Δελφίνια και χελώνες γεμάτα πλαστικό

Σε έρευνά του το Αρχιπέλαγος εκτιμά ότι χιλιάδες μικροσκοπικά σωματίδια και ίνες βρίσκονται στο πεπτικό τους σύστημα.

Λαμπρινή Παπαδοπούλου 22/04/2019 | 13:19

Ακρως ανησυχητικά είναι τα αποτελέσματα των ερευνών του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος για την εκτίμηση των συνεπειών που έχει στη θαλάσσια ζωή η παρουσία των μικροπλαστικών στις ελληνικές θάλασσες και στην ευρύτερη περιοχή της βορειοανατολικής Μεσογείου.

Ερευνώντας μέρος του πεπτικού συστήματος επτά δελφινιών εντόπισαν περισσότερα από 700 μικροσκοπικά σωματίδια και ίνες πλαστικού. Με βάση αυτά τα πρώτα αποτελέσματα εκτιμάται, κατ’ αναλογία, ότι στο σύνολο του πεπτικού συστήματος του κάθε δελφινιού η συνολική περιεκτικότητα σε μικροσκοπικές ίνες πλαστικού ανά δελφίνι ξεπερνά τις 1.700.

«Η έρευνα αυτή γίνεται σε συνδυασμό με άλλες έρευνες που διεξάγει το Εργαστήριο Ερευνας Μικροπλαστικών του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος για την εκτίμηση της περιεκτικότητας σε μικροπλαστικά σε ψάρια, ασπόνδυλα, επιφανειακά νερά και θαλάσσια ιζήματα από διάφορες περιοχές των ελληνικών θαλασσών. Στόχος μας είναι να δώσουμε μια πραγματική εκτίμηση της έκτασης του προβλήματος στις ελληνικές θάλασσες και στην ευρύτερη περιοχή της ΒΑ Μεσογείου. Μέσα από τη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων στοχεύουμε να συμβάλουμε στην καλύτερη κατανόηση από όλους (πολίτες, φορείς και αρχές) αυτού του μη αναστρέψιμου προβλήματος, το οποίο όλοι δημιουργήσαμε, αλλά και της ευθύνης που έχουμε για τη λήψη δραστικών μέτρων και όχι απλώς επικοινωνιακών (ή εταιρικών) οικολογικών δράσεων γύρω από αυτό το τόσο σοβαρό πρόβλημα» εξηγεί η Αναστασία Μήλιου, διευθύντρια του Ινστιτούτου.

Κάτω από το χαλί…

Οπως επισημαίνει η ίδια, όσον αφορά την ελληνική πραγματικότητα, η πολιτεία όχι μόνο δεν έχει πάρει κανένα αποτελεσματικό μέτρο, αλλά εφαρμόζει επιλεκτικά ακόμη και τις υποχρεώσεις μας απέναντι στην ευρωπαϊκή νομοθεσία – αφήνοντας το πρόβλημα να διογκώνεται.

«Επειτα από τόσα χρόνια, τόσα λόγια και τόσους πόρους που έχουν δαπανηθεί γύρω από το θέμα της διαχείρισης των πλαστικών ρύπων, κάθε φορά που μια νέα έρευνα “σηκώνει το χαλί” με νέα στοιχεία, όπως τα πραγματικά ανησυχητικά αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας στα δελφίνια, βλέπουμε ότι το πρόβλημα γίνεται όλο και μεγαλύτερο και περισσότερο ανεξέλεγκτο. Το ζήτημα είναι πόσο μεγάλη καταστροφή πρέπει να προκληθεί έως ότου συνειδητοποιήσουμε ότι δεν έχουμε δικαίωμα να παραμένουμε παθητικοί θεατές στην καταστροφή της υγείας του πλανήτη μας, στην οποία συμβάλλουμε όλοι μας» υπογραμμίζει.

Σε πέντε μήνες ξεβράστηκαν 19 χελώνες 

Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος παρατήρησαν και έξαρση στον αριθμό των θαλάσσιων χελωνών που εκβράζονται και εντοπίζονται νεκρές στις ακτές του ανατολικού Αιγαίου. Οπως διαπίστωσαν, μέσα σε πέντε μήνες ερευνών κατέγραψαν δεκαεννιά περιστατικά. Οι δεκαεπτά θαλάσσιες χελώνες εντοπίστηκαν νεκρές, ενώ μόνο δύο ήταν ζωντανές αλλά βρίσκονταν σε κακή κατάσταση.

Από αυτές οι εννέα χελώνες ήταν του είδους καρέτα καρέτα και οι δέκα πράσινες χελώνες, ενώ και από τα δύο είδη οι χελώνες ήταν διάφορων ηλικιών, μεγεθών και φύλων.

Αυτά τα δύο είδη θαλάσσιας χελώνας έχουν μόνιμους πληθυσμούς στη Μεσόγειο, ενώ το Αιγαίο αποτελεί σημαντικό οικοσύστημα γι’ αυτές καθώς εδώ ζουν μεγάλο μέρος της ζωής τους, βρίσκουν τροφή και χώρο αναπαραγωγής. Το Αιγαίο πέλαγος θεωρείται σημαντικό οικοσύστημα για τον βιολογικό κύκλο αυτών των ειδών τα οποία μειώνονται με ανησυχητικούς ρυθμούς στην υπόλοιπη Μεσόγειο.

«Αυτή η έξαρση στον αριθμό των εκβρασμών είναι πρωτοφανές γεγονός, αντίστοιχο του οποίου δεν έχουμε παρατηρήσει ξανά σε είκοσι χρόνια έρευνας και δράσης στις ελληνικές θάλασσες. Πρέπει να αναλογιστούμε ότι αυτή η έξαρση καταγράφεται σε θαλάσσια έκταση λίγων δεκάδων μιλίων που μπορούν να ελέγξουν οι ερευνητές του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος. Εκτιμούμε ότι ο συνολικός αριθμός των νεκρών θαλάσσιων χελωνών είναι πολλαπλάσιος, αλλά δεν εντοπίζονται όλες» εξηγεί η κ. Μήλιου.

Σύμφωνα με την ίδια, μία από τις θαλάσσιες χελώνες που βρέθηκε ζωντανή, μια νεαρή πράσινη χελώνα chelonia mydas, ήταν μπλεγμένη σε ένα πλαστικό τσουβάλι, στο οποίο είχε εγκλωβιστεί το ένα μπροστινό της πτερύγιο και ο λαιμός της, ενώ κομμάτια πλαστικού από το τσουβάλι είχαν εισχωρήσει στο στόμα και στον φάρυγγά της. Η συγκεκριμένη χελώνα ήταν πολύ τυχερή, καθώς την εντόπισε εγκαίρως ένας ψαράς και έπειτα από λίγες ημέρες φροντίδας από τον κτηνίατρο του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος μπόρεσε και πάλι να επιστρέψει στη θάλασσα.

Αξιοσημείωτο είναι ότι από τα δεκαπέντε περιστατικά εκβρασμού, τα επτά αφορούσαν ένα είδος που καταγράφουμε σποραδικά στις ελληνικές θάλασσες, τις πράσινες χελώνες chelonia mydas, ένα είδος θαλάσσιας χελώνας που συνήθως προτιμά θερμότερα νερά.

«Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των νεκροψιών που διενεργήθηκαν στα ζώα αυτά, αν και η άμεση ανθρωπογενής επίδραση δεν προκάλεσε τον θάνατο στις θαλάσσιες χελώνες, στο σύνολο σχεδόν των περιστατικών εντοπίστηκαν σημάδια ανθρώπινης επίδρασης (σημάδια από παλαιότερες προσκρούσεις με σκάφος, κομμάτια πλαστικού και αλιευτικών εργαλείων στο στομάχι – γαστρεντερικό σύστημα κ.ά.). Το σίγουρο είναι ότι η πλαστική ρύπανση έχει σημαντικό και αυξανόμενο ρόλο στους θανάτους αυτών των χαρισματικών ζώων, τα οποία κατάφεραν να επιβιώσουν στις θάλασσες μας για χιλιάδες χρόνια» καταλήγει η κ. Μήλιου

* Περιοδικό HOT DOC #155, Πλαστικός πλανήτης, 29/7/2018

To koutipandoras.gr θεωρεί δικαίωμα του κάθε αναγνώστη να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, τονίζουμε ρητά ότι δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν τον εκάστοτε χρήστη και μόνο αυτόν. Παρακαλούμε πολύ να είστε ευπρεπείς στις εκφράσεις σας. Τα σχόλια με ύβρεις θα διαγράφονται, ενώ οι χρήστες που προκαλούν ή υβρίζουν θα αποκλείονται.