

Κατά την εξέταση, η Αρχή ανέλυσε διεξοδικά τα τεχνικά χαρακτηριστικά του συστήματος, τον τρόπο λειτουργίας του, τα είδη των δεδομένων που υφίστανται επεξεργασία, τις διαδικασίες λήψης, διαβίβασης και διαγραφής των δεδομένων, καθώς και το οργανωτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσεται η χρήση του.

Εξετάστηκαν επίσης οι συμβατικές δεσμεύσεις που ανέλαβε η Ελληνική Αστυνομία στο πλαίσιο της προμήθειας του συστήματος, καθώς και τα έγγραφα πολιτικής προστασίας δεδομένων που προσκομίστηκαν μεταγενέστερα.

Η απόφαση της Αρχής βασίστηκε στο σκεπτικό ότι τα δεδομένα που υποβάλλονται σε επεξεργασία μέσω του συστήματος εμπίπτουν στις ειδικές κατηγορίες προσωπικών δεδομένων, καθώς αφορούν βιομετρικά στοιχεία ικανά να οδηγήσουν σε μοναδική ταυτοποίηση φυσικών προσώπων. Ως εκ τούτου, η επεξεργασία τους υπόκειται σε αυστηρότερες προϋποθέσεις νομιμότητας, ιδίως όταν πραγματοποιείται από διωκτικές αρχές στο πλαίσιο άσκησης δημόσιας εξουσίας.

Η Αρχή δέχθηκε ότι η πρόληψη, διερεύνηση και καταστολή εγκληματικών πράξεων συνιστά θεμιτό σκοπό επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Ωστόσο, δεν μπορούσε να παραβλέψει το γεγονός ότι η ύπαρξη θεμιτού σκοπού δεν επαρκεί για θεμελίωση της νομιμότητας της επεξεργασίας. Γι’ αυτό και αναφέρθηκε ότι απαιτείται ειδική και προβλέψιμη νομοθετική ρύθμιση, η οποία θα καθορίζει επ’ακριβώς το πεδίο εφαρμογής, τα όρια και τις εγγυήσεις της επεξεργασίας.

Στη σύνοψη της απόφασης, η Αρχή προέβη σε συνολική στάθμιση των δεδομένων της υπόθεσης καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι η χρήση του συστήματος, όπως αυτή σχεδιάστηκε και εφαρμόστηκε, δεν πληροί τις προϋποθέσεις της νομιμότητας, της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας.

Πηγές: data-protection-day.eu, coe.int, dpa.gr, daily.nb.org

Διαβάστε επίσης:

Διεθνής Ημέρα Ανθρώπινης Αλληλεγγύης: Ιστορία, σημασία και μηνύματα

Διεθνής Ημέρα κατά της Διαφθοράς: Οι νέοι στον σχηματισμό της ακεραιότητας του αύριο

Διεθνής Ημέρα Εθελοντισμού: Η σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν οι εθελοντές πυροσβέστες

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr