Ενοικιαστές ακινήτων αντί για μίσθωμα πληρώνουν τους φόρους και τα τέλη

Οι ιδιοκτήτες δεν βρίσκουν ενοικιαστή, οι ενοικιαστές δεν βρίσκουν χαμηλό ενοίκιο, αλλά η ζωή βρίσκει λύσεις κι έτσι στην Αθήνα όλο και πληθαίνουν τα διαμερίσματα που ενοικιάζονται για μηδέν ευρώ με αντάλλαγμα οι μισθωτές να πληρώνουν τους φόρους και τα τέλη.
Όπως αναφέρει το ρεπορταζ της Μαριλης Μαργωμενου στη Καθημερινή,είναι το παράλογο σύμπαν της κρίσης: οι ιδιοκτήτες δεν βρίσκουν ενοικιαστή, οι ενοικιαστές δεν βρίσκουν χαμηλό ενοίκιο, αλλά η ζωή βρίσκει λύσεις κι έτσι στην Αθήνα όλο και πληθαίνουν τα διαμερίσματα που ενοικιάζονται για μηδέν ευρώ. Καθώς η νομική υπόσταση της μίσθωσης παραμένει θολή, αφού το κράτος παραμονεύει να εισπράξει τον φόρο του επί του ανύπαρκτου ενοικίου, η συμφωνία συνήθως γίνεται «στο μιλητό», όπως μου λέει και ο Τάκης Τ., ο οποίος από τον Αύγουστο μένει σ’ ένα δωρεάν δυάρι στην Ιπποκράτους. Ο ιδιοκτήτης του, μου εξηγεί ο Τάκης, είχε το σπίτι δύο χρόνια ξενοίκιαστο. «Και κάπου εκεί, μπήκα εγώ στο κάδρο. Τώρα μου έρχεται περίπου 100 ευρώ τον μήνα», λέει ο νεαρός. «Κάθε δύο μήνες έχω το ΕΕΤΗΔΕ που πάνω-κάτω είναι 90 ευρώ. Αυτόν τον μήνα, θα έχουμε και πετρέλαιο – οπότε θα πληρώσω παραπάνω. Αλλά στα 300 ευρώ που έδινα για νοίκι προηγουμένως, σίγουρα δεν θα φτάσω ποτέ». Ο Τάκης είναι φοιτητής στο τρίτο έτος στο Πολυτεχνείο και η οικογένειά του ζει στην Καρδίτσα. «Η σύνταξη του πατέρα μου κόπηκε», λέει, «κι εφέτος που στη σχολή μου άργησαν τα μαθήματα να ξεκινήσουν, θα είχα πάθει πανωλεθρία αν πλήρωνα και ενοίκιο». Τον ρωτάω πώς βρήκε το δωρεάν σπίτι. «Είναι του αδελφού του προηγούμενου σπιτονοικοκύρη μου», εξηγεί το παιδί. «Δεν ενοικιαζόταν, δεν πουλιόταν και ο άνθρωπος είχε φτάσει σε απελπισία. Οταν είπα στον αδελφό του ότι φεύγω από το δικό του διαμέρισμα, ήξερε πως είμαι αξιόπιστος ενοικιαστής και μου πρότεινε να μου το δώσει έτσι, χωρίς λεφτά».

Οσο βαθαίνει η κρίση, στην Αθήνα οι περιπτώσεις σαν αυτήν του Τάκη γίνονται όλο και περισσότερες. Οι πρώτες αγγελίες για «μηδέν ευρώ» εμφανίστηκαν δειλά το καλοκαίρι σε sites στο Ιντερνετ. Ηταν τότε που στις πλάτες των ιδιοκτητών έπεσε ο ΦΑΠ του 2011, του 2012 και του 2013 μαζί με το χαράτσι της ΔΕΗ. «Σκέφτηκαν οι άνθρωποι να βγάζουν τουλάχιστον τα έξοδά τους», λέει ο νεαρός κτηματομεσίτης που έχω απέναντί μου. Τον ρωτάω ποια ήταν η πρώτη τέτοια περίπτωση που θυμάται. «Ενα σπίτι με κήπο στον Αγιο Στέφανο», μου λέει. «Το έχει ένας κύριος που ζει στο εξωτερικό και το έδωσε σε δικούς μου ανθρώπους, με υποχρέωση να συντηρούν το σπίτι, να φροντίζουν τον κήπο και να πληρώνουν όλα τα έξοδα». Τον ρωτάω τι έγραψαν στο συμβόλαιο, αλλά ο μεσίτης σηκώνει τους ώμους. «Αυτές οι συμφωνίες γίνονται χωρίς χαρτιά συνήθως», μου εξηγεί. «Δίνουν τα χέρια και αυτό είναι όλο». Και όσο για τα μεσιτικά γραφεία… «Τι μεσιτική αμοιβή να ζητήσεις όταν ο άλλος δεν πληρώνει ενοίκιο;», όπως λέει και ο μεσίτης απέναντί μου. Τον ρωτάω τι κέρδος έχει το μεσιτικό γραφείο από κάθε τέτοια υπόθεση. «Κοιτάξτε…», αναφέρει, «η εποχή είναι περίεργη. Ερχονται πελάτες χρόνων και μαζί με τα άλλα τους ακίνητα μας λένε «έχω κι εκείνο που δεν νοικιάζεται με τίποτα…». Οπότε, σαν εξυπηρέτηση, το σπρώχνουμε εμείς σε δικούς μας ανθρώπους.

Το τι θα πληρώνει κάθε μήνα ο ενοικιαστής που κέρδισε το… τζακ ποτ κατοικίας εξαρτάται μόνο από τη συμφωνία. «Συνήθως πληρώνει χαράτσι, χαρτόσημα, δημοτικά τέλη, λογαριασμούς και κοινόχρηστα», λέει ο μεσίτης. «Σε σπάνιες περιπτώσεις, πληρώνει και τον φόρο ακίνητης περιουσίας ή γίνεται συμφωνία για τον ενιαίο φόρο που θα ξεκινήσει το 2014. Οπως και να είναι, το τελικό ποσό θα του έρθει κάτω από το μισό ενοίκιο που θα πλήρωνε κανονικά».