Διεθνής Ημέρα Καθαρής Ενέργειας

Με τις αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής να είναι πιο εμφανείς από ποτέ, το ζήτημα της ενέργειας – σε συνάρτηση με το κόστος – αποτελεί μείζον θέμα συζήτησης στον παγκόσμιο διάλογο.

Με σκοπό την ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση για μια δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς πρόσβαση στην καθαρή ενέργεια, καθιερώθηκε από τον ΟΗΕ η 26η Ιανουαρίου ως Διεθνής Ημέρα Καθαρής Ενέργειας.

Ιστορικό της Διεθνούς Ημέρας Καθαρής Ενέργειας

Η Διεθνής Ημέρα Καθαρής Ενέργειας, που τιμάται κάθε έτος στις 26 Ιανουαρίου, καθιερώθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ (απόφαση A/77/327) ως μια έκκληση για ευαισθητοποίηση και κινητοποίηση σε δράση υπέρ μιας δίκαιης και χωρίς αποκλεισμούς μετάβασης στην καθαρή ενέργεια, προς όφελος του ανθρώπου και του πλανήτη.

Η 26η Ιανουαρίου είναι επίσης η ημερομηνία ίδρυσης του Διεθνούς Οργανισμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA). Ο Διεθνής Οργανισμός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας είναι ένας διακυβερνητικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 2009, με σκοπό:

• την υποστήριξη των χωρών στην ενεργειακή μετάβαση
• τη λειτουργία του ως πλατφόρμα διεθνούς συνεργασίας
• να παρέχει δεδομένα και αναλύσεις σχετικά με τις τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, την καινοτομία, τις πολιτικές, τη χρηματοδότηση και τις επενδύσεις

Η έννοια της καθαρής ενέργειας

Σύμφωνα με την ΕΥΔΑΜ, ως καθαρή ενέργεια ορίζεται η ενέργεια που παράγεται από ανακυκλώσιμες πηγές, χωρίς την εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου. Πηγές καθαρής ενέργειας περιλαμβάνουν: βιομάζα, ηλιακή, αιολική, παλιρροιακή, γεωθερμική, πυρηνική και υδροηλεκτρική ενέργεια.

Περιεχόμενο και Συμβολισμοί της Ημέρας

Η σύνδεση μεταξύ καθαρής ενέργειας, κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας αποτελούν τα βασικά μηνύματα της Διεθνούς Ημέρας Καθαρής Ενέργειας, καθώς αυτή η σύνδεση θεωρείται ότι μπορεί να συμβάλλει καθοριστικά στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που πλήττουν τις ευάλωτες κοινότητες παγκοσμίως.

Παράλληλα, στα μηνύματα της Ημέρας, σημαντικό ρόλο παίζει και η κλιματική αλλαγή, που έχει άμεση συσχέτιση με τις καθαρές πηγές ενέργειας. Η κλιματική αλλαγή προέρχεται κατά κύριο λόγο από την παραγωγή ενέργειας ορυκτών καυσίμων, που ευθύνεται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Για περιορισμό της κλιματικής αλλαγής, οι κοινωνίες πρέπει να κινητοποιηθούν, να τερματιστεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να γίνουν επενδύσεις σε καθαρές, προσβάσιμες, οικονομικά προσιτές, βιώσιμες και αξιόπιστες μορφές ενέργειας.

Παράλληλα, στα μηνύματα της Ημέρας εντοπίζεται η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Η χρήση μειωμένου ποσοστού ενέργειας για την ίδια απόδοση – μέσω πιο αποδοτικών τεχνολογιών στις μεταφορές, τον κατασκευαστικό κλάδο, τον φωτισμό και τις οικιακές συσκευές – εξοικονομεί χρήματα, μειώνει τη ρύπανση από τον άνθρακα και συμβάλλει στην καθολική πρόσβαση σε βιώσιμη ενέργεια.

Με ποιους Τρόπους Τιμάται η Διεθνής Ημέρα Καθαρής Ενέργειας

Η Διεθνής Ημέρα Καθαρής Ενέργειας έχει ως βασικό ζητούμενο τη στροφή στις συγκεκριμένες μορφές ενέργειας και πρόσβαση σε αυτές από τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Ως εκ τούτου, εταιρίες, οργανισμοί και κυβερνήσεις, μπορούν να συμμετέχουν δυναμικά στην προώθηση των μηνυμάτων της Ημέρας, όπως:

• διοργάνωση εκπαιδευτικών / ενημερωτικών καμπανιών στον χώρο εργασίας, σε σχολεία, κ.λπ.
• για τις εταιρίες, καθορισμών στόχων βιώσιμης ανάπτυξης στο εσωτερικό της επιχείρησης
• συνεισφορά στην τοπική κοινότητα, πως έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, εργαστήρια και δημόσιες εκδηλώσεις

Στατιστικά Στοιχεία για την Ενέργεια στον Κόσμο

Όπως αναφέρθηκε σε προηγούμενη ενότητα, η καθαρή ενέργεια έχει άμεση σύνδεση με την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη των ανθρωπίνων κοινωνιών, με τη συμβολή της να είναι καθοριστικής σημασίας για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που πλήττουν τις ευάλωτες κοινότητες.

Για να αντιληφθούμε τη σημασία της καθαρής ενέργειας στους πληθυσμού που δεν έχουν πρόσβαση σε αυτή, παρατίθενται ορισμένα ενδιαφέροντα στοιχεία και στατιστικά από τον ΟΗΕ:

• Αναφορικά με τους πληθυσμούς που δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρή ενέργεια, η έλλειψη αξιόπιστης ηλεκτροδότησης συνδέεται με ζωτικής σημασίας προβλήματα στην εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη και τις οικονομικές ευκαιρίες
• Σε αρκετές αναπτυσσόμενες χώρες, τα ρυπογόνα ορυκτά αποτελούν τη βασική πηγή ενέργειας, αναπαράγοντας τον κύκλο φτώχειας
• Μέχρι το 2030, εκτιμάται πως περίπου 1,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα εξακολουθούν να χρησιμοποιούν ανασφαλή, ανθυγιεινά και αναποτελεσματικά συστήματα μαγειρέματος, όπως η καύση ξύλου
• Το 2022 η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού υπερκέρασε την πρόοδο στην ηλεκτροδότηση, με αποτέλεσμα τουλάχιστον 10εκ. άνθρωποι επιπλέον να μην έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα
• Πάνω από το 75% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου προέρχεται από την καύση ορυκτών καυσίμων για ενέργεια
• Τα ρυπογόνα καύσιμα για μαγείρεμα προκαλούν 3,2 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους ετησίως
• Για κάθε 1 δολάριο που επενδύεται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δημιουργούνται τριπλάσιες θέσεις εργασίας σε σύγκριση με τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων

Ενέργεια και A.I.: Πόσο νερό «καταναλώνει» το ChatGPT;

Μεγάλα ερωτήματα θέτει η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε σχέση με την ενέργεια που απαιτεί προς κατανάλωση. Μάλιστα, σύμφωνα με πρόσφατες προβλέψεις που παρουσιάζει το AI Multiple, η Τεχνητή Νοημοσύνη θα χρησιμοποιεί πάνω από το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας των κέντρων δεδομένων έως το 2028. Αδιαμφισβήτητα, με την αύξηση του φόρτου εργασίας που απαιτεί μεγάλη υπολογιστική ισχύ, αναμένεται η συνολική ζήτηση πόρων ενέργειας.

Για να «μιλήσουμε» με αριθμούς, το AI Multiple αναφέρει πως η δημιουργία μιας μόνο εικόνας με ένα ισχυρό μοντέλο ΑΙ, απαιτείται ενέργεια που ισούται με την πλήρη φόρτιση ενός smartphone.

Ως προς την παραγωγή κειμένου, και συγκεκριμένα ενός email 100 λέξεων από το μοντέλο ChatGPT-4 της OpenAI, απαιτείται κατανάλωση περισσότερο ένα μέσο μπουκάλι νερού (>0.5lt), όπως αναφέρει πρόσφατη μελέτη της Washington Post και του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια. Η ίδια αντιστοιχία ανέρχεται με την τροφοδοσία 14 λαμπτήρων LED για μία ώρα.

Για να αντιληφθούμε την κατανάλωση ενέργειας από το δημοφιλές μοντέλο σε ευρύτερη κλίμακα, η Washington Post υπολόγισε πως το ChatGPT μπορεί να χρησιμοποιεί αυτή τη στιγμή περίπου 39,98 εκατομμύρια kWh την ημέρα — αρκετή για να φορτίσει οκτώ εκατομμύρια τηλέφωνα. Για να δούμε και την αντίθεση σε αναπτυσσόμενες χώρες, 117 κράτη με τη χαμηλότερη κατανάλωση χρησιμοποιούν λιγότερη ηλεκτρική ενέργεια από το ChatGPT!

Ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο για την κατανάλωση ενέργειας από τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης αφορά τη σπατάλη νερού για ψύξη των διακομιστών. Σύμφωνα με το άρθρο του Business Energy UK, το νερό που χρησιμοποιείται από τις εταιρίες Τεχνητής Νοημοσύνης για την παραπάνω ενέργεια, είναι το ίδιο νερό που χρησιμοποιείται για πόση, μαγείρεμα, πλύσιμο και κατάσβεση πυρκαγιά. Φέρνοντας ως παράδειγμα τις ΗΠΑ, αναφέρεται ότι περίπου 1 στα 5 κέντρα δεδομένων αντλεί νερό από περιοχές που είναι ήδη υπερβολικά επιβαρυμένες.

Τα παραπάνω δεδομένα φανερώνουν πως η ξέφρενη ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελεί μια ιδιαίτερη συνθήκη ως προς την κατανάλωση ενέργειας, με τα πρώιμα δεδομένα των τελευταίων ετών να κρούουν το καμπανάκι για πιθανές, σοβαρές ελλείψεις στα αποθέματα ενέργειας – ειδικά σε ζωτικής σημασίας πηγές, όπως είναι το νερό.

Πηγές: eydam.gr, un.org, safetyculture.com, businessenergyuk.com, research.aimultiple.com

Διαβάστε επίσης:

Διεθνής Ημέρα Βουνού: Ο ρόλος των ορεινών περιοχών στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας

Παγκόσμια Ημέρα Επιστήμης για την Ειρήνη και την Ανάπτυξη

Παγκόσμια Ημέρα Ενημέρωσης για Τσουνάμι: Ιστορία, πως τιμάται και ο ρόλος της πρόληψης

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr