Ελευθερία του τύπου: Στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 25 ετών – Προειδοποίηση από τους Δημοσιογράφους χωρίς σύνορα

Σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα βρίσκεται η ελευθερία του τύπου παγκοσμίως, σύμφωνα με νέα έκθεση των Δημοσιογράφων χωρίς σύνορα, η οποία κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη συνεχιζόμενη επιδείνωση των συνθηκών για τους δημοσιογράφους.

Για πρώτη φορά στα 25 χρόνια καταγραφής του δείκτη, πάνω από το 50% των χωρών κατατάσσονται στις κατηγορίες «δύσκολη» ή «πολύ σοβαρή» κατάσταση όσον αφορά την ελευθερία του

Τύπου. Όπως επισημαίνεται, η παγκόσμια μέση βαθμολογία βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο που έχει καταγραφεί, ενώ πτωτική πορεία σημειώνεται σε 100 από τις 180 χώρες και περιοχές που αξιολογούνται.

Συνολικά, το 52,2% του πλανήτη χαρακτηρίζεται πλέον από προβληματικές συνθήκες για την ελευθερία των ΜΜΕ, όταν το αντίστοιχο ποσοστό το 2002 ήταν μόλις 13,7%.

Την ίδια στιγμή, οι χώρες με «καλή» κατάσταση έχουν σχεδόν εξαφανιστεί, καθώς φιλοξενούν πλέον λιγότερο από το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού, έναντι περίπου 20% πριν από δύο δεκαετίες. Μόλις επτά κράτη, κυρίως στη βόρεια Ευρώπη με επικεφαλής τη Νορβηγία, παραμένουν σε αυτή την κατηγορία.

Η έκθεση αναδεικνύει επίσης τις αυξανόμενες πιέσεις και επιθέσεις κατά δημοσιογράφων. Παρότι τα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξακολουθούν να καταλαμβάνουν υψηλές θέσεις, εν μέρει χάρη στον Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Ελευθερία των Μέσων, αρκετές χώρες εμφανίζουν ελλείψεις στην εφαρμογή του. Ενδεικτικά, στη Γερμανία επισημαίνονται κενά στη νομοθεσία για την προστασία δημοσιογράφων και των πηγών τους.

Στην ανατολική Ευρώπη, η Ουκρανία σημειώνει άνοδο επτά θέσεων, φτάνοντας στην 55η, παρά τις συνθήκες πολέμου μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες υποχωρούν στην 64η θέση, με την έκθεση να κάνει λόγο για συστηματικές πιέσεις προς τα μέσα ενημέρωσης και τους δημοσιογράφους.

Ιδιαίτερα αρνητική είναι η εικόνα στη Ρωσία, η οποία βρίσκεται στην 172η θέση, με τις αρχές να αξιοποιούν νομοθεσίες περί τρομοκρατίας και εξτρεμισμού για τον περιορισμό της ελευθερίας του Τύπου. Σύμφωνα με τα στοιχεία, δεκάδες δημοσιογράφοι παραμένουν φυλακισμένοι.

Η κατάσταση εμφανίζεται ακόμη πιο δραματική στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, που χαρακτηρίζονται ως η πιο επικίνδυνη περιοχή για τη δημοσιογραφία. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον πόλεμο στη Γάζα, όπου εκατοντάδες Παλαιστίνιοι δημοσιογράφοι έχουν χάσει τη ζωή τους, πολλοί εξ αυτών εν ώρα εργασίας.

Σχεδόν σε όλες τις χώρες της περιοχής, η κατάσταση καταγράφεται ως «πολύ σοβαρή» ή «δύσκολη». Παράλληλα, μικρή βελτίωση σημειώνεται στη Συρία, αν και οι συνθήκες παραμένουν εξαιρετικά προβληματικές. Αντίθετα, η Νίγηρας καταγράφει τη μεγαλύτερη πτώση για το 2026, λόγω της επιδείνωσης της ασφάλειας και των περιορισμών που επιβάλλονται από ένοπλες ομάδες και στρατιωτικές αρχές στην περιοχή του Σαχέλ.