Δεν θα δουλεύεις για εμάς, θα δουλεύεις μαζί μας

«Δεν θα δουλεύεις για εμάς, θα δουλεύεις μαζί μας. Εσύ θα είσαι το αφεντικό του εαυτού σου. Θα φέρεις το δικό σου φορτηγό, θα εργάζεσαι χωρίς ωράριο. Οσο περισσότερο δουλεύεις, τόσο περισσότερο θα αμοίβεσαι. Δεν θα έχεις μισθό, θα έχεις ανταλλακτικά μπόνους...». Αυτά τα λόγια ακούγονται σε μία από τις πρώτες σκηνές από την ταινία του Κεν Λόουτς «Δυστυχώς Απουσιάζατε».

Κωνσταντίνα Κουντούρη 17/09/2021 | 22:09

Ο Ρίκι, ένας 40χρονος πατέρας βρίσκεται σε δεινή οικονομική θέση και περνάει από συνέντευξη για μία θέση οδηγού σε εταιρία. Τελικά δέχεται την πρόταση να γίνει «αφεντικό του εαυτού του» και να δουλέψει με το δικό του φορτηγάκι (όμως για κάποιο αφεντικό). Μπορεί ο εργάτης να έγινε… συνεργάτης, αλλά η ζωή του κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος. Το όνειρο της αυτοαπασχόλησης έγινε ένα ατέλειωτο λαχάνιασμα, ένας αγώνας δρόμου χωρίς αύριο για να φτάσει στην ώρα της η επόμενη παραγγελία. Το παραμύθι ότι η αγορά είναι μαγική και αυτορυθμίζεται ούτε αυτή τη φορά είχε δράκο.  Η μεγάλη πολιτική ψυχή του Κεν Λόουτς (σε μία από τις όχι και πιο δυνατές κινηματογραφικές στιγμές του) φωτίζει μία εργασιακή πραγματικότητα που οδηγεί σε κατακερματισμό, εκμετάλλευση, επισφάλεια και ανασφάλεια. Ο ήρωας του Κεν Λόουτς αρπάζει από τα μαλλιά τη χρυσή ευκαιρία, αλλά πέφτει πάνω σε τοίχο.

Το εκβιαστικό δίλλημα που έθεσε σήμερα η e - food στους διανομείς τέθηκε κάπως έτσι: «Freelancer ή απόλυση». Το εργασιακό νομοσχέδιο της κυβέρνησης Μητσοτάκη και οι πολιτικές που εκμεταλλεύονται το ρευστό περιβάλλον της πανδημίας παρέχουν μοναδικές ευκαιρίες στους εργοδότες να διαμορφώσουν ένα ακόμα πιο κατακερματισμένο και ευέλικτο (για τα δικά τους συμφέροντα) εργατικό υποκείμενο. Η συνθήκη της εικονικής αυτοαπασχόλησης αναδιαρθρώνει ριζικά την εργασία και απαλλάσσει την εταιρία από ασφαλιστές εισφορές, δώρα Πάσχα και Χριστουγέννων. Φυσικά με την απόλυτη στήριξη της κυβέρνησης. 

«Τίναξε τη μπάνκα» στην πανδημία

Αυτά έλεγε πριν από λίγους μήνες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για τους διανομείς: «Το νέο εργασιακό νομοσχέδιο δίνει δύναμη στον εργαζόμενο. Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος στις διανομές θα έχει περισσότερα δικαιώματα, ενώ θα έχει στο πλευρό του και νέα σημαντικά εργαλεία για τον καλύτερο έλεγχο της τήρησης της νομοθεσίας». Ποια θα είναι λοιπόν τα εργαλεία και τα δικαιώματα που θα έχει στο μέλλον ο διανομέας; Η αξιολόγηση με τα batch και η εικονική αυτοαπασχόληση; Η εργασιακή εκμετάλλευση που προδιαγράφεται για τους εργαζόμενους στην e – food (και μάλιστα από συνεταίρους του πρωθυπουργικού ζεύγους)  δεν προκαλεί καμία έκπληξη. «Οι αυτοαπασχολούμενοι στα ντελίβερι θα έχουν το δικαίωμα να συνδικαλίζονται, αλλά κυρίως θα έχουν προστασία για την υγεία και την ασφάλειά τους χάρη σε αυτό εδώ το κατάπτυστο κατά τα άλλα νομοσχέδιο», είχε πει από την πλευρά του ο Χατζιδάκις. Eύστοχες και αυτές οι δηλώσεις.

Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ότι μιλάμε για μία εταιρία η οποία εκτόξευσε τα κέρδη της μέσα στην πανδημία. Το καλοκαίρι του 2021 οικονομικές εφημερίδες δημοσίευσαν την είδηση ότι η e -food «τίναξε την μπάνκα». Σε ρεπορτάζ του capital.gr αναφέρεται ότι «τα έσοδα της εταιρείας που στα τέλη του 2020 συνεργαζόταν με 13.000 καταστήματα, ανήλθαν στα 64,488 εκατ. ευρώ από 43,171 εκατ. ευρώ που ήταν το 2019. Η αύξηση στον κύκλο εργασιών προήλθε κυρίως από την αύξηση των παραγγελιών με αποτέλεσμα την αύξηση των εσόδων από προμήθειες που αυξήθηκαν κατά 13,4 εκατ. ευρώ στα 46,143 εκατ. ευρώ. Επιπλέον ο τζίρος της αυξήθηκε και λόγω της χρήσης των υπηρεσιών προώθησης των συνεργαζόμενων καταστημάτων στην πλατφόρμα, όπως premium placement, προτεινόμενα πιάτα κ.λπ.». Μία εταιρία που αυξάνει κατακόρυφα τα κέρδη της επιλέγει να επιβραβεύσει τους εργαζόμενους με το να τους μετατρέψει σε «αυτοαπασχολούμενους». Δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε ποια θα είναι η επόμενη μέρα για τους εργαζόμενους σε εταιρίες που μείωσαν τα κέρδη τους μέσα στην πανδημία.

Θα γίνουμε όλοι «αυτοαπασχολούμενοι»;

Η εταιρία  e – food δεν «μαλάκωσε τη στάση της» και δεν υποχώρησε καθόλου από την αρχική της θέση (η είδηση παρουσιάστηκε από αυτή την σκοπιά σε κάποια ΜΜΕ). Παραδέχτηκε απλώς ότι έκανε μία άκομψη διατύπωση. Κάτι που δεν αλλάζει ούτε στο ελάχιστο την ουσία των όσων δρομολογήθηκαν. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι διανομείς ήταν αυτοί που εργάζονταν αμέτρητες ώρες και εντελώς εκτεθειμένοι, όταν κάποια πολιτικά πρόσωπα χειροκροτούσαν από τα μπαλκόνια τους και έκαναν διακοπές διαρκείας. Οι διανομείς ήταν αυτοί που έτρεχαν να παραδώσουν πακέτα, φαγητά και καφέδες και η εταιρία πλούτισε από τη δουλειά τους.  Μετά από αυτό, τους ζήτησε να εγκαταλείψουν κάθε εργασιακό δικαίωμα και να γίνουν «freelancers».

Η πολιτική της εταιρίας  προκάλεσε οργή στα κοινωνικά δίκτυα και χιλιάδες άνθρωποι επέλεξαν να διαγράψουν τον λογαριασμό και τα προσωπικά τους δεδομένα από τις υπηρεσίες της e - food. Δεν φτάνει όμως αυτό. Οι εργαζόμενοι του συγκεκριμένου κλάδου έχουν πραγματοποιήσει μεγάλους αγώνες τα τελευταία χρόνια, έχουν οργανώσει απεργίες και μοτοπορείες, έχουν φτάσει πολλές φορές στα δικαστήρια.  Το Σωματείο Βάσης Εργαζόμενων Οδηγών Δικύκλου (ΣΒΕΟΔ) έχει δημοσιεύσει αρκετά κείμενα για την μη τήρηση της εργατικής νομοθεσίας στην e - food, καθώς  και για τις συνεχείς αλλαγές που αποφάσιζε μονομερώς και χωρίς καμία διαβούλευση.  Η αλληλεγγύη στους εργαζόμενους (όχι στα παιδιά με τα παπιά) δεν μπορεί να περιορίζεται σε σχόλια στα κοινωνικά δίκτυα. Μπορούμε να μιλήσουμε για μία μικρή νίκη όταν θα μάθουμε να στεκόμαστε πραγματικά δίπλα τους σε κάθε δίκαιη διεκδίκηση.

Οι πολιτικές που προδιαγράφονται στο εργασιακό πεδίο δεν αφορούν μόνο τους διανομείς. Πρόκειται για πρακτικές που νομιμοποιούν μία πλασματική αυτοαπασχόληση η οποία θα αποτελέσει οδηγό και «πιλότο» για πολλούς άλλους κλάδους. Αυτή τη στιγμή μιλάμε για αυτοαπασχολούμενους διανομείς σε εταιρίες που πλουτίζουν. Μπορεί να φανταστεί κανείς αυτοαπασχολούμενος γιατρούς, νοσηλευτές και δασκάλους; Κάποιοι το έχουν σίγουρα ονειρευτεί.

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην κατηγορία «Απόψεις» εκφράζουν τον/την συντάκτη/τριά τους και οι θέσεις δεν συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη του koutipandoras.gr