Διεθνής Ημέρα κατά των Πυρηνικών Δοκιμών: Το παράδειγμα της Γαλλικής Πολυνησίας

Στις 16 Ιουλίου 1945 πραγματοποιήθηκε η πρώτη δοκιμή πυρηνικού όπλου, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να ολοκληρώνουν επιτυχώς τη δοκιμή «Trinity» στην έρημο κοντά στο Αλαμογκόρντο του Νέου Μεξικού.

Από τότε, έχουν πραγματοποιηθεί πάνω από 2.000 συνολικά δοκιμές πυρηνικών όπλων. Βέβαια, πολλοί στέκονται στη χρήση αυτών των όπλων, όπως συνέβη στις ιαπωνικές πόλεις Χιροσίμα και Ναγκασάκι, αλλά αρκετοί δεν δίνουν την απαιτούμενη προσοχή στις καταστροφικές επιπτώσεις αυτών των δοκιμών στην ανθρώπινη ζωή και το περιβάλλον.

Με σκοπό την ευαισθητοποίηση του κοινού με αυτό το σοβαρό ζήτημα και διακοπή αυτών των δοκιμών, από το 2009, η 29η Αυγούστου τιμάται ως διεθνής ημέρα κατά των πυρηνικών δοκιμών.

Ιστορικό της διεθνούς ημέρας κατά των πυρηνικών δοκιμών

Η διεθνής ημέρα κατά των πυρηνικών δοκιμών υιοθετήθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2009, έπειτα από σχετική ανακήρυξη της συνόδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, η οποία υιοθέτησε ομόφωνα το ψήφισμα 64/35.

Το ψήφισμα ζητά την αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού «σχετικά με τις επιπτώσεις των εκρήξεων δοκιμών πυρηνικών όπλων ή οποιωνδήποτε άλλων πυρηνικών εκρήξεων και την ανάγκη για την παύση τους ως ένα από τα μέσα επίτευξης του στόχου ενός κόσμου χωρίς πυρηνικά όπλα».

Το ψήφισμα υπογράφηκε από το Καζακστάν, όπου τιμήθηκε η διακοπή λειτουργίας του χώρου δοκιμών του Σεμιπαλατίνσκ στις 29 Αυγούστου 1991.

Περιεχόμενο και συμβολισμοί της ημέρας

Η διεθνής ημέρα κατά των πυρηνικών δοκιμών έχει ως στόχο να κινητοποιήσει και ευαισθητοποιήσει κάθε ενδιαφερόμενο μέρος, ώστε το ευρύτερο κοινό να γνωρίζει και υποστηρίξει την αναγκαιότητα για απαγόρευση των δοκιμών πυρηνικών όπλων και τις επιπτώσεις που έχει αυτή η πράξη.

Από την καθιέρωσή της, πολλές διμερείς και πολυμερείς εξελίξεις σε κυβερνητικό επίπεδο, καθώς και ευρέα κινήματα στην κοινωνία των πολιτών, έχουν συμβάλει στην προώθηση της απαγόρευσης των πυρηνικών δοκιμών.

Με ποιους τρόπους τιμάται η διεθνής ημέρα κατά των πυρηνικών δοκιμών

Πολλοί άνθρωποι αξιοποιούν τη διεθνή ημέρα για να μοιραστούν την άποψή τους σχετικά με το ζήτημα των πυρηνικών όπλων και δοκιμών. Αντίστοιχα, διάφοροι οργανισμοί μπορούν να διοργανώσουν εκπαιδευτικές και άλλες δημόσιες δραστηριότητες για να ευαισθητοποιήσουν σχετικά με τη χρήση πυρηνικών όπλων και τους κινδύνους που ενέχουν οι δοκιμές και η χρήση πυρηνικών όπλων.

Το αποτύπωμα των πυρηνικών δοκιμών: Το παράδειγμα της Γαλλικής Πολυνησίας

Σήμερα, η Συνθήκη για την Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών (CTBT)*, με σχεδόν καθολική υποστήριξη (188 κράτη την έχουν υπογράψει) προωθεί την απαγόρευση των πυρηνικών δοκιμών και εργάζεται ώστε να μην πραγματοποιούνται.

Στα ελπιδοφόρα νέα για το ζήτημα, αφορά την τελευταία επιβεβαιωμένη πυρηνική δοκιμή. Αυτή ήταν το 2017 στην περιοχή Punggye-ri της Βόρειας Κορέας. Μάλιστα, αυτό το διάστημα διακοπής των δοκιμών είναι το μεγαλύτερο από το 1945, όπου και ξεκίνησαν οι δοκιμές. Το τελευταίο χάσμα – ρεκόρ παύσης πυρηνικών δοκιμών ήταν το διάστημα του Μαΐου 1998 από το Πακιστάν μέχρι τον Οκτώβριο του 2006 από τη Βόρειο Κορέα.

Ωστόσο, το τραγικό αποτύπωμα των πυρηνικών δοκιμών δεν μπορεί να εξαφανιστεί από μερικά έτη παύσης. Όπως επισημαίνει η Διεθνής Εκστρατεία για την Κατάργηση των Πυρηνικών Όπλων (ICAN), η ραδιενέργεια δεν περιορίζεται γεωγραφικά. Τα μοτίβα των ραδιενεργών ρύπων είναι πολύπλοκα και οι πλήρεις ανθρωπιστικές συνέπειες των επιπτώσεων των ετών συγκεκριμένων πυρηνικών δοκιμών στην ατμόσφαιρα δεν είναι γνωστές.

Ο ιστότοπος επικαλείται τα Moruroa Files, τα οποία αποτελούν μια λεπτομερή μελέτη σχετικά με τις επιπτώσεις γαλλικών δοκιμών πυρηνικών όπλων στον Ειρηνικό. Μερικές από τις παθήσεις που σχετίστηκαν με τις πυρηνικές δοκιμές του γαλλικού κράτους στην Πολυνησία είναι: λευχαιμία, λέμφωμα, καρκίνος του θυρεοειδούς, του πνεύμονα, του μαστού, του στομάχου.

Η ιστορία αυτής της άγνωστης σε πολλούς, υγειονομικής καταστροφής, ξεκίνησε στις 2 Ιουλίου 1966. Εκείνη την ημέρα, ο στρατός πραγματοποίησε την πυρκαγιά Aldebaran, την πρώτη από τις 193 δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν από τις πυρηνικές ατόλεις* Moruroa και Fangataufa μέχρι το 1996. Πραγματοποιήθηκε επίσης η πρώτη σειρά δοκιμών από τις πιο μολυσματικές στην ιστορία του γαλλικού πυρηνικού προγράμματος: οι δοκιμές σε ανοιχτό αέρα. Μεταξύ 1966 και 1974, ο στρατός πραγματοποίησε 46 τέτοιες εκρήξεις.

Το Disclose and Interprt, σε συνεργασία με το πρόγραμμα Science & Global Security του Πανεπιστημίου του Πρίνστον (ΗΠΑ), διερεύνησε τις συνέπειες των ατμοσφαιρικών δοκιμών στη Γαλλική Πολυνησία για δύο χρόνια. Με την αξιοποίηση χιλιάδων αποχαρακτηρισμένων στρατιωτικών εγγράφων, η έρευνα κατέδειξε την έκταση της καταστροφής που είχαν προκαλέσει στους κατοίκους οι πυρηνικές δοκιμές των Γάλλων.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ερευνητών, οι οποίοι βασίζονται σε μια επιστημονική επανεκτίμηση των δειγμάτων που ελήφθησαν, περίπου 110.000 άνθρωποι μολύνθηκαν, σχεδόν δηλαδή ολόκληρος ο πληθυσμός της Πολυνησίας εκείνη την εποχή, που ήταν περίπου 125.000.

Ως προς τις ανακουλουθίες που εμφάνισαν οι Γάλλοι, περιλάμβαναν συνεχείς αλλαγές στις αναφορές τους στα ποσοστά μόλυνσης του πληθυσμού. Για παράδειγμα, οι μετρήσεις που έγιναν στο Τεαχουπού, στη νοτιοδυτική Ταϊτή, οι οποίες κατέγραψαν την υψηλότερη μόλυνση, είχαν εξαφανιστεί από τον χάρτη. Όπως και εκείνες που ελήφθησαν στο οροπέδιο Ταραβάο, μια άλλη από τις πιο μολυσμένες ζώνες, που βρίσκεται στα νοτιοανατολικά του νησιού. Αντίστοιχα, οι μετρήσεις στις αναφορές διαφοροποιούνταν σε κάθε νέα δημοσιευμένη μελέτη.

Πολλά από τα θύματα δεν αποζημιώθηκαν από το γαλλικό κράτος παρά την καταστροφή που προκλήθηκε. Μέχρι το 2020 περίπου, μόνο 454 αποζημιώθηκαν.

Τρόποι συμμετοχής

Βασικός τρόπος για να συμμετέχετε ουσιαστικά στη διεθνή ημέρα, είναι η ενημέρωση για τις πυρηνικές δοκιμές και, κυρίως, για τον αντίκτυπο που έχουν στα φυτά, τα ζώα, τους ανθρώπους και τη γη. Στη συνέχεια, μπορείτε να μάθετε πως μπορείτε να συνδράμετε κι εσείς στην προσπάθεια απαγόρευσης των πυρηνικών όπλων.

Εκτός της ενημέρωσης, μπορείτε να δικτυωθείτε με άλλα άτομα στα Social Media και, χρησιμοποιώντας το #DayAgainstNuclearTests, να μάθετε περισσότερα από άλλους ανθρώπους ή να ανοίξετε διάλογο για τα πυρηνικά όπλα και την αναγκαιότητα της απαγόρευσής τους.

* Η Συνθήκη για την Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών (CTBT) απαγορεύει τις εκρήξεις δοκιμών πυρηνικών όπλων από όλους, παντού: πάνω από το έδαφος, κάτω από το νερό και υπόγεια.
** Η Διεθνής Εκστρατεία για την Κατάργηση των Πυρηνικών Όπλων (ICAN) είναι ένας συνασπισμός μη κυβερνητικών οργανώσεων σε εκατό χώρες που προωθεί την τήρηση και την εφαρμογή της Συνθήκης των Ηνωμένων Εθνών για την Απαγόρευση των Πυρηνικών Όπλων.
*** Η ατόλη είναι κατηγορία κοραλλιογενών νησιών, τα οποία έχουν δακτυλιοειδές σχήμα και βρίσκονται σε τροπικές θάλασσες.

Πηγές: nationaldaycalendar.com, un.org, ctbto.org, nucleartestimpacts.org, moruroa-files.org

Διαβάστε επίσης:

19 Αυγούστου: Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπιστικής Δράσης

9 Αυγούστου: Διεθνής Ημέρα για τους Αυτόχθονες Λαούς του Κόσμου

30 Ιουλίου: Παγκόσμια Ημέρα κατά της Εμπορίας Ανθρώπων

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr