Ένα πρωτοφανές πολιτικό ρήγμα έχει ξεσπάσει στους κόλπους της αμερικανικής πρωτεύουσας, με επίκεντρο τη ριζική στροφή της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο. Μετά από εβδομάδες ακραίων παλινδρομήσεων, οι πληροφορίες για ένα επικείμενο «μνημόνιο συνεννόησης» με το Ιράν έχουν πυροδοτήσει σφοδρές αντιδράσεις στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Τα παραδοσιακά «γεράκια» της Ουάσινγκτον εξαπολύουν ευθείες βολές κατά του Αμερικανού πρόεδρο, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση δείχνει απελπισμένη για μια συμφωνία, παραβιάζοντας κάθε κανόνα σκληρής διαπραγμάτευσης και χαρίζοντας μια καθαρή γεωστρατηγική νίκη στην Τεχεράνη.
Η εξέγερση των «γερακιών» και η κριτική από το παρελθόν
Η διαφαινόμενη υπαναχώρηση της Ουάσινγκτον έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων, με εξέχοντα στελέχη του Κογκρέσου να εκφράζουν δημόσια την αποδοκιμασία τους. Ο γερουσιαστής Τεντ Κρουζ χαρακτήρισε ανοιχτά την επικείμενη συμφωνία ως ένα ολέθριο σφάλμα για τα αμερικανικά συμφέροντα, ενώ ο Λίντσεϊ Γκράχαμ έθεσε το καίριο ερώτημα για ποιο λόγο ξεκίνησε εξαρχής αυτή η πολεμική επιχείρηση, αφού η κατάληξη θα είναι ένας συμβιβασμός. Ακόμη πιο δηκτικός εμφανίστηκε ο Μάικ Πομπέο, ο οποίος προειδοποίησε ότι η κίνηση αυτή θα έχει ως αποτέλεσμα την έμμεση χρηματοδότηση των Φρουρών της Επανάστασης, επιτρέποντάς τους να συνεχίσουν τις τρομοκρατικές τους δραστηριότητες ανά τον κόσμο.
Η ειρωνεία της κατάστασης δεν διέφυγε από τους αναλυτές, οι οποίοι επισημαίνουν ότι ο Αμερικανός ηγέτης φαίνεται να παραβιάζει τις δικές του θεμελιώδεις αρχές. Όπως ο ίδιος είχε διατυπώσει στο παρελθόν στο βιβλίο του για την τέχνη των συμφωνιών, το χειρότερο λάθος σε μια διαπραγμάτευση είναι να δείξεις στον αντίπαλο ότι επείγεσαι, καθώς τότε εκείνος θα μυριστεί αδυναμία και θα σε εξουδετερώσει. Στην περίπτωση του Ιράν, ωστόσο, η Ουάσινγκτον έπραξε ακριβώς το αντίθετο, δείχνοντας μια βιασύνη που η Τεχεράνη εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο.
Από τις πολεμικές ιαχές στη φόρμουλα της υποχώρησης
Αυτός ο εσωτερικός «εμφύλιος» έρχεται ως επιστέγασμα δύο εβδομάδων απόλυτου στρατηγικού χάους, κατά τις οποίες η αμερικανική ηγεσία λειτούργησε σαν ένα τρελό εκκρεμές. Η διαταγή για νέους βομβαρδισμούς ακυρώθηκε την ίδια ημέρα με την υπόσχεση συνομιλιών, ενώ η προσωπική ατζέντα του προέδρου ανατράπηκε με την ακύρωση της παρουσίας του στον γάμο του γιου του στις Μπαχάμες λόγω των εξελίξεων. Παρά τις πρόσκαιρες ελπίδες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για διέξοδο, οι επιδρομές στα Στενά του Ορμούζ επαναλήφθηκαν, για να καταλήξουμε στην αιφνιδιαστική πρόταση για άρση του ναυτικού αποκλεισμού με αντάλλαγμα το ιρανικό απόθεμα ουρανίου.
Καθώς οι επιτελείς συσκέπτονται στην Αίθουσα Διαχείρισης Κρίσεων, η Τεχεράνη απορρίπτει τους όρους, αξιώνοντας την απελευθέρωση δεσμευμένων πόρων ύψους 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το αδιέξοδο επιτάθηκε από την εμπλοκή του Ομάν, το οποίο συζητούσε με το Ιράν τον κοινό έλεγχο της ναυσιπλοΐας. Η απειλή του Λευκού Οίκου να πλήξει στρατιωτικά μια παραδοσιακά μεσολαβητική σύμμαχο χώρα, ανέδειξε την απώλεια ψυχραιμίας της Ουάσινγκτον.
Εγκλωβισμένος, ο πρόεδρος είχε να επιλέξει ανάμεσα σε τρία κακά σενάρια: την κλιμάκωση του πολέμου με τεράστιες οικονομικές απώλειες και κίνδυνο για τις βάσεις της, την παράταση ενός αποκλεισμού που θα κατέστρεφε τις αγορές μέχρι τον Αύγουστο, ή έναν δυσπεπτο συμβιβασμό. Τελικά, προκρίθηκε η τρίτη λύση, την οποία η αμερικανική αρθρογραφία σχολίασε καυστικά ως μια προσπάθεια να μεταμφιεστεί μια ξεκάθαρη διπλωματική ήττα σε θρίαμβο. Η σχεδιαζόμενη φόρμουλα προβλέπει δίμηνη εκεχειρία σε Ιράν και Λίβανο και απελευθέρωση των εξαγωγών πετρελαίου, μεταθέτοντας το πυρηνικό ζήτημα για το μέλλον, γεγονός που αποτελεί ξεκάθαρη επιτυχία της ιρανικής διπλωματίας.
Επικοινωνιακά τεχνάσματα και περιφερειακή απομόνωση
Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, οι περιορισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις των τελευταίων ημερών δεν είχαν ουσιαστική στρατηγική σκοπιμότητα, αλλά αποσκοπούσαν αποκλειστικά στο να κατευνάσουν την εσωτερική κριτική και να δώσουν την ψευδαίσθηση μιας διαπραγμάτευσης από θέση ισχύος. Ο πρόεδρος επιδιώκει έστω και μια ελάχιστη ιρανική υποχώρηση για να παρουσιάσει το αποτέλεσμα ως ανώτερο από τη διεθνή συμφωνία του 2015.
Μέσα σε αυτό το κλίμα πίεσης, ο Λευκός Οίκος επιχείρησε έναν αντιπερισπασμό, απαιτώντας τηλεφωνικά από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και το Πακιστάν την άμεση και κατεπείγουσα προσχώρησή τους στις «Συμφωνίες του Αβραάμ» με το Ισραήλ. Η κίνηση αυτή, ωστόσο, αποκάλυψε την πλήρη αποσύνδεση της Ουάσινγκτον από την περιφερειακή πραγματικότητα. Με το Ισραήλ να συνεχίζει τις επιχειρήσεις του στη Γάζα και να σχεδιάζει την προσάρτηση του 70% των παλαιστινιακών εδαφών, και με τον Λίβανο να πλήττεται ανελέητα νότια του ποταμού Ζαχράνι, η αμερικανική αξίωση έπεσε στο κενό. Οι αραβικοί ηγέτες αντέδρασαν με παγωμένη σιωπή, ενώ το Πακιστάν απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση, εκθέτοντας περαιτέρω την αμερικανική διπλωματία.
Το βαρύ τίμημα για το αμερικανικό γόητρο
Η επόμενη ημέρα βρίσκει την αμερικανική εξωτερική πολιτική βαριά λαβωμένη. Η παρατεταμένη σύγκρουση, αντί να γονατίσει την Τεχεράνη, λειτούργησε ως καταλύτης για τη σταθεροποίηση του ιρανικού καθεστώτος, προσφέροντάς του μια ευκαιρία εσωτερικής συσπείρωσης μετά από μια περίοδο έντονων κοινωνικών διαμαρτυριών.
Όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές στον διεθνή Τύπο, το Ιράν εξέρχεται από την κρίση με σαφώς ενισχυμένη επιρροή, έχοντας αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να ελέγχει ζωτικές θαλάσσιες διόδους, να απαντά δυναμικά και να καταφέρει πλήγματα σε αμερικανικές υποδομές, προκαλώντας τεράστιο κόστος στους αντιπάλους του.
Το πλήγμα για την Ουάσινγκτον είναι τόσο βαθύ που ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης δεν δίστασαν να χαρακτηρίσουν τις ΗΠΑ ως μια «χάρτινη τίγρη» που αδυνατεί να επιβάλει τη θέλησή της. Προκειμένου να διασκεδάσει τις εντυπώσεις από αυτή την ιστορική αστοχία, ο Λευκός Οίκος αναμένεται να αναζητήσει μια επίδειξη ισχύος σε άλλα γεωγραφικά πλάτη, με την Κούβα να αποτελεί τον πιθανότερο στόχο αυξημένης οικονομικής πίεσης. Ωστόσο, για τους επικριτές του στην Ουάσινγκτον, η σφραγίδα της αποτυχίας έχει ήδη τεθεί, αφήνοντας στην παρούσα διακυβέρνηση το χειρότερο δυνατό πολιτικό στίγμα.
Διαβάστε επίσης:
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια