Σοβαρές προκλήσεις αντιμετωπίζουν οι αρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό στην προσπάθεια περιορισμού της επιδημίας Έμπολα, καθώς οι ένοπλες συγκρούσεις, η δυσπιστία μέρους του πληθυσμού και οι επιθέσεις κατά υγειονομικών εργαζομένων παρεμποδίζουν τις επιχειρήσεις αντιμετώπισης της νόσου.
Σύμφωνα με τις αρχές, λιγότερο από έναν μήνα μετά την επίσημη κήρυξη της επιδημίας στις 15 Μαΐου, ο αριθμός των νεκρών έχει φθάσει τους 101. Από τα 550 επιβεβαιωμένα κρούσματα που είχαν καταγραφεί έως την Κυριακή, 19 ασθενείς έχουν αναρρώσει, όπως προκύπτει από την τελευταία έκθεση κατάστασης που δημοσιοποιήθηκε τη Δευτέρα.
Το επίκεντρο της επιδημίας βρίσκεται στην επαρχία Ιτούρι, στην ανατολική ΛΔ Κονγκό, όπου εντοπίζεται πάνω από το 90% των περιστατικών. Παράλληλα, κρούσματα έχουν καταγραφεί στις επαρχίες Βόρειο και Νότιο Κίβου, ενώ η νόσος έχει επεκταθεί και στην Ουγκάντα.
Οι υγειονομικές αρχές εκτιμούν ότι ο πραγματικός αριθμός των κρουσμάτων ενδέχεται να είναι μεγαλύτερος, καθώς η επιδημία διαπιστώθηκε αρκετές εβδομάδες μετά την έναρξη της εξάπλωσής της. Η διαχείριση της κατάστασης καθίσταται ακόμη πιο περίπλοκη λόγω της απουσίας εγκεκριμένου εμβολίου ή θεραπείας για το συγκεκριμένο στέλεχος του ιού.
Η τρέχουσα έξαρση αποδίδεται στον σπάνιο ιό Bundibugyo, για τον οποίο δεν υπάρχει διαθέσιμο εγκεκριμένο εμβόλιο ή θεραπευτική αγωγή. Αντίθετα, για τον ιό Ζαΐρ, το συχνότερο στέλεχος του Έμπολα που έχει συνδεθεί με τις περισσότερες από τις 16 προηγούμενες επιδημίες στο Κονγκό, έχουν αναπτυχθεί αποτελεσματικά μέσα πρόληψης.
Οι αρχές αποδίδουν την απότομη αύξηση των επιβεβαιωμένων περιστατικών και στη διεύρυνση των διαγνωστικών ελέγχων, οι οποίοι επέτρεψαν την επεξεργασία μεγάλου αριθμού δειγμάτων που είχαν συλλεχθεί το προηγούμενο διάστημα αλλά δεν είχαν ακόμη αναλυθεί.
Την ίδια ώρα, οι εργαζόμενοι στην πρώτη γραμμή της μάχης κατά της επιδημίας καλούνται να δραστηριοποιηθούν υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Με περιορισμένες αμοιβές και χωρίς επαρκείς περιόδους ανάπαυσης, έχουν βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο εξοργισμένων κατοίκων. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, οι ομάδες υγείας αδυνατούν να προσεγγίσουν πληγείσες κοινότητες λόγω της δράσης ένοπλων ανταρτικών οργανώσεων.
Η ανατολική περιοχή της χώρας παραμένει εδώ και χρόνια πεδίο δράσης δεκάδων ένοπλων οργανώσεων, ορισμένες από τις οποίες συνδέονται με γειτονικά κράτη ή με το Ισλαμικό Κράτος.
Όπως επισήμανε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις «περιορίζουν την πρόσβαση των ομάδων αντιμετώπισης της επιδημίας, διαταράσσουν τις δραστηριότητες επιτήρησης και απόκρισης και αυξάνουν τον κίνδυνο αδιάγνωστης μετάδοσης του ιού».
Ο οργανισμός υπογράμμισε επίσης ότι «τέτοια περιστατικά υπογραμμίζουν τις δυσκολίες του περιβάλλοντος στο οποίο εξελίσσεται η επιδημία και τη σημασία της στενής συνεργασίας με τους τοπικούς ηγέτες και τις κοινότητες».
Οι μνήμες από την καταστροφική επιδημία του 2018
Η νέα έξαρση της νόσου αναβιώνει τραυματικές εμπειρίες για πολλούς κατοίκους της περιοχής, οι οποίοι έζησαν την επιδημία του 2018-2020, τη δεύτερη μεγαλύτερη στην ιστορία του Έμπολα. Εκείνη η κρίση είχε προκαλέσει περισσότερα από 3.400 κρούσματα και πάνω από 2.200 θανάτους, πριν τεθεί υπό έλεγχο χάρη στη χρήση εμβολίων.
Ο Vianney Kambale Kombi, επιζών της προηγούμενης επιδημίας, θυμάται το κλίμα φόβου και αμφισβήτησης που επικρατούσε τότε στην πόλη Μπένι. Όπως αναφέρει, η δυσπιστία απέναντι στην ασθένεια και η άρνηση πολλών κατοίκων να αποδεχθούν την ύπαρξή της συνέβαλαν σημαντικά στην εξάπλωση του ιού.
«Νομίζαμε ότι ήταν μαγεία», είπε ο Kombi. «Η κοινότητα δεν είχε αποδεχθεί ότι αυτή η ασθένεια υπήρχε και δεν πίστευε ότι μπορούσαμε να αναρρώσουμε από αυτήν».
Σήμερα, κάτοικοι της Μπένι εκφράζουν ανησυχία ότι η επανάληψη αντίστοιχων φαινομένων δυσπιστίας, σε συνδυασμό με την απουσία εγκεκριμένου εμβολίου για το συγκεκριμένο στέλεχος, ενδέχεται να δυσκολέψει σημαντικά τον περιορισμό της νέας επιδημίας.
Θεωρίες συνωμοσίας
Ο Kombi ανέφερε ότι προσβλήθηκε από τον ιό έπειτα από επαφή με μολυσμένα άτομα και περιέγραψε την έλλειψη ενημέρωσης που επικρατούσε εκείνη την περίοδο. Σύμφωνα με τον ίδιο, αρκετοί κάτοικοι θεωρούσαν ότι επρόκειτο για φαινόμενο μαγείας ή για ξένη συνωμοσία.
«Η κοινότητα δεν είχε αποδεχθεί ότι μπορούσαμε να αναρρώσουμε από αυτήν την ασθένεια, γι’ αυτό και η επανένταξή μας στην κοινωνία ήταν αρχικά αρκετά δύσκολη», είπε.
Παρόμοια εμπειρία περιέγραψε και ο Bienfait Wanzire, επίσης επιζών της επιδημίας του 2018.
«Όταν ξεσπά μια πανδημία εδώ στο Κονγκό, αρχικά πιστεύουμε ότι πρόκειται για πολιτικό ζήτημα», δήλωσε.
«Στην αρχή νομίζαμε ότι ήταν μια πνευματική ασθένεια», είπε. «Στη συνέχεια, επειδή διεξάγονταν προεκλογικές εκστρατείες, πιστέψαμε ότι ήταν πολιτικό θέμα».
Γιατροί και τοπικοί φορείς ζητούν έγκαιρη κινητοποίηση
Ο δρ. Babah Mutuza Lusungu, γιατρός στη Μπένι, ανέφερε ότι έχασε συγγενικά του πρόσωπα και συναδέλφους κατά τη διάρκεια της προηγούμενης επιδημίας, ενώ παράλληλα προσπαθούσε να πείσει τους πολίτες ότι η απειλή ήταν πραγματική.
«Υπήρχε πολύ ισχυρή αντίσταση», είπε ο Lusungu. «Και έτσι δημιουργήθηκε ένα κλίμα δυσπιστίας ανάμεσα στον πληθυσμό, τις αρχές, τους εταίρους και τους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας».
Ο ίδιος υποστήριξε ότι απαιτείται μεγαλύτερη συμμετοχή της νεολαίας και στενότερη συνεργασία των αρχών με τους τοπικούς ηγέτες, προκειμένου να ενισχυθεί η ενημέρωση των πολιτών.
«Αν περιμένουμε να υπάρξουν πάρα πολλά επιβεβαιωμένα κρούσματα για να ξεκινήσουμε μια αποτελεσματική αντίδραση, τότε θα έχουμε χάσει εντελώς τον στόχο», δήλωσε.
Η εμπειρία μιας επιζήσασας
Η Esperance Masinda, η οποία εργαζόταν για τη UNICEF κατά την επιδημία του 2018, θυμάται ως ιδιαίτερα δύσκολη την περίοδο κατά την οποία φρόντιζε παιδιά που είχαν χάσει τους γονείς τους από τον Έμπολα.
Η ίδια μολύνθηκε ενώ περιέθαλπε τον σύζυγό της, ο οποίος ήταν γιατρός. Αν και αμφότεροι ανάρρωσαν, βρέθηκαν αντιμέτωποι με προκαταλήψεις και κοινωνικό αποκλεισμό λόγω του εμβολιασμού τους.
«Όταν επιστρέψαμε στην κοινότητα, μας έλεγαν ότι δεν θα ζήσουμε ούτε πέντε χρόνια, ότι θα πεθάνουμε εξαιτίας του φαρμάκου που πήραμε εκεί», είπε η Masinda.
Σήμερα, όπως σημειώνει, η στάση της κοινότητας έχει αλλάξει σημαντικά.
«Και σήμερα, όταν μας βλέπουν, αυτοί οι άνθρωποι δεν μας στιγματίζουν πλέον», πρόσθεσε. «Είμαστε όλοι άνθρωποι, ακόμη κι αν υπήρξαμε θύματα του Έμπολα, είμαστε όλοι άνθρωποι».
Διαβάστε επίσης:
Facebook
Twitter
Tα σχόλια στο site έχουν απενεργοποιηθεί. Μπορείτε να σχολιάζετε μέσα από την επίσημη σελίδα στο Facebook
Σχόλια
Επικοινωνία
