Επίθεση του Ισραηλινού στρατού στο πλοίο Handala: Τι σηματοδοτεί η νέα δυστοπική εξέλιξη

Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας της Γάζας, μέχρι τις 28 Ιουλίου 2025, έχουν σκοτωθεί τουλάχιστον 59.600 Παλαιστίνιοι, ενώ χιλιάδες ακόμη αγνοούνται ή έχουν τραυματιστεί. Ανθρωπιστικοί φορείς επανειλημμένα προειδοποιούν πως οι στοχευμένοι περιορισμοί στην παροχή ουσιαστικής βοήθειας και η συστηματική καταστροφή βασικών υποδομών έχουν δημιουργήσει ένα πλαίσιο όπου η πείνα, ο μαζικός εκτοπισμός και η κατάρρευση του συστήματος υγείας αποτελούν πλέον, μια σκληρή και αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα για τον άμαχο πληθυσμό.

Ο αποκλεισμός της Γάζας, που επιβλήθηκε το 2007, κλιμακώθηκε δραματικά μετά τον Οκτώβριο του 2023 καθώς το Ισραήλ και η Αίγυπτος, που ελέγχουν τα σημεία εισόδου προς τη Γάζα, ανέστειλαν σχεδόν πλήρως την πρόσβαση για αρκετούς μήνες, κλείνοντας διελεύσεις όπως η Ράφα και το Κερέμ Σαλόμ για παρατεταμένα χρονικά διαστήματα.

Παρότι έχει εν μέρει αποκατασταθεί η περιορισμένη ροή βοήθειας, πλήθος οργανισμών του ΟΗΕ έχουν επισημάνει ότι ο υφιστάμενος όγκος εισερχόμενης βοήθειας υπολείπεται σημαντικά των πραγματικών αναγκών. Σύμφωνα με τον OCHA, απαιτούνται τουλάχιστον 600 φορτηγά ημερησίως για την κάλυψη των ελάχιστων αναγκών, ωστόσο ο αριθμός των φορτίων που επιτρέπεται είναι αισθητά μικρότερος.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι δράσεις οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, όπως  η Freedom Flotilla Coalition αντιμετωπίζονται ως συνειδητές παρεμβάσεις ενάντια στην κανονικοποίηση του αποκλεισμού της ανθρωπιστικής πρόσβασης. Το βράδυ της 25 Ιουλίου 2025, το πλοίο τους, Handala, καταλήφθηκε από το ισραηλινό πολεμικό ναυτικό σε διεθνή ύδατα, ενώ μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια προς τη Γάζα, γεγονός που εγείρει σοβαρά νομικά και πολιτικά ερωτήματα ως προς τη νομιμότητα του αποκλεισμού και τη στάση της κοινωνίας των πολιτών έναντι αυτού.

Το Handala μετέφερε βρεφικό γάλα, φάρμακα και βασικά είδη πρώτης ανάγκης και επανδρωνόταν από 21 άοπλους πολίτες, συμπεριλαμβανομένων βουλευτών, δημοσιογράφων και ιατρικού προσωπικού από 12 χώρες.

Σύμφωνα με την Freedom Flotilla, η επικοινωνία με το πλοίο διακόπηκε ενώ οι επιβαίνοντες συνελήφθησαν και μεταφέρθηκαν στο Ισραήλ, με ορισμένους εξ αυτών να φέρουν τραύματα. Το πλοίο καταλήφθηκε 40 ναυτικά μίλια ανοικτά των ακτών της Γάζας, εντός διεθνών υδάτων, γεγονός που προκάλεσε καταγγελίες με βάση το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.

Παράλληλα, παρόμοιες επιθέσεις έχουν λάβει χώρα στο πρόσφατο παρελθόν καθώς τον Μάιο του 2025, το πλοίο τους Conscience δέχθηκε επίθεση από ισραηλινά μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε ευρωπαϊκά χωρικά ύδατα, με αποτέλεσμα τέσσερις τραυματισμούς, ενώ τον Ιούνιο, το πλοίο Madleen αναχαιτίστηκε και δώδεκα επιβάτες συνελήφθησαν, μεταξύ αυτών και ένα μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Βάσει του άρθρου 23 της Τέταρτης Συνθήκης της Γενεύης, η δύναμη κατοχής έχει την υποχρέωση να επιτρέπει τη διακίνηση αγαθών πρώτης ανάγκης για τον άμαχο πληθυσμό, ιδίως σε συνθήκες λιμού. Παράλληλα, το διεθνές δίκαιο της θάλασσας προστατεύει τα πλοία που πλέουν σε διεθνή ύδατα, ενώ το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης  έχει επιβεβαιώσει την υποχρέωση του Ισραήλ να διασφαλίσει την παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας, εκδίδοντας σχετικό μέτρο τον Ιανουάριο του 2024.

Ωστόσο, τα μέτρα αυτά αγνοούνται συστηματικά καθώς η κράτηση και κακομεταχείριση των επιβατών τους συνιστούν επιπροσθέτως παραβίαση των κανόνων περί αυθαίρετης κράτησης και αδικαιολόγητης χρήσης βίας.

Παρά τους ισχυρισμούς του Ισραήλ ότι τα πλοία αυτά ενέχουν κινδύνους για την ασφάλεια, δεν έχει παρουσιαστεί ποτέ, κανένα τεκμηριωμένο στοιχείο που να αποδεικνύει ότι το Handala ή παλαιότερες αποστολές συνιστούσαν τέτοια απειλή. Αντιθέτως, βίντεο, μαρτυρίες και δημοσιογραφικές αναφορές παρουσιάζουν καθαρά ειρηνικές, άοπλες αποστολές με μοναδικό στόχο να καλυφθεί το κενό που έχει προκληθεί από την αδυναμία ή απροθυμία των διεθνών θεσμών να επιβάλουν δεσμευτικές νομικές υποχρεώσεις.

Ως αποτέλεσμα αυτής της αδράνειας, μέχρι σήμερα έχουν πεθάνει από λιμό τουλάχιστον 133 άτομα, εκ των οποίων 87 παιδιά, ενώ ανθρωπιστικές οργανώσεις αδυνατούν να προσεγγίσουν τις αποκλεισμένες περιοχές. Επιπλέον, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα και η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού έχουν τεκμηριώσει τη συστηματική χρήση της πείνας ως πολεμικό όπλο, επισημαίνοντας πως ασθενείς αναγκάζονται να προκαλέσουν τραυματισμούς προκειμένου να λάβουν τροφή, την ώρα που το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης είτε έχει καταρρεύσει πλήρως είτε δεν υφίσταται καν.

 * Η Τατιάνα Σβώρου είναι Σύμβουλος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ανθρωπιστικής Συνηγορίας. Από το 2019 έως σήμερα έχει συμμετάσχει σε αποστολές με διαφορετικούς οργανισμούς (Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, Save the Children) στο Λίβανο, το Ιράκ, την Ιορδανία, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και έχει υλοποιήσει στρατηγικές υπεράσπισης για την Τυνησία/Λιβύη και τη βορειανατολική Συρία.

Διαβάστε επίσης:

Παλαιό Φάληρο: Ανατροπή με το θάνατο του 3χρονου κοριτσιού – Τα στοιχεία που «δείχνουν» έγκλημα

Καρυστιανού: Οργή για την ανάρτηση του Άδωνι – «Είστε αδίστακτος, πόσο χαζούς μας θεωρείτε;»

Εσπευσμένα στο Τορίνο ο 15χρονος που υπέστη θερμοπληξία στο Μέτσοβο: Χρειάζεται μεταμόσχευση

Αλλάζει ο καιρός: Ψυχρό κύμα από την Ευρώπη φέρνει μπόρες και πτώση της θερμοκρασίας

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr