«Δεν υπάρχει θετικό σενάριο»: Η δραματική προειδοποίηση του ΟΗΕ για την κλιματική κατάρρευση

Ενώπιον μιας μη αναστρέψιμης κατεύθυνσης βρίσκεται η ανθρωπότητα, καθώς η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας αναμένεται να ξεπεράσει το όριο των 1,5°C της Συμφωνίας του Παρισιού εντός των επόμενων ετών όπως περιγράφεται σε ρεπορτάζ του Guardian. Η νέα έκθεση του Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP) με τίτλο Limiting Overshoot αποσαφηνίζει ότι ακόμη και στο πλέον αισιόδοξο μελλοντικό σενάριο, η υπερθέρμανση θα φτάσει τουλάχιστον τους 1,8°C.

Η διαπίστωση του ΟΗΕ συμπυκνώνεται στη φράση: «Δεν υπάρχουν θετικές εξελίξεις πάνω από τους 1,5°C», εξέλιξη που υποχρεώνει τη διεθνή κοινότητα σε επαναξιολόγηση των εργαλείων κλιματικής διακυβέρνησης.

Η γεωμετρική κλιμάκωση των επιπτώσεων

Η απόσταση μεταξύ των υφιστάμενων πολιτικών δεσμεύσεων και της φυσικής πραγματικότητας διευρύνεται επικίνδυνα. Οι τρέχουσες εθνικές πολιτικές οδηγούν σε αύξηση της θερμοκρασίας τουλάχιστον κατά 2,3°C, προκαλώντας αλυσιδωτές αποσταθεροποιήσεις. Σε ένα ενδεχόμενο ανόδου κατά 3°C, οι παγετώνες θα απωλέσουν πάνω από το ένα τέταρτο της μάζας τους έως το 2100, ανυψώνοντας τη στάθμη της θάλασσας κατά 13 εκατοστά, ενώ η παγκόσμια παραγωγή τροφίμων απειλείται με μείωση έως και 14% έως το 2050 απουσία μέτρων προσαρμογής.

Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Ρίτσαρντ Μπετς από το Πανεπιστήμιο του Έξετερ, αναφερόμενος στις πρόσφατες πλημμύρες στα Ιμαλάια, «η απώλεια των παγετώνων είναι ήδη δρομολογημένη», υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι «μπορούμε όμως να αποτρέψουμε μια χειρότερη εξέλιξη, μειώνοντας τις εκπομπές και περιορίζοντας την αύξηση της θερμοκρασίας».

Τα επιστημονικά όρια της αναστροφής

Η δυνατότητα επαναφοράς της θερμοκρασίας στους 1,5°C έως το τέλος του αιώνα παραμένει εφικτή μόνο υπό την προϋπόθεση ότι η υπερθέρμανση δεν θα υπερβεί τους 1,8°C. Αυτό απαιτεί τον υποδιπλασιασμό των παγκόσμιων εκπομπών έως το 2035 και την επίτευξη μηδενικού καθαρού ισοζυγίου (net zero) έως τα μέσα του αιώνα.

Ο ΟΗΕ προκρίνει τη στρατηγική «υπέρβασης, κορύφωσης και κάμψης» (overshoot, peak and decline), η οποία συνδυάζει τη δραστική μείωση της ρύπανσης από ορυκτά καύσιμα με την τεχνητή και φυσική αφαίρεση του διοξειδίου του άνθρακα. Ωστόσο, η έκθεση ξεκαθαρίζει ότι η αφαίρεση άνθρακα δεν υποκαθιστά τη μείωση των εκπομπών, ενώ η φυσική ικανότητα των οικοσυστημάτων να απορροφούν ρύπους συρρικνώνεται όσο ο πλανήτης θερμαίνεται.

Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος του ινστιτούτου Climate Analytics, Μπιλ Χέαρ, σημειώνει ότι η έκθεση υστέρησε καθώς «ελάχιστα αναφέρθηκε στην ανάγκη σταδιακής κατάργησης των ορυκτών καυσίμων».

Νομική επιταγή και αναμορφωμένη διακυβέρνηση

Οι αντιδράσεις από τις περιοχές που υφίστανται τις βαρύτερες συνέπειες είναι δραματικές. Ο πρόεδρος του Παλάου, Σουράνγκελ Ουίπς Τζούνιορ, χαρακτήρισε το πόρισμα «κρίσιμο σταυροδρόμι», τονίζοντας πως «απαιτείται μια κατεπείγουσα και πρωτοφανής ενίσχυση της πολιτικής βούλησης, καθώς και επενδύσεις σε ένα κλιματικά ασφαλές μέλλον».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Βισάλ Πρασάντ από την οργάνωση «Φοιτητές των Νήσων του Ειρηνικού ενάντια στην Κλιματική Αλλαγή» υπογράμμισε:

«Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης το κατέστησε σαφές: η διατήρηση του ορίου των 1,5°C δεν είναι επιλογή, είναι νομική υποχρέωση. Δεν ζητάμε τη καλή σας θέληση. Σας λέμε τι απαιτεί από εσάς το διεθνές δίκαιο. Σταματήστε την επέκταση των ορυκτών καυσίμων».

Στη σοβαρότητα της κατάστασης αναφέρθηκε και η εκτελεστική διευθύντρια του UNEP, Ίνγκερ Άντερσεν, προειδοποιώντας ότι οι επιπτώσεις «θα χτυπήσουν ταχύτερα, σκληρότερα και θα διαρκέσουν περισσότερο». Τέλος, η συντάκτρια της έκθεσης, καθηγήτρια Ντέμπρα Ρόμπερτς, συμπλήρωσε ότι «οι κανόνες του παιχνιδιού πλέον αλλάζουν», καλώντας σε άμεση αναδιαμόρφωση της κλιματικής διακυβέρνησης για τη διαχείριση της αναπόφευκτης υπέρβασης των θερμοκρασιακών ορίων.

Διαβάστε επίσης:

Πώς η κλιματική κρίση βύθισε το ανυπεράσπιστο Νεπάλ στη λάσπη

Κλιματική αλλαγή: Η νέα «μαύρη τρύπα» στους προϋπολογισμούς της Ευρώπης

Κλιματική κρίση: Επιστήμονες εξηγούν στο Κουτί της Πανδώρας γιατί οι καύσωνες γίνονται συχνότεροι – Κίνδυνος πυρκαγιών στη Βόρεια Ευρώπη

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr