Axios: Πώς ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν κατέληξε σε εκεχειρία με τον Τραμπ

Αξιωματούχοι στις ΗΠΑ και στο Ισραήλ πληροφορήθηκαν τη Δευτέρα για μια κρίσιμη εξέλιξη, ενώ πλησίαζε το τελεσίγραφο του Τραμπ: ο ανώτατος ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είχε δώσει εντολή στους διαπραγματευτές του, για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, να κινηθούν προς μια συμφωνία, σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο, έναν περιφερειακό αξιωματούχο και μία τρίτη πηγή με γνώση του θέματος.

Καθώς ο Τραμπ απειλούσε δημόσια με ολοκληρωτική καταστροφή, υπήρχαν παράλληλα ενδείξεις διπλωματικής κινητικότητας στο παρασκήνιο, αν και ακόμη και άτομα κοντά του δεν ήξεραν ποια θα ήταν η τελική έκβαση μέχρι τη στιγμή που ανακοινώθηκε η κατάπαυση του πυρός.

Τις τελευταίες ώρες πριν από την εξέλιξη αυτή, οι αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή και αξιωματούχοι του Πενταγώνου προετοιμάζονταν για μια μαζική εκστρατεία βομβαρδισμών σε ιρανικές υποδομές, ενώ προσπαθούσαν να καταλάβουν προς ποια κατεύθυνση έκλινε ο Τραμπ. «Δεν είχαμε ιδέα τι θα συμβεί. Ήταν χαοτικό», δήλωσε ένας αξιωματούχος άμυνας. Σύμμαχοι στην περιοχή προετοιμάζονταν για ιρανικά αντίποινα πρωτοφανούς κλίμακας, ενώ μέσα στο Ιράν κάποιοι πολίτες εγκατέλειπαν τα σπίτια τους για να αποφύγουν ενδεχόμενες επιθέσεις.

Η αφήγηση των διαπραγματεύσεων που απέτρεψαν προσωρινά την κλιμάκωση βασίζεται σε συνομιλίες με έντεκα πηγές που είχαν γνώση των επαφών. Το πρωί της Δευτέρας, ενώ ο Τραμπ συμμετείχε σε εκδήλωση του Λευκού Οίκου για το Πάσχα, ο απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, εμφανώς εξοργισμένος, πραγματοποιούσε συνεχώς τηλεφωνικές επαφές.

Ο Γουίτκοφ ενημέρωσε τους διαμεσολαβητές ότι η αντιπρόταση των δέκα σημείων που μόλις είχαν λάβει από το Ιράν ήταν «καταστροφή» και «καταστροφική», σύμφωνα με πηγή με άμεση γνώση. Ακολούθησε μια «χαοτική» ημέρα συνεχών τροποποιήσεων, με Πακιστανούς μεσολαβητές να μεταφέρουν νέα σχέδια μεταξύ του Γουίτκοφ και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ενώ οι υπουργοί Εξωτερικών της Αιγύπτου και της Τουρκίας προσπαθούσαν να γεφυρώσουν τις διαφορές.

Μέχρι το βράδυ της Δευτέρας, οι μεσολαβητές είχαν εξασφαλίσει την έγκριση των ΗΠΑ για μια επικαιροποιημένη πρόταση δύο εβδομάδων κατάπαυσης του πυρός. Η τελική απόφαση ανήκε στον Χαμενεΐ, ο οποίος, σύμφωνα με τις πηγές, συμμετείχε ενεργά στη διαδικασία τόσο τη Δευτέρα όσο και την Τρίτη.

Καθοριστικός ο ρόλος Αραγτσί

Η εμπλοκή του νέου ανώτατου ηγέτη ήταν αναγκαστικά μυστική και δύσκολη, καθώς, υπό τον φόβο πιθανής στοχοποίησης από το Ισραήλ, επικοινωνούσε κυρίως μέσω απεσταλμένων που μετέφεραν σημειώματα. Δύο πηγές χαρακτήρισαν την έγκρισή του προς τους διαπραγματευτές να προχωρήσουν σε συμφωνία ως «σημαντική καμπή». Ο Αραγτσί διαδραμάτισε επίσης καθοριστικό ρόλο, τόσο στη διαχείριση των συνομιλιών όσο και στο να πείσει στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης να αποδεχτούν μια συμφωνία. Η Κίνα, παράλληλα, συμβούλευε το Ιράν να αναζητήσει διέξοδο από την κρίση.

Τελικά, όλες οι σημαντικές αποφάσεις πέρασαν από τον Χαμενεΐ. «Χωρίς το πράσινο φως του, δεν θα υπήρχε συμφωνία», δήλωσε περιφερειακή πηγή. Μέχρι το πρωί της Τρίτης ήταν σαφές ότι σημειωνόταν πρόοδος, κάτι που δεν εμπόδισε τον Τραμπ να εκτοξεύσει τη σκληρότερη απειλή του: «Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε».

Ορισμένα αμερικανικά μέσα μετέδωσαν ότι το Ιράν αποχωρούσε από τις συνομιλίες, όμως πηγές που συμμετείχαν ανέφεραν ότι αυτό δεν ίσχυε και ότι, αντίθετα, υπήρχε πρόοδος. Ο αντιπρόεδρος Βανς πραγματοποιούσε τηλεφωνικές επαφές από την Ουγγαρία, κυρίως με τους Πακιστανούς. Την ίδια ώρα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου διατηρούσε συνεχή επικοινωνία με τον Τραμπ και την ομάδα του, αν και στο Ισραήλ υπήρχε αυξανόμενη ανησυχία ότι έχαναν τον έλεγχο της διαδικασίας.

Γύρω στο μεσημέρι της Τρίτης υπήρχε γενική αντίληψη ότι οι πλευρές συγκλίνουν σε μια διβδόμαδη κατάπαυση του πυρός. Τρεις ώρες αργότερα, ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ δημοσίευσε τους όρους και κάλεσε και τις δύο πλευρές να τους αποδεχτούν.

Ο Τραμπ άρχισε αμέσως να δέχεται πιέσεις από συμμάχους και συνεργάτες του να απορρίψει τη συμφωνία. Η αβεβαιότητα ήταν τέτοια που ακόμη και άτομα που είχαν μιλήσει μαζί του λίγο νωρίτερα πίστευαν ότι θα την απορρίψει, μέχρι τη στιγμή που την αποδέχτηκε. Λίγο πριν την ανακοίνωση, επικοινώνησε με τον Νετανιάχου για να εξασφαλίσει τη δέσμευσή του και στη συνέχεια με τον Πακιστανό στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ για να ολοκληρώσει τη συμφωνία. Δεκαπέντε λεπτά μετά τη δημόσια τοποθέτησή του, δόθηκε εντολή στις αμερικανικές δυνάμεις να σταματήσουν.

Ο Αραγτσί επιβεβαίωσε ότι το Ιράν θα τηρήσει την κατάπαυση και θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ για τη ναυσιπλοΐα υπό συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις του.

Παραμένει ασαφές σε ποιο βαθμό το Ιράν θα επιτρέψει την πλήρη επανέναρξη της ναυσιπλοΐας ή πόσο σταθερά θα τηρήσει τη συμφωνία το Ισραήλ. Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος ανέφερε ότι ο Νετανιάχου έλαβε διαβεβαιώσεις πως οι ΗΠΑ θα επιμείνουν σε μελλοντικές συνομιλίες ώστε το Ιράν να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα, να σταματήσει τον εμπλουτισμό και να παραιτηθεί από το βαλλιστικό του οπλοστάσιο.

Ο Βανς αναμένεται να ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας σε συνομιλίες που προγραμματίζονται για την Παρασκευή στο Πακιστάν, σε μια από τις σημαντικότερες αποστολές της πολιτικής του καριέρας. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των εχθροπραξιών.

Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λέβιτ αναμένεται να υπερασπιστούν δημοσίως τη στάση του Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι οι απειλές του συνέβαλαν στην επίτευξη της συμφωνίας. Από την πλευρά του, το ιρανικό καθεστώς φαίνεται να διαφωνεί με αυτή την ερμηνεία και ενδέχεται να αμφιβάλλει για το κατά πόσο οι απειλές έχουν πραγματικά λήξει.

Πηγή: Axios

Διαβάστε επίσης:

Η δεύτερη ανώνυμη επιστολή που ξεκλείδωσε την έρευνα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ – «Γνωστό λαμόγιο» ο Μελάς, δωράκια 3.000 με 10.000 ευρώ

Ιράν: Αμοιβαία κατάπαυση του πυρός για δύο εβδομάδες – Ανοίγει πλήρως το στενό του Ορμούζ

Ρήγμα στην κορυφή του Ιράν: Ο Πεζεσκιάν κατηγορεί τους Φρουρούς ότι οδηγούν τη χώρα στην καταστροφή

Fuel Pass 2026: Ανοίγουν σήμερα, Μ. Τετάρτη, οι αιτήσεις για ΑΦΜ που λήγουν σε 4, 5, 6 και 7 – Αναλυτικά τα βήματα

Δείτε όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο στο koutipandoras.gr