Ελπιδοφόρος: Αφού ευλόγησε τον Τραμπ, κηρύσσει την Ειρήνη με τον Μαμντάνι


Η δημόσια παρουσία του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Ελπιδοφόρου τείνει να εξελιχθεί σε μια σπουδή πάνω στην τέχνη της απόλυτης προσαρμοστικότητας. Μέσα σε λιγότερο από ένα μήνα, ο Σεβασμιώτατος κατάφερε να διανύσει την απόσταση που χωρίζει το να «ευλογεί» την αμερικανική ισχύ, έως το σύγχρονο αφήγημα της συμπερίληψης, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η ηγεσία της Εκκλησίας στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού λειτουργεί μέσω πολιτικών σταθμίσεων ή ως συνεπής κοινωνός του ευαγγελικού μηνύματος.

Κατά την τελετή του Όρθρου του Μεγάλου Σαββάτου στον Άγιο Νικόλαο στη Νέα Υόρκη, ο μουσουλμάνος δήμαρχος της πόλης, Ζοχράν Μαμντάνι, προσκεκλημένος του Αρχιεπισκόπου, ευχήθηκε «Καλή Ανάσταση» στα ελληνικά ενώπιον του κλήρου, πιστών και διπλωματών. Μια κίνηση με υψηλό συμβολισμό, η οποία πλαισιώθηκε από ένα πασχαλινό μήνυμα του Ελπιδοφόρου περί «αποδοχής των άλλων», «νίκης της αγάπης έναντι του μίσους» και «συγχώρεσης των πάντων».

Ωστόσο, πίσω από τις θρησκευτικές επικλήσεις για παγκόσμια αδελφοσύνη, αναδύεται μια σειρά από ερωτήματα που δύσκολα θα μπορούσαν να μπουν κάτω από το χαλί.

Η εργαλειοποίηση της λειτουργίας του Μεγάλου Βασιλείου

Το πρόβλημα με τον λόγο του κ. Ελπιδοφόρου δεν έγκειται στο πασχαλινό του μήνυμα, αλλά στην ανακολουθία του σε σχέση με προγενέστερες πράξεις του. Μόλις πριν λίγο καιρό, την 25η Μαρτίου στον Λευκό Οίκο, ο Αρχιεπίσκοπος επέλεξε να μεταφέρει τη βυζαντινή λειτουργική γλώσσα στα κέντρα λήψης αποφάσεων της Ουάσιγκτον.

Χρησιμοποιώντας την Ευχή της Αναφοράς του Μεγάλου Βασιλείου, προσευχήθηκε για τον «ευσεβή Πρόεδρο», δηλαδή τον Ντόναλντ Τραμπ, και ευχήθηκε για μια «ανίκητη» Αμερική εν μέσω του πολέμου με το Ιράν. Η πατερική παράδοση προβλέπει προσευχή για τους άρχοντες «ίνα ειρήνην έχωμεν» (Α΄ Τιμ. 2:2), όχι όμως και ευχή για στρατιωτική ανίκητη ισχύ. Μια τέτοια ευχή αποκλίνει από την ορθόδοξη διδασκαλία περί ειρήνης και της κατάδειξης του πολέμου ως πνευματικού τραύματος. Η ταύτιση, λοιπόν, της Ευχής της Αναφοράς με την πολεμική ρητορική του Τραμπ συνιστά μια λανθασμένη χρήση και ερμηνεία του θεολογικού δόγματος.

Αντίφαση και καιροσκοπισμός

Εδώ, όμως, η αντίφαση είναι δομική. Από τη μία, ο Σεβασμιώτατος χαρίζει χρυσούς σταυρούς και παρομοιάζει τον Ντόναλντ Τραμπ με τον Μέγα Κωνσταντίνο, μια σύγκριση που μόνος ως αστεία θα μπορούσε να εκληφθεί καθώς ο Μέγας Κωνσταντίνος τιμάται ως άγιος λόγω της ανάδειξης του Χριστιανισμού και όχι εξαιτίας (και μάλλον παρά) των πολιτικών ή στρατιωτικών του επιτυχιών, που ο Πρόεδρος των ΗΠΑ εξάλλου δεν έχει να επιδείξει. Από την άλλη, ο Αρχιεπίσκοπος κηρύττει την παγκόσμια ειρήνη δίπλα στον Μαμντάνι.

Είναι προφανές ότι για την Αρχιεπισκοπή Αμερικής τίθεται ζήτημα συνεπούς μαρτυρίας. Η ευκολία με την οποία ο Σεβασμιώτατος μεταπηδά από τη ρητορική που νομιμοποιεί πολεμική ισχύ στις λυρικές διακηρύξεις για τη «νίκη της αγάπης» καταδεικνύει μια Εκκλησία που ετεροπροσδιορίζεται από τις πολιτικές ισορροπίες.

Το να μιλάς για «προστασία της ζωής με κάθε τρόπο» στο πασχαλινό σου μήνυμα, αφού προηγουμένως έχεις σπεύσει να προσφέρεις εκκλησιαστικό κύρος στην ισχύ των όπλων, δημιουργεί αντίφαση που αποδυναμώνει το αναστάσιμο μήνυμα. Η προσπάθεια του Σεβασμιότατου να εμφανιστεί ως γεφυροποιός μεταξύ διαφορετικών θρησκευτικών κοινοτήτων, όπως με την πρόσκληση στον δήμαρχο Μαμντάνι, θα μπορούσε να είναι θετική, εάν δεν είχε προηγηθεί η εκκλησιαστική νομιμοποίηση μιας πολιτικής ατζέντας που κάθε άλλο παρά την ειρήνη προάγει.

Σε τελική ανάλυση, ο Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος εμφανίζεται να ισορροπεί μεταξύ πολιτικών επιλογών και ευαγγελικής συνέπειας. Η Ορθόδοξη παράδοση διδάσκει ότι η αγάπη και η αδελφοσύνη δεν αποτελούν πολιτικό ή επικοινωνιακό εργαλείο. Όσο ο λόγος της Εκκλησίας χρησιμοποιείται για να προσαρμόζεται στις εκάστοτε πολιτικές συγκυρίες, η ουσία της πίστης  θα υποχωρεί. Το μήνυμα της Ανάστασης ενέχει απελευθερωτικά στοιχεία ακριβώς γιατί καταφάσκει την αγάπη έναντι κάθε μορφής εξουσίας που ασκείται χωρίς δικαιοσύνη και ειρήνη, και αυτό είναι κάτι που αναγνωρίζεται ακόμη και από έναν «άπιστο» όπως είναι ο γράφον του συγκεκριμένου άρθρου.

Κυριακή του Πάσχα: Τα έθιμα της ημέρας ανά την Ελλάδα

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr