«Δεν είμαι αρμόδια» – Συνεχίζει στο ίδιο βιολί η Λίνα Μενδώνη

Κι ενώ σύσσωμος ο κινηματογραφικός κόσμος καθώς και η συντριπτική μερίδα του δημοσιογραφικού χώρου βομβαρδίζουν καθημερινά το υπουργείο πολιτισμού με αιτήματα, δημοσιεύματα αλλά και κινήσεις (όπως η πρόσφατη «Τα Σινεμά μας, η Πόλη μας» όπου γνώρισε τεράστια ανταπόκριση από το κοινό) ζητώντας μια απάντηση από τον κυρία Μενδώνη για το πώς – και κυρίως αν- προτίθεται να δώσει μια κάποια λύση στο φλέγον ζήτημα της σωτηρίας των κινηματογραφικών αιθουσών της Αθήνας, εκείνη συνεχίζει να σφυρά κλέφτικα.

Όλο αυτό τον καιρό ακολουθούσε σταθερά το δρόμο της σιωπής, μέχρι να βγάλει μόλις πριν από λίγες ημέρες την πρώτη της ανακοίνωση όπου έλεγε ότι το υπουργείο πολιτισμού είναι αναρμόδιο. Στο μεταξύ έκαναν παρέμβαση δημιουργοί παγκόσμιας εμβέλειας, όπως οι Γιώργος Λάνθιμος, Ρούμπεν Έστλουντ, Κεν Λόουτς, Εμίρ Κουστουρίτσα, Φατίχ Ακίν Ράντου Ζούντε κ.α. οι οποίοι τάσσονται ξεκάθαρα υπέρ της σωτηρίας των αιθουσών. Να που και ο υπουργός έβγαλε σήμερα την μόλις δεύτερη ανακοίνωση της, αλλά στην πραγματικότητα επέλεξε να απαντήσει σε δημοσίευμα της εφημερίδας «Ελεύθερος τύπος» που τη ρωτούσε εάν προτίθεται να αναλάβει κάποια πρωτοβουλία ώστε να μην αλλάξει η χρήση των αιθουσών.

Η κ. Μενδώνη απάντησε τα αναμενόμενα «η αρμοδιότητα κήρυξης-χρήσης ενός κτηρίου ανήκει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος», επικαλούμενη νόμο του ΥΠΠΟΑ όμως, αποκρύπτει το γεγονός ότι έχει δυνατότητα να το κάνει εάν κηρυχθούν μνημεία πολιτισμού. Κατά τα άλλα…άλλα λόγια να αγαπιόμαστε. Δήλωσε ότι είναι «απολύτως υπέρ της διατήρησης της χρήσης και λειτουργίας όλων των ιστορικών κινηματογράφων, στο κέντρο της Αθήνας». Από λόγια χορτάσαμε. Στις πράξεις και τις πολιτικές αποφάσεις… κολλάμε.

Αναλυτικά η απάντηση της κυρίας Μενδώνη έχει ως εξής:

«Προφανώς, ως Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού και ως πολίτης, είμαι απολύτως υπέρ της διατήρησης της χρήσης και λειτουργίας όλων των ιστορικών κινηματογράφων, στο κέντρο της Αθήνας. Όταν, στις 12 Φεβρουαρίου 2012, δεκάδες κτήρια παραδόθηκαν  στον βανδαλισμό  και στις φλόγες, ανάμεσά τους και οι δυο  ιστορικοί και διατηρητέοι κινηματογράφοι ΑΠΟΛΛΩΝ και ΑΤΤΙΚΟΝ, η καταστροφή στο πολιτιστικό απόθεμα αλλά και στη μνήμη της πόλης μας ήταν ανήκεστη. Το λαμπρό διατηρητέο κτήριο το οποίο φιλοξενούσε  τις  δύο αίθουσες  είχε κτιστεί σε σχέδια του Ερνέστου Τσίλερ-1870-81). Από τότε η οδός Σταδίου σκοτείνιασε.  Εμειναν τα καμένα ερείπια, τα χάσκοντα παράθυρα να  μας θυμίζουν  ότι ο αστικός ιστός των Αθηνών δε μπορεί να αφήνεται στον καιρό…

Παρά τις άοκνες προσπάθειες της κυβέρνησης  και τις θεσμικές διευκολύνσεις  που ανέλαβε για την επαναλειτουργία  τους, οι λινάτσες, στην πρόσοψή τους, μετά από έντεκα ολόκληρα χρόνια,  δεν πληγώνουν μόνον εμάς ως πολίτες αλλά και το ιστορικό κέντρο της Αθήνας. Αν διακοπεί η  λειτουργία του ΙΝΤΕΑΛ -αν και διαβάζω ότι υπάρχει σαφής δέσμευση για την εξακολούθηση της λειτουργίας του- και  του ΑΣΤΟΡ, θα αλλοιωθεί έτι μάλλον ο χαρακτήρας του ιστορικού κέντρου, που  έχει ήδη πολύ κακοποιηθεί. Η Αθήνα, ως ζωντανός οργανισμός, πρέπει να εξελίσσεται, διατηρώντας τα τοπόσημά της, όχι ως νοσταλγική ανάμνηση αλλά ως ιμάντα σύνδεσης του παρελθόντος με το μέλλον της.

Η συνέχιση της λειτουργίας των κινηματογραφικών αιθουσών μπορεί να αποδώσει υπεραξία, στην όποια αξιοποίηση των κτηρίων που τα περιβάλλουν. Την ΙΡΙΔΑ, στη γωνία Ιπποκράτους και Ακαδημίας, την θυμάμαι από τα φοιτητικά μου χρόνια, ως αίθουσα πανεπιστημιακής διδασκαλίας.

Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο  δεν επιτρέπει στο ΥΠΠΟΑ να κηρύξει εν χρήσει, κάποιο κτήριο, παρά μόνον εάν το συγκεκριμένο έχει κηρυχτεί μνημείο  βάσει των διατάξεων  του νόμου ν. 4858/2021 περί προστασίας των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στις περιπτώσεις των τριών κινηματογράφων δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος για την κήρυξη τους ως μνημεία. Η αρμοδιότητα κήρυξης-χρήσης ενός κτηρίου ανήκει στο Υπουργείο Περιβάλλοντος.

Αποτελεί επιθυμία όλων μας , όσων μεγαλώσαμε και ζούμε  εδώ, η  Αθήνα  να διατηρήσει την ιστορική της φυσιογνωμία και το άυλο πολιτιστικό της απόθεμα, μέρος των οποίων αποτελούν οι